2004 жылы Украинадағы президент сайлауына қарсы оппозицияның наразылығы бүкіл халықтық революцияны тудырды. Бұл революция тарихта "қызғылт-сары" деп аталды. Бұлай аталуының себебі наразылыққа шыққан азаматтар қызғылт-сары түсті киімдер киіп, бір-біріне тегіне апельсин таратқаннан шықты. Әрине, идеологиялық тұрғыда биліктегі Л. Кучманың ізбасары В. Янукович жақтастары көк түсті киім киген болатын.
Сайлау кезіндегі екі Виктордың (Виктор Ющенко мен Виктор Янукович) арасындағы президент тағы үшін талас үлкен мәселені ашып берді. Украина үшін Ресей мен Еуропа Одақ елдері арасында үлкен талас басталды. Бірақ қазіргідей екі тарап әскерін жібермеді. Тек мүдделер қақтығысы болды. Жылдар бойы қордаланып қалған мәселелер, әсіресе украин тілінің қоғамдық қолданысы, газ мәселесі, Қара теңіздегі Ресей флоты басты тақырыптардың бірі болды.
Виктор Ющенко жақтастары - Украинаны батысқа қарай бұрамыз, елді Ресей ықпалынан құтқарамыз, толық Тәуелсіздікке қол жеткіземіз деген ұрандармен билікке қарсы шықса - Виктор Янукович Украина батыс көзқарасынан арашалап қаламыз, славяндық түсінікті алдыға шығарамыз деген ұрандармен бірікті. Қос Виктор бір-бірін Ресейді, АҚШ-тың адамдары деп айыптаумен болды.
Жалпы, сайлау өте қызық өтті.
Сайлау екі турдан өтіп, Орталық Сайлау комиссиясы Виктор Янукович жеңіске жеткендігін жариялады. жариялады. Бұл жалпыхалықтық наразылыққа әкелді.
Оппозиция премьер-министр қызметін атқарушы Виктор Януковичты әкімшілік ресурстарды пайдала отырып, бұрмалауда деп сайлау қорытындыларын мойындаудан бас тартты. Тексеріс кезінде көптеген сайлау учаскелерінде сайлау қорытындыларын бұрмалау фактісі анықталды.
Бір қызығы Виктор Ющенкода премьер-министр қызметін атқарған. Бірақ Виктор Ющенконың премьер-министр болған кездегі еркін әрекет етуге тырысуы, оның қоғамдағы танымалдылығымен беделдігін арттырды.
Сайлаушылар Виктор Янукович пен Виктор Ющенко арасында таңдау жасаған кезде олардың үкімет басшысы кезінде атқарған істеріне сәйкес таңдау жасағанға ұқсайды.
Виктор Ющенко мен Виктор Янукович арасындағы тартыс өңірлік қайшылықтар мен ұлттық қарама-қайшылыққа әкелді.
Виктор Януковичке елдің шығысындағы орыс тілді сайлаушылардың басым бөлігінің қолдап дауыс беруі - үлкен қарама-қайшылыққа әкелді.
Сайлау қорытындысы жарияланған кезден бастап, екі тараптан наразылықтар өршіп, бір-бірінің топтасуын болдырмау әрекеттеріде байқалды.
Наразылықтар 2004 жылдың 24 қарашасында басталып, 2005 жылдың 23 қаңтарына дейін жалғасты.
Наразылыққа шығушылар - жылдар бойы баяу түрде дамып келе жатқан демократиялық өзгерістерді жеделдетуді қалады. Украина Тәуелсіз алғаннан бері Ресейдің өз ықпалын жоғарылату әрекетінің анық байқалуы - Ресейді Украина қоғамына басты тежеуші фактор есебінде көрсетті. Украиндықтар өздерін Ресейге қазіргі кездегідей қарсы қоймаса да сол кезде өздерінің экономикалық дамуын Еуропалық Одақпен байланыстыратындығын жеткізе бастады.
Сайлау кезінде оппозицияның басты кандидаты Виктор Ющенконың улануыда - билікке деген наразылықтың күшеюіне әкелді.
Оппозиция Виктор Януковичке премьер-министр кезіндегі нәтижесіз жұмысы үшін айыптар тақты. Украинада трансляция жасайтын Ресейлік телеарналардың Виктор Януковты ашықтан қолдау оның беделін түсірумен болды.
Батыс және Орталық аудандардың сайлаушылары Украинаның жаңаруын Виктор Ющенкомен байланыстырды. Сайлау қорытындысына қарсы наразылықты бастаған осы аудандардың сайлаушылары болды.
Сайлаудың бірінші турында бірнеше кандидаттар арасында Виктор Ющенко басым дауыс жинаса (50% аспады), екінші турда Виктор Янкукович басым дауыс жинады. Сайлауды бақылаушылардың қорытындылары мен зерттеу институтының, өңірлік сайлау комиссиясының қорытындылары әр түрлі болды. Экзитпол қорытындысы бойынша Виктор Ющенко басым дауыс жинаса, Орталық Сайлау комиссиясының қорытындысы бойынша Виктор Янукович жеңіске жеткен болды.
Оппозиция өз бақылаушылары мен тәуелсіз бақылаушыларының қорытындысының негізінде сайлау қорытындысын мойындаудан бас тартты.
Елде жаппай наразылықтар осыдан басталды.
Наразылыққа шығушылар сайлау қорытындыларын қайта санап шығуды талап етумен болды.
2005 жылдың 10 қаңтарында Орталық Сайлау комиссиясы президент сайлауының жеңімпазы ретінде Виктор Ющенко жеңді деп жариялады. Виктор Ющенко президенттіке әкелген наразылықтар тарихта "қызғылт-сары" революция деген атпен қалды
Сурет ғаламтордан алынды