Чувашская газета "Урал сасси"

Кăçал пурне те ĕмĕр ытла калаçтаракан «Нарспи» поэма авторĕ çуралнăранпа 136 çул çитрĕ. Чăваш поэзийĕн классикне чысласа вăл çуралнă Слакпуç ялĕнче чаплă мероприяти иртрĕ. Çак кун чăваш халăхĕн историйĕнче уйрăмах асра юлĕ. Мĕншĕнне каярах уçса парăпăр. Инçе çула кĕскетсе Слакпуç ялне килнĕ хăнасем йышлă пулчĕç. Çакă уяв шайне тата та анлăлатрĕ, пĕлтерĕшне ÿстерчĕ, илем кÿчĕ. Сумлă поэтăмăра асра тытакансене, унăн пултарулăхне хаклакансене, ăна пуç тайма кăмăл тăвакансене хуçасем ăшшăн та тарават çăкăр-тăварпа, юрă-кĕвĕпе кĕтсе илчĕç...

Кашни çын пурăннă чух хăйне майлă йĕр хăварать. Çав çул-йĕре, кĕске пулнă-и вăл е вăрăм, мĕнле утса тухнине кура ăна халăх хаклать, асра тытать... Ермеккей районĕнчи Эрехĕрри ялĕнче çуралса ÿснĕ Татьяна Ванюшина ял хуçалăх наукисен кандидачĕн кун-çулĕ вăрăмах мар пулнă пулин те халăх ăна ырăпа кăна аса илет. Шăпах ăна халалласа тăван ялĕнче «Тивлет» чăваш культурин уçă фестивальне йĕркелеççĕ. Йăлана кĕнĕ мероприяти кăçал пиллĕкмĕш хут иртрĕ. Татьяна ялти пĕлÿ çуртне «пиллĕк» паллăсемпе, Ермеккейри вăтам шкула кĕмĕл медальпе вĕренсе пĕтернĕ...

Пишпÿлек çĕрĕ çинче «Шур çăл» ачасемпе çамрăксен регионсем хушшинчи фестиваль-конкурс иртни çинчен пирĕн вулакансем пĕлмеççĕ мар. Малтанхи вăхăтра ăна кашни çулах йĕркелетчĕç пулсан (учредителĕсем – вырăнти чăвашсен Канашĕ тата район администрацийĕ), халĕ вăл икĕ çулта пĕрре чăваш çамрăкĕсене пуçтарать. Кăçал уяв 11-мĕш хут иртрĕ. Фестиваль положенийĕпе килĕшÿллĕн малтан видеотур иртрĕ. Кунта 41 конкурсант (500 ытла ача) хутшăннă. Жюри членĕсем (председателĕ – ПР тава тивĕçлĕ культура ĕçченĕ Елена...

Май уявĕсем умĕн Мияки районĕнчи Еспуç ялне килсе кĕнĕ çĕртре вырнаçнă «Эпĕ Еспуç ялне юрататăп» стелăна чаплă лару-тăрура уçрĕç. Ăна наци стилĕпе килĕшÿллĕн чăваш эрешĕсемпе илемлетсе туса лартрĕç. Çапла майпа стела яла илем кÿнисĕр пуçне мăн асатте-асаннесен культурине хисеп тунин символĕ те пулса тăчĕ. «Эпĕ Еспуç ялне юрататăп» проект вырăнта пурăнакансен вăйĕпе пурнăçа кĕчĕ. Шăпах вĕсем укçа-тенкĕ енчен пулăшу пачĕç – пĕрремĕш эскизсенчен пуçласа стелăна вырнаçтариччен. Еспуç хастарĕсем, пуçару...

Çак кунсенче Федоровка тăрăхĕнчи Ашкатар ялĕнчи «Родничок» ача садĕнче пысăк пĕлтерĕшлĕ пулăм пулса иртрĕ – «Пĕрремĕшсен юхăмĕн» Раҫҫейри ҫамрӑксен юхăмĕн уйрăмĕ уçăлчĕ тата ачасене унăн йышне илчĕç. Савăнăçлă мероприятие ачасемпе вĕсен ашшĕ-амăшĕсем, воспитательсем, Пĕрремĕшсен Канашĕн пайташĕсем тата Ашкатар шкулĕнчи малтанхи уйрăмĕн наставникĕсем хутшăнчĕç. Пухăннисене «Родничок» ача сачĕн ертÿçи Татьяна Вальщикова (çак йĕркесен авторĕ), Ашкатар шкулĕн директорăн воспитани енĕпе ĕçлекен советникĕ тата малтанхи уйрăмăн кураторĕ Елена Васильева ăшшăн саламларĕç...

Апрель уйăхĕн 6-мĕшĕнче Çтерлĕпуç район центрĕнчи Культура керменĕнче «Туслăхăн çупкăмĕсем» («Соцветие дружбы») хăй пултарулăх коллективĕсен VIII республика фестивалĕ иртнĕ. Унта районти чи пултаруллă ушкăнсем хутшăнма тивĕçнĕ. Вĕсем «халăх» тата «тĕслĕхлĕ» ятсене илес е тепĕр хут çирĕплетес тесе хăйсен ятарлă программисене хÿтĕленĕ. Тетĕрпуç ялĕнчи «Çеçпĕл» чăваш ансамбльне республикăри халăх пултарулăх центрĕн компетентлă аттестаци комиссийĕ пысăк хак панă. Сцена ăстисен ушкăнĕ пуçласа «халăх ансамблĕ» ята илнĕ...

Март уйăхĕн 25-мĕшĕнче Ĕпхÿ хулинче Пушкăртстан Республикинчи Халăх пултарулăх центрĕн Эксперт канашĕн XXII ларăвĕ иртрĕ. Шăпах унта Авăркас районĕнчи Чăваш Нукасакĕ ялĕнче пурăнакан Надежда Степанова, Кармаскалă тăрăхĕнчи Сихун ялĕнчи Елена Степанова тата Суук-Чишмари Надежда Янтуганова чăваш хастарĕсем хутшăнчĕç. Надежда Михайловна пухăннисен умне чăваш апат-çимĕçĕн тĕп пуянлăхĕсенчен пĕрне – шăрттан – тăратрĕ. Наци апат-çимĕçне тата чăваш тумĕн пайĕсене хак паракан ĕçлĕ ушкăн йышĕнче филологи...

Март уйăхĕн 19-мĕшĕнче Ĕпхÿ наука тата технологисен университечĕн тутар тата чăваш филологи кафедри Тĕнчери халăхсен тăван чĕлхе кунне, Раççей халăхĕсен пĕрлĕхĕн çулталăкне, кăçал çавра çул тултаракан чăваш çыравçисене халалласа «Янăравлă чĕрĕ сăмах» илемлĕ вулав конкурсăн пĕтĕмлетĕвне турĕ. Ăмăрту икĕ тапхăрпа иртрĕ. Пултарулăх ăмăртăвĕн пĕрремĕш зонăри тапхăрне Пелепей хулинчи чăваш гимназийĕнче, Çтерлĕ хулинчи 5№ гимназире тата Çтерлĕпуç, Толбазă шкулĕсенче йĕркелерĕç. Авăркаспа Кармаскалă, Пелепейпе...

2026 çулхи март уйăхĕнче Чăваш Республикинчи Вĕрентÿ министерстви тата «Эткер» пултаруллă ачасемпе çамрăксен центрĕ йĕркеленипе И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче чăваш чĕлхипе тата литературипе регионсем хушшинчи олимпиада иртнĕ. Ăс-тăн ăмăртăвне Чăваш Республикинчи, Ульяновск облаçĕпе Пушкăртстан Республикинчи 9-11 классенче вĕренекен 109 ача хутшăннă. Пушкăртстан Республикин чысне регионти чăваш чĕлхипе литература олимпиадинче мала тухнă Ксения Козлова хÿтĕленĕ. Тăрăшуллă хĕр ача Федоровка тăрăхĕнчи Урал ял шкулĕнче 9-мĕш класра вĕренет...

Мияки районĕнчи Крупская ячĕллĕ хуçалăх пурнăç таппинчен юлмасть. Паянхи самана тĕрлĕ чăрмавсем кăларса тăратнине пăхмасăр малашлăх çинчен ĕмĕтленет. Иртнĕ çулхи пĕтĕмлетÿсем тăрăх, 52,3 млн тенкĕлĕх тавар туса илнĕ. Вĕсенчен 80 процентне выльăх-чĕрлĕх ĕрчетес ĕçре тунă продукци шучĕпе. Паянхи кун хуçалăхра 888 пуç мăйракаллă шултăра выльăх тата 26 пуç лаша тытаççĕ. Вĕсен ытларах пайĕ Суккул-Михайловка ялĕнчи фермăра вырнаçнă, ыттисем – Çĕнĕ Хурамалта. – Сăвакан ĕнесем пурĕ 408 пуç, вĕсенчен пĕр пайĕ пăруламаллисем...

Нарӑс уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Авӑркас районӗнчи Толбазăри лицейра республика шайĕнчи «Янӑравлӑ чӗрӗ сӑмах» конкурсӑн зоналлӑ тапхăрĕ иртрӗ. Пултарулăх ăмăртăвне Авӑркас тата Кармаскалă районĕсенчи вӗренекенсем хутшӑнчӗҫ. Вĕсене лицей директорӗ Л.Д. Васильева, тӑван чӗлхесен методисчӗ Л.Р. Бикбаева, тутар тата чӑваш филологи кафедрин ертÿçи И.С. Мансуров ӑнӑҫу сунса саламларӗҫ. Çак йĕркесен авторĕ Александр Савельев-САС поэтăн сӑввине илемлӗ вуласа пачĕ. Вӗренекенсем сӑвӑ епле вуланине Ӗпхӳ наука тата технологисен университечӗн Ҫтерлӗ филиалӗн тутар тата чăваш филологи кафедрин доценчĕ Л...

Пишпÿлек районĕнчи Хушăлка ял вулавăшĕ черетлĕ уяв мероприятийĕ ирттерекен вырăн çеç мар, тĕрлĕ ăрупа культурăсене пĕрлештерекен чăн-чăн лапам пулса тăчĕ. Вулавăш ертÿçи, вăлах çак йĕркесен авторĕ, Раççейри Халăхсен пĕрлĕхĕн çулталăкне тата Пушкăртстан Республикинчи Пысăк та туслă çемье çулталăкне уçнă май питĕ кăмăллă лару-тăру йĕркелерĕ. Çавăнпа та мероприятие килнĕ кашни çын хăйне хаклă хăна пек туйрĕ. Йăла-йĕркесемпе тата уйрăм çынсен шăписемпе çыхăнннă районăн пуян историйĕ пуçтарăннисен калавĕсемпе аса илĕвĕсем урлă çĕнĕрен чĕрĕлчĕ...