Добавить в корзинуПозвонить
Найти в Дзене

Мақтымқұлы Фраги - түркімен халқына қиын жағдайда қолдау білдірген ұлы ақын

Шығыс халықтарының әдебиетінің классиктеріне қатарына XVIII ғасырда өмір сүрген Фраги әдеби есімімен танылған түркімен халқының ұлы ойшыл ақыны Мақтымқұлы Дәулетмәмед Азадидің кіретіндігі сөзсіз. Біздің қазақ халқымыз Абай Құнанбайұлы қандай деңгейде десек - түркімен халқында Мақтымқұлы Фраги сондай деңгейде десек қателеспегеніміз болады. Түркіменстан Мақтымқұлы Фраги ұлы ақын, философ деп ғана таныстырылмай, қазіргі түркімен әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі деп қарастырылады. Ел ауызындағы кең тараған мәліметтер бойынша Мақтымқұлы Фраги 800-дей өлең-жыр шығарған. Соның 300-дейі сақталған. Мақтымқұлы Фраги толғауларында кездесетін ойлар - түркімен халқының мақалдары қатарынан табылған. Көптеген жырлары әлі күнге айтылады. Мақтымқұлы Фраги өлең-жыр жазуда бірнеше жанрды алып жүрген. Оның шығармаларынан діни сарында, нақтылы өмірде, түркмен халқының жолында, бірігуге шақырған ұранды кездестіруге болады. Мақтымқұлы Фрагидің есею кезеңі - Орта Азияға парсы патшасы Нәдір шахтың шапқын

Шығыс халықтарының әдебиетінің классиктеріне қатарына XVIII ғасырда өмір сүрген Фраги әдеби есімімен танылған түркімен халқының ұлы ойшыл ақыны Мақтымқұлы Дәулетмәмед Азадидің кіретіндігі сөзсіз.

Біздің қазақ халқымыз Абай Құнанбайұлы қандай деңгейде десек - түркімен халқында Мақтымқұлы Фраги сондай деңгейде десек қателеспегеніміз болады.

Түркіменстан Мақтымқұлы Фраги ұлы ақын, философ деп ғана таныстырылмай, қазіргі түркімен әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі деп қарастырылады.

Ел ауызындағы кең тараған мәліметтер бойынша Мақтымқұлы Фраги 800-дей өлең-жыр шығарған. Соның 300-дейі сақталған.

Мақтымқұлы Фраги толғауларында кездесетін ойлар - түркімен халқының мақалдары қатарынан табылған. Көптеген жырлары әлі күнге айтылады.

Мақтымқұлы Фраги өлең-жыр жазуда бірнеше жанрды алып жүрген. Оның шығармаларынан діни сарында, нақтылы өмірде, түркмен халқының жолында, бірігуге шақырған ұранды кездестіруге болады.

Мақтымқұлы Фрагидің есею кезеңі - Орта Азияға парсы патшасы Нәдір шахтың шапқыншылық уақытымен тұспа-тұс келген.

Бірнеше өлеңдерінде - иран шапқыншылығы, қуғын-сүргін мәселесі қозғалған. Батырлықты дәріптейтін өлеңдері жиі кездеседі.

Халықтың көңілінен шыққан "Еркіндік насихаты" деген толғауы бар.

Иран мемлекеті мен Хиуа хандығы қыспағы жағдайында өмір сүрген түркімен халқына - Мақтымқұлы Фраги өз өлеңдерімен медеу берген.

  • Саяси бытыраңқылық жағдайында халықты моральдық азып-тозудан сақтау үшін өзінің философиялық "Көріңдер" толғауын арнаған.

Қазіргі түркімен ақындары өз бастауын осы Мақтымқұлы Фраги есімімен байланыстырады. Әрине, Мақтымқұлы Фрагидің алдында түркімен халқында ақындар болған. Мақтымқұлы Фрагидің әкесінің өзі ақын болған. Бірақ Мақтымқұлы Фрагидің жанрлық жағынан өлең-жырлары әртүрлігімен ерекшеленеді. Мақтымқұлы Фрагидің туған халқына арналған өлең-жырлары көп.

Осы жылы Түркіменстанда Мақтымқұлы Фрагидің 300 жылдығы Түрксой ұйымы аясында халықарылқ деңгейде аталып өтпек

Сурет ғаламтордан алынған