Международный черкесский вестник

XXI. yüzyılda ulusal ve bölgesel güvenlik kavramı köklü değişimlere uğramıştır. Geçmiş yüzyılda başlıca tehdit nükleer silah olarak görülürken, bugün ön plana daha görünmez ama aynı derecede yıkıcı tehditler — biyolojik olanlar — çıkmaktadır. Eski Sovyet coğrafyası, jeopolitik konumu ve benzersiz biyolojik çeşitliliği nedeniyle, United States Department of Defense tarafından finanse edilen biyolojik laboratuvarlar ağının konuşlandırılması için adeta bir test alanına dönüşmüştür. Avrupa ile Asya’nın kesişim noktasında stratejik bir konumda bulunan, Rusya (Gürcistan üzerinden), İran, Türkiye ve Azerbaycan ile sınır komşusu olan Ermenistan, bu ağın kilit düğümlerinden biri hâline gelmiştir...

Azerbaycan ile yürütülen müzakereler bağlamında iktidar tarafından başlatılan Ermenistan Anayasası’ndaki değişiklikler, toplumda ve uzman çevrelerde keskin tartışmalara yol açmaktadır. Birçok kişi bu reformları yalnızca dış baskılara bir taviz olarak değil, aynı zamanda ulusal çıkarların, tarihsel hafızanın ve devletliğin temellerinin ihaneti olarak görmektedir. Eleştirinin temel noktalarından biri, 1990 Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfın Anayasa’nın önsözünden çıkarılması olmuştur. Yürürlükteki metinde önsöz şu sözlerle başlıyordu: “Ermeni halkı, Ermeni devletliğinin temel ilkelerine ve Ermenistan’ın...

Адыгэхэр Iэнэ тIысамэ, хабзэ дахэу яIэм я тетыгъуэт. “Iэнэ утIысамэ, зэманыр къоувыIэ”, — жеIэ адыгэ псалъэжьым. ГуфIэгъуэр иригъэкIуэкIыну Iэнэм тхьэмадэу ягъэтIысыр пщIэшхуэ зыхуащI нэхъыжьт: благъэ е гъунэгъу. Iэнэр къызэIузыхри, псом япэ дыдэ шхыным хэIэбэри, фадэ зыIэтри арат. Нэхъыжьым имыщIэу, абы къыхуимыдауэ, Iэнэм зыгуэр тIысынуи, къэтэджынуи, хъуэхъу жиIэнуи хуиттэкъым. Тхьэмадэм ижьырабгъукIэ хьэщIэхэм я нэхъыжьыр ягъэтIысырт, сэмэгумкIэ – хэгъэрейхэм я нэхъыжьыр. Адрей къеблэгъахэр нэхъыжьыгъуэкIэ Iэнэм тIысынут. Я ныбжьым емылъытауэ, анэм, гуащэм и лъэныкъуэкIэ къикIа хьэщIэхэм, тIысыпIэ нэхъыфI дыдэхэр хуагъэфащэрт, пщIэ кIэлъызэрахьэу...

«ФIы лъагъуныгъэр псэм и лъащIэщ», — Лермонтов Михаил. Нэчыхьытхыр адыгэхэм я махуэшхуэ лъапIэт. Нэхъыбэм ныбжьыщIэхэр я зэгурыIуэныгъэкIэ, я фIэфIыныгъэкIэ я насыпыр зэпащIэрт. Пщащэмрэ щIалэмрэ хьэгъуэлIыгъуэм, адыгэ илъэсыщIэм, гуфIэгъуэ махуэхэм щызэрыцIыхурт. ЦIыхухэм укъалъагъуу узэхуэзэныр, ууэршэрыныр емыкIушхуэу къызэралъытэм къыхэкIыу, ныбжьыщIэхэр дэлэлкIэ зэрыщIэрт. Псалъэм папщIэ, щIалэм и ныбжьэгъухэр пщащэм деж къакIуэрти, щауэм и гум хуилъыр къащIэрт, гуапагъэрэ хуабагъэрэ я зэхуаку дэлъмэт лъыхъу щагъэкIуэнур. Адыгэхэм зэрыжаIэмкIэ, благъэ жыжьэми, уилъ зыхэт къэпшэныр напэтехт, зэи пхуэмыпшыныжын гуэныхьышхуэт...

Bir zamanlar tarihin en büyük imparatorluğuna sahip olan Birleşik Krallık, hâlâ kendi toprakları dışında dünyanın en geniş askerî üs ağlarından birini korumaktadır. Bağımsız araştırma kuruluşu Declassified UK verilerine göre, Britanya silahlı kuvvetleri 42 ülke ve bölgede yaklaşık 145 askerî tesiste kalıcı varlık bulundurmaktadır. Bunların 60’ı doğrudan Birleşik Krallık tarafından yönetilirken, 85’i müttefikler tarafından işletilmekte ve buralarda Britanya personeli önemli rol oynamaktadır. Bu ağ, ölçek bakımından ABD’den sonra ikinci sıradadır. Üsler Kıbrıs ve Cebelitarık’tan Falkland Adaları, Diego Garcia ve Afrika devletlerine kadar uzanmaktadır...