Жетісу облысының Көксу ауданына қарасты Мұқыры ауылдық округінің атауы кеңестік кезеңде бірнеше рет өзгергені тарихтан белгілі. Кеңестік кезеңде Калинин, Бөлекчи, Сталин, Карл Маркс деген атауларға ие болған ұжымдық бірлесу жағынан артельден ұжымшарға біріккені белгілі. Ал Ресей империясының отарлық кезеңінде номерлік санмен аталған болатын. Бірақ Ресей империясының өлкетанушы тарихшыларының еңбектерінде Мұқыры топонимы деген атаулар кездеседі. Дегенімен Мұқыры атауының мағынасын іздеуге келгенде жорамалдар көп. Фольксхистори жанрында жазылған Қазыбек Тауасарұлының "Түп тұқияннан маған шейін" еңбегіне сүйенетіндер Мұқыры атауы қалмақ батырының есіміне байланысты шыққан дейді. Бұл жорамалға сенетіндер де сенбейтіндерде жетерлік. Мұқыры атауының мағынасын іздеу - Мұқыры ауылдық тарихына үңілу - маргиналдық әсірешілдерден қарағанда кәсіби тарихшылар мен өлкетанушылардың қызметі. Бұл тақырып бойынша әліде ізденістер керек.
Жалпы ғаламторда жазылған мәліметтерге сүйенсек - Мұқыры ауылының кеңестік кезеңдегі бірлесуі Калинин артелінен басталады делінеді. Осы ауылдың тумасы халық ақыны Қалқа Жапсарбаевтың өмірбаянында Калинин артелінде жұмыс істегендігі айтылады. Калинин атауы - Кеңестік кезеңдегі КСРО-ның саяси басшыларының бірі КСРО БОАК төрағасы М. Калининге байланысты қойылған. М. Калинин өз уақытында қызметтік сапармен Қазақстанның солтүстігінде болғанымен Жетісу жеріне келмегені белгілі. Бірақ кеңестік кезеңде саяси тұлғалардың есімдерін елді-мекендерге сәнге айналған. Қазіргі тілмен айтқанда трендте болған. Бәлкім, аудандық не облыстық партия басшылығы қаржылық қолдау алу мақсатында не идеологиялық тұрғыда халықты партия тарихына жақындату немесе елді-мекен әлеуетін көтеру үшін партия басшылығының есімін елді-мекендерге қоюға мүдделі болған шығар.
Артель дегеніміз - кеңестік жаңа экономикалық және ұжымдастыру кезеңінде пайда болған ұжымдық бірлестік. Артель - адамдардың ұжымдық бірлесіп шаруашылық жүргізуіне бағытталды.
Кеңестік кезеңде артель - шағын адамдар тобын біріктіруге бағытталды. Кейін халықтың көбеюімен артельдер ұжымшарларға айнала бастады
Сурет ғаламтордан алынды