Түп тамырын сонау б.з.б. VIII ғасырлардан бастайтын Грек өркениеті өзінің негізін аралдық қоныстардан бастайды. Қалалық мемлекеттердің басым бөлігі ежелгі аңыздарда аралдарда орналасқан.
Әрине, грек өркениетін б.з.б. ХІІ ғасырлардан бастайтын. Тіпті Б.з.б. ІІ мыңжылдықтардан бастайды деп топшылайтындарда бар.
Жалпы, аралды қоныстар мен Балқан түбегінде өмір сүрген протогрек халықтары өздерінің қоныстарының жайсыздығына байланысты - теңіз саудасымен көп айналысқан. Грек жерлері тасты болып келеді. Осы тасты мейлінше пайдаланған гректер мүсін өнерін дамытты.
Саяси бытыраңқы өмір сүргеннен болар ежелгі гректерде политейстік діни сенім қалыптасты.
Балқан түбегінің үш жақтан теңізбен қоршап тұруыда - ежелгі гректердің өмірі мен шаруашылығына, аңыз-әңгімелерінің шығуына әсер етті.
Жердің қолайсыздығы мен халықтың көптігі - мәселені бірлесіп шешуге итермеледі. Осылайша демократиялық басқару пайда болды.
Грекия жерінің орталығы мен солтүстігі ғана егіншілікке қолайлы. Ол жерлерді солтүстіктен келген дорийліктер Спарта мемлекетін құрып, басып алды. Ресурстардың аздығы қалалық мемлекеттерді үздіксіз соғыс жүргізуге мәжбүрледі.
Мәселелерді жекелей шешіп үйренген қалалық мемлекеттер - жеке адамдардың құқығын жоғарылатты. Адамдар не байлығымен не әскери өнерге бейімділігімен өзін орнықтырды. Байлық пен әскери өнермен өзін орнықтырған азаматтардың өзара қарым-қатынасын реттейтін заңдар пайда болды.
Жеке адамдардың сұранысымен құрылыстар жетіліп, музыка саласы өркендеді
Сурет ғаламтордан алынды