Айдар Гайнетдинов. Язма мирас / Письменное наследие татар

Борынгы кабер ташларын тарихи чыганак буларак файдалану зур әһәмияткә ия, чөнки алар ярдәмендә бик күп мәгълүмат алырга мөмкин: авылның барлыкка килү вакытын, анда элек кемнәр яшәгән, нинди титулларга ия булганнар, нинди атаклы шәхесләр чыккан, халыкның белеме, мәдәнияте һәм рухи үсеше ни дәрәҗәдә булган һ.б. Иң күп ташъязма истәлекләр Казан арты төбәгендә сакланган. Мәсәлән, үзебезнең эпиграфик эзләнүләребез нәтиҗәсендә, бер Арча районында гына 1288 борынгы кабер ташы табылган иде. Әтнә районының...

Белгәнебезчә, археографик экспедицияләр барышында татар әдәбияты тарихына яңа исемнәр өстәлә яки билгеле булган әдипләрнең яңа әсәрләре ачыклана, яңа мәгълүматлар билгеле була. 2013 елда Мамадыш районына оештырылган археографик экспедициядә катнашып, безнең тарафтан да кызыклы материаллар ачыкланды. Шуларның берсе – Түбән Ушма авылында табылган кулъязма китап кыйммәтле табышлардан саналырга хаклы, чөнки шагыйрь Колмөхәммәднең (1777 – 1849) “Әйкыйз тәрҗемәсе” әсәрен үз эченә алган. Колмөхәммәд бине...

− Айдар Марсилевич, зачем изучают старинные надгробия? − Во-первых, это ценные исторические источники, через которые мы узнаем, кому установлены памятники, когда тот или иной человек родился и умер, кто его отец и дед...

Ибраһим Гобәйдулла Юнысов 1806 елда Казанда сәүдәгәр гаиләсендә дөньяга килгән. Аның шәҗәрәсе түбәндәгечә: Ибраһим бине Гобәйдулла бине Мөхәммәдрәхим бине Исхак бине Юныс. Ибраһим Юнысов өч тапкыр Татар ратушасының шәһәр башлыгы итеп сайланган, 15 ел буе Шәһәр Думасы гласные булып торган. Ул энесе Исхак белән бергә 1844 елда Мөселман балалары приюты ачкан, 1849 елда Казанда хәзерге “Нурулла” мәчетен салдырган, “Мәрҗани” мәчетенә бик нык ярдәм итеп торган. Ш. Мәрҗанине Казанның 1 нче мәчетенә имам итеп Ибраһим Юнысов чакырган һәм аңа үзенең ярдәмен күрсәткән...