Чувашская газета "Урал сасси"

Март уйăхĕн 19-мĕшĕнче Ĕпхÿ наука тата технологисен университечĕн тутар тата чăваш филологи кафедри Тĕнчери халăхсен тăван чĕлхе кунне, Раççей халăхĕсен пĕрлĕхĕн çулталăкне, кăçал çавра çул тултаракан чăваш çыравçисене халалласа «Янăравлă чĕрĕ сăмах» илемлĕ вулав конкурсăн пĕтĕмлетĕвне турĕ. Ăмăрту икĕ тапхăрпа иртрĕ. Пултарулăх ăмăртăвĕн пĕрремĕш зонăри тапхăрне Пелепей хулинчи чăваш гимназийĕнче, Çтерлĕ хулинчи 5№ гимназире тата Çтерлĕпуç, Толбазă шкулĕсенче йĕркелерĕç. Авăркаспа Кармаскалă, Пелепейпе...

2026 çулхи март уйăхĕнче Чăваш Республикинчи Вĕрентÿ министерстви тата «Эткер» пултаруллă ачасемпе çамрăксен центрĕ йĕркеленипе И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче чăваш чĕлхипе тата литературипе регионсем хушшинчи олимпиада иртнĕ. Ăс-тăн ăмăртăвне Чăваш Республикинчи, Ульяновск облаçĕпе Пушкăртстан Республикинчи 9-11 классенче вĕренекен 109 ача хутшăннă. Пушкăртстан Республикин чысне регионти чăваш чĕлхипе литература олимпиадинче мала тухнă Ксения Козлова хÿтĕленĕ. Тăрăшуллă хĕр ача Федоровка тăрăхĕнчи Урал ял шкулĕнче 9-мĕш класра вĕренет...

Мияки районĕнчи Крупская ячĕллĕ хуçалăх пурнăç таппинчен юлмасть. Паянхи самана тĕрлĕ чăрмавсем кăларса тăратнине пăхмасăр малашлăх çинчен ĕмĕтленет. Иртнĕ çулхи пĕтĕмлетÿсем тăрăх, 52,3 млн тенкĕлĕх тавар туса илнĕ. Вĕсенчен 80 процентне выльăх-чĕрлĕх ĕрчетес ĕçре тунă продукци шучĕпе. Паянхи кун хуçалăхра 888 пуç мăйракаллă шултăра выльăх тата 26 пуç лаша тытаççĕ. Вĕсен ытларах пайĕ Суккул-Михайловка ялĕнчи фермăра вырнаçнă, ыттисем – Çĕнĕ Хурамалта. – Сăвакан ĕнесем пурĕ 408 пуç, вĕсенчен пĕр пайĕ пăруламаллисем...

Нарӑс уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Авӑркас районӗнчи Толбазăри лицейра республика шайĕнчи «Янӑравлӑ чӗрӗ сӑмах» конкурсӑн зоналлӑ тапхăрĕ иртрӗ. Пултарулăх ăмăртăвне Авӑркас тата Кармаскалă районĕсенчи вӗренекенсем хутшӑнчӗҫ. Вĕсене лицей директорӗ Л.Д. Васильева, тӑван чӗлхесен методисчӗ Л.Р. Бикбаева, тутар тата чӑваш филологи кафедрин ертÿçи И.С. Мансуров ӑнӑҫу сунса саламларӗҫ. Çак йĕркесен авторĕ Александр Савельев-САС поэтăн сӑввине илемлӗ вуласа пачĕ. Вӗренекенсем сӑвӑ епле вуланине Ӗпхӳ наука тата технологисен университечӗн Ҫтерлӗ филиалӗн тутар тата чăваш филологи кафедрин доценчĕ Л...

Пишпÿлек районĕнчи Хушăлка ял вулавăшĕ черетлĕ уяв мероприятийĕ ирттерекен вырăн çеç мар, тĕрлĕ ăрупа культурăсене пĕрлештерекен чăн-чăн лапам пулса тăчĕ. Вулавăш ертÿçи, вăлах çак йĕркесен авторĕ, Раççейри Халăхсен пĕрлĕхĕн çулталăкне тата Пушкăртстан Республикинчи Пысăк та туслă çемье çулталăкне уçнă май питĕ кăмăллă лару-тăру йĕркелерĕ. Çавăнпа та мероприятие килнĕ кашни çын хăйне хаклă хăна пек туйрĕ. Йăла-йĕркесемпе тата уйрăм çынсен шăписемпе çыхăнннă районăн пуян историйĕ пуçтарăннисен калавĕсемпе аса илĕвĕсем урлă çĕнĕрен чĕрĕлчĕ...

Пелепей районне кĕрекен Слакпуç ялĕнчи вăтам шкулта 9 класра вĕренекен Антон Андреев январь уйăхĕн 13-14-мĕшĕсенче Çтерлĕ хулинче республика шайĕпе иртнĕ чăваш чĕлхипе литература олимпиадин призерĕ пулса тăнă. Ăс-тăн ăмăртăвне республикăри шкулсенче 9-11 классенче пĕлÿ илекен 175 ача хутшăннă, вĕсем тутар, чăваш, мари, удмурт, мордва чĕлхисемпе хăйсен пĕлĕвĕсене кăтартнă. Олимпиадăна çулсерен ПР Вĕрентÿ министерстви ПР Вĕрентÿ аталанăвĕн министерстви, М. Акмулла ячĕллĕ пушкăрт патшалăх педагогика университечĕ, Ĕпхÿ ăслăлăх тата технологи университечĕ пулăшнипе йĕркелесе ирттерет...

Пушкăртстан Пуçлăхĕ Радий Хабиров январь уйăхĕн 30-мĕшĕнче йăлана кĕнĕ ПР Патшалăх Пухăвĕ-Курултайĕ тата республика халăхĕ патне тухакан Уçă çырупа паллаштарнă. Çĕнĕ çулхи тĕп тĕллев пирки Кăçалхи çулăн тĕп тĕллевне эпĕ виçĕ сăмахпа палăртма пултаратăп – пурте Çĕнтерÿ валли! Тăшмансем пирки Пирĕн тăшман – Украинăри тăванла халăх мар, пирĕн тăшман – çĕнĕрен чĕрĕлнĕ, виçерен тухнă неонацизм. Ăна коллективлă Хĕвел анăç сĕмсĕррĕн пăхса ÿстерет, вуншар çул хушши Раççее ют алăпа вăйсăрлатма, пайлама, тĕп тума плансем туса хурать...

«Шăпăра пĕрчĕн-пĕрчĕн хуçма пулать, çыхнă шăпăра хуçаймăн» текен халăх каларăшне паянхи кун тĕрлĕ канашлусемпе пухусенче тăтăшах илтме пулать. Çак шухăша сăмах калакансем ыт ахальтен палăртмаççĕ, халăхăн вăйĕ пĕрлĕхре пулнине тепĕр хут çирĕплетесшĕн, ăна ăша хывса асра тытма ыйтасшăн. Ĕпхÿ хулинче январь уйăхĕн 17-мĕшĕнче иртнĕ республикăри чăвашсен Канашĕн конференцийĕнче те «шăпăр» теми, тĕрĕсрех пĕрлĕх ыйтăвĕ, малти вырăнта пулчĕ. Çавăнпа та кун йĕркинчи пĕрремĕш ыйтăва Пушкăртстанри обществăлла чăваш организацийĕсене пĕрлештерессине халалларĕç...

Кирек мĕнле ялăн аталанăвĕ, малашлăхĕ вырăнти çынсенчен нумай килет. Тĕрĕсрех, пуçаруллă ял-йышран. Çакна çирĕплетме чылай тĕслĕх илсе кăтартма пулать. Эпир вĕсем çинчен пĕрре мар çырнă, каласа панă. Акă,...

Çак кунсенче кăмăлĕпе те, ÿт-пÿ енчен те чăн-чăн паттăр шутланакан ПАССР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕ, Шаран районĕпе Ĕпхÿ хулин хисеплĕ гражданинĕ, Тăван çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă паллă таврапĕлÿçĕ, Шаран районĕпе Паскай ял историйĕсем çинчен çырнă кĕнекесен авторĕ Николай Фомин хăйĕн 103 çулхи çуралнă кунне паллă турĕ. Ку пĕтĕм республикăшăн уяв шутланать. Мĕншĕн тесен Николай Александрович нумай енлĕ пултарулăхĕпе уйрăлса тăрать. Унăн пурнăçĕ – çынсене, хăйĕн çĕрне тата тăван историне халалланă самана сăнарĕ...

Иртнĕ çулхи декабрь уйăхĕн 19-мĕшĕнче Ермеккей районĕнчи Эрехĕрри ялĕнчи шкулта пысăк уяв иртнĕ – пĕлÿ çурчĕ хăйĕн çуралнă кунне паллă тунă. Çĕнĕ çурт 1995 çулта хăйĕн алăкĕсене яри уçнă, çакă ялти вĕренĕвĕн çĕнĕ тапхăрĕн символĕ пулса тăнă. Апла пулин те шкул историйĕ чылай маларах, 1927 çулта, пуçланнă. Ун чухне ял çуртĕнче пĕлÿ вучахĕ ялкăшма тытăннă. Пĕрремĕш вĕрентекен Екатерина Яковлевна Попова пулнă, унăн иксĕлми хастарлăхĕ çут ĕç хĕлхемĕсене чĕртсе янă та. 1928 çулта шкул тăватă класлă шутланнă...

– Ырă кун пултăр! Ольга, пире хăвăрпа паллаштараймăр-ши? – Эпĕ - Ĕпхÿ наука тата технологисен университечĕн Çтерлĕ филиалĕн пушкăрт тата тĕрĕк филологи факультечĕн 4-мĕш курс студентки. Асăннă факультетра тутар тата чăваш филологи кафедри пур. Унта тăван (чăваш) чĕлхипе литературине, çавăн пекех акăлчанпа турккă чĕлхисене вĕрентеççĕ. Çак факультетран вĕренсе тухакансем чăваш чĕлхипе литература тата акăлчан чĕлхи вĕрентекенĕсем пулса тăраççĕ. Паллах, чун туртнипе ытти сферăсенче те ĕçлеме пултараççĕ...