1920 жылы Азамат соғысын жеңіспен аяқтаған большевиктер өңірлерде жаңа билікті қолдайтын, экономиканы алға сүйрейтін, өндіріс ошақтарын қалыптастыратын жұмысшы табын қалыптастыру мақсатында БК(б)П-нің XIV съезінде Партияның елді индустрияландыру саясатын жариялаған болатын.
Әрине, Партияның индустрияландыру саясатын жүрізуде үкіметтің алдыға қойған өз мақсаты болды. Өңірлерге, республикаларға, облыстарға бағытталған рөлдері болды. КСРО-ны құрайтын Республикалары біразы ауыр өнеркәсіп ошағы болу керек болса, келесі бір республика тек шикізат базасы болу көзделді. Кейбір автономиялық Республикаларда, облыстарда индустрияландыру аса қарқынды жүрмеді.
Партияның Индустрияландыру саясаты Қазақстанда да қарама-қайшылықпен басталды. Сол қарама-қайшылық тудырған біржақтылықпен жүрді.
Бірнеше пікірлер анықталды. Бұл пікірлерді қолдаушылар арасындағы тартысқа ұзаққа созылды.
1. "Түйеден - социализмге көшу мүмкін емес" деушілер Қазақстанды ауылшаруашылығына (мал шаруашылығына) бейімделген Республика ретінде дамытқысы келді.
2. Қазақстан - индустрияландыруды көтере алмайды дейшілер қаржыны тапшылығын, маман тапшылығын көтере отырып, Республика индустриялындыру саясатын көтере алмайды деп есептеді.
3. Республикада ұсақ, жартылай өнеркәсіп орындарын салу арқылы КСРО-ның шикізат базасы есебінде дамыту. Ф. Голощекин бағыты.
4. Республика шет аймақтағы шикізат базасы есебінде болып қалмау керек. С. Сәдауақасов бағыты.
Партиялық конференциялар мен жиындарда, отырыстарда 3-4 пікірлер арасында тартыстар жиі жүрді.
3 пікірді қолдаушылар Азамат соғысында қираған, тоқтап қалған өнеркәсіп орындарын қалпына келтіруден ары аса алмай. Қазақстанда толық кешенді заводтар салуға қарсы шықты.
4 пікірді қолдаушылар өзіне тән өзі шығаратын өнімі болу керек деп есептеді. Қазақстанда алынған шикізатты сыртқа таси беруге қарсы шығып.
1-2 пікірді қолдайтындар Қазақстанда индустрияландыруды жүзеге асыру үшін Қазақстандағы қазақ шаруаларының малын тартып алынатындығын сезсе керек.
Өкінішке орай Мәскеудегі БК(б)П Бас хатшысына қолдауына ие болған Ф. Голощекиннің пікірі жеңіске жетіп, С. Сәдуақасовты қудалау басталды. С. Сәдуақасов Мәскеуге кетуге мәжбүр болды. Қазақстан өз Тәуелсіздігін алғанша КСРО-ның шикізат базасы болып қалды. Бір Республика өз атынан машина, трактор шығарып жатқанда біз оған гайкысын беріп отырдық.
С. Сәдуақасов Қазақстанды тек мал шаруашылығына бейімденген Республика есебінде дамыту пікірлеріне қарсы шығып, Қазақстанның индустрияландыруына барынша мүмкіндігі бар деп, Республиканың жағдайы тек ауылмен ғана емес қаламен де байланысты деп жауап берді.
С. Сәдуақасовтың "Қай жерде тері болса, сол жерде тері зауыттары, қай жерде жүн болса, сол жерде жүн жуу және шұға фабрикасы салынсын" деген көзқарасы арман болып қалды. Қазақстанда миллиондаған төрт түлік өсірілсе де - былғары, шұға саласы дамымады. Тіпті мыңдаған, миллиондаған жүн өткізетін Қазақстан Тәуелсіздік алғанша КСРО уақытында жіп иіру фабрикасыда болмады. Тоқыма саласыда дамымады.
С. Сәдуақасов Қазақстандағы шикізат қорын игеру үшін теміржол торабын дамыту керек деп пікірін айтқан азаматтардың бірі. С. Сәдуақасов Қазақстандағы теміржол саласын қала мен ауыл, облыстар арасындағы байланыс аясында дамытқысы келді. БК(б)П Бас хатшылығы, өңірлік партия аппараты теміржолды тек Қазақстанның қазба байлығын, шикізатты тасу құралы деп қарастырды. С. Сәдуақасов болса теміржолды индустрияландыру бір тетігі ретінде қабылдады
Сурет ғаламтордан алынды