Кіші жүз ханы Әбілқайыр хан Ресей империясының бодандығын қабылдауына мәжбүр еткен жағдайлар көп болғаны белгілі.
Соның бірі Халықаралық жағдайдың ушығуы.
- Англия мен Ресей арасындағы Үндістанға жету, Азиялық сауда жолдарына шығу оларға бақылау жүргізуге талпынуы.
- Маньчжур-Цин әулетінің билеушісі Қытай императоры Кансидың қайтыс болауымен Жоңғарлардың - Қытаймен келісімге келіп, әскери жорықтарын қазақтарға қарсы бағыттауы
- 1710-1713 жж. Орыс-түрік соғысынан кейінгі Мәскеу мемлекетінің батысқа бағытта қорғанысқа көшіп, Шығыс шекараларын бекемдеу әрекеті.
- Мәскеу мемлекетінің - Швециямен жүргізген 20 жылдық соғысы
Бытыраңқылыққа деңгейге көше бастаған Қазақ хандығына көрші халықтардың агрессивтік әрекетінің байқалуына әкелді.
1710-1713 жж. Орыс-түрік соғысы, қазақтар - Ресей империясы арасындағы шекаралас аймақтарда әскери қақтығыстардың туындауына әкелді.
- Ресей империясындағы башқұрт халқының ұлт-азаттық көтерісіке шығып, көмекке қазақтарды тартуға талпынуыда қақтығыстардың басталатындығын білдірді.
Қазақтар мен Ресей империясына бағынышты қалмақ, башқұрт, шекараны мекендей қоныстанған орыс-казактары арасында шекаралық қақтығыстар күнделікті көрініске айналды. Ресей империясы қазақтарды қысымда ұстау үшін өзіне бағынышты халықтарды пайдаланып қалуға тырысты.
1729 жылы Аңырақай шайқасында Әбілқайыр хан басқарған қазақтар - жоңғарлады жеңіп, Ақтабан шұбырынды - алқакөл сұлама жылдарын аяқтады. Бірақ қазақ хандығының - саяси бытыраңқылығы жойылмады.
- Жоңғарлардың қайта шабуылына төтеп бере алмайтындығын, көрші елдердегі болып жатқан оқиғалар арқылы сезген Әбілқайыр - Ресей империясының бодандығын, қалыптасқан жағдайда қабылдау дұрыс деп есептеді.
Әбілқайыр бұл әрекетімен 1741-1742 жж. жоңғарлардың шабуылынан - Кіші жүз қазақтарын құтқарып қалды.
Егер, Әбілқайыр хан мұндай таңдау жасамаса - Кіші жүз қазақтары 1741-1742 жж. жоңғар шапқыншылығына төтеп бере аларма еді. Себебі, Орта жүз бен Ұлы жүз бұл шабуылға төтеп бере алмаған болатын.
Көрші елдерде қазақтарға - жоңғарлар мен қалмақтарға күресте белсенді қолдауға мүдделі болмады. Хиуа, Қоқан, Бұхара хандықтарының қазақтарға қолдау көрсетуге шамасыда жетпеді
Сурет ғаламтордан алынды