Бұл кезең Осман империясы тарихында сұлтан халиф ІІ Абдул-Хамиттың билік құрған уақытына байланысты зиялы қауымның "Зұлым кезеңі" деген атау берімен орныққан. Атауды 1891 жылы Стамбұлда шығып тұрған "Ғылым қазынасы" журналының төңірегіне топтасқан зиялы қауым өкілдері өз шығармаларында атаған.
Кезеңнің "Зұлым кезеңі" -деп аталуында бір адамның шексіз билігінің орнығуымен пайда болған хал-ахуал суреттелген.
ІІ Абдул-Хамит сұлттаның билік құрған кезеңінде -
- Парламент таратылып, Конституция тоқтатылған болатын.
- Танзимат кезеңінде орныққан ұлттар теңдігі - мұсылмандар халифатымен ауысты.
- гуманитарлық пәндер оқу бағдарламасынан алынып тасталынды. Мектептерде, орта кәсіптік оқу орындарында тек жаратылыстану пәндері оқытылатын болды.
- 500 басылымның 90% жабылды.
- қатаң цензура орнықты.
- құқықтық терминдер, әсіресе Конституциялық терминдер басылымдарда жариялауға тыйым салынды.
- Осман империясы өзін - шетелдік қарыз берушілердің алдында банкрот жариялады.
- Полициялық тәртіп күшейтілді. Ел ішінде тыңшылық жолға қойылды
- Зиялы қауым өкілдері қудаланды
Осман империясының зиялы қауым өкілдерінің сұлтан ІІ Абдул-Хамитты "зұлым" деп атауында - Конституциялық заңдылықты жоққа шығарып, өзінің жеке билігін орнықтырып, мемлекетті басқаруда айла-шарғылармен жұмыс істеуін баяндағысы келген ой жатқан болар.
Әрине, сол кезде де қазірде "Зұлым" кезеңін - "Алтын ғасыр" дейтіндерде бар. ІІ Абдул Хамид тұсында Осман империясы - Үндістандағы, Қытайдағы, Еуропадағы мұсылмандарға рухани қолдау көрсеткен болатын. Себебі, ол кезде Осман империясы - Халифат есебінде мұсылман елдерінің орталығы саналды.
"Зұлым" кезеңін "Алтын кезең" деп алдыға тартатындар - сыртқы қысымға төтеп беру үшін сұлтан ІІ Абдул Хамит ІІ шарасыздықтан авторитарлық билік орнықтырды дейді.
ІІ Абдул Хамид тұсында Осман империясында -
- Хамидия аумақтық қорғаныс жасағы құрылды.
- Теңіз қарулы күштері заманауи сүңгуір қайықтарымен толықты.
- Ағылшын, француз, орыс қысымына қарсы - Германиямен одақтасты.
- Дамаск пен Мекке қаласын байланыстыратын теміржол салынды.
- Полиция, қауіпсіздік мекемелері кәсіби түрдегі жұмыс деңгейіне көшіп - сұлтанға жасалған бірнеше қастандықтың алдын алды.
- Палестинадан жер сатып алуға тырысқан шетелдіктерге тосқауыл қойды.
Сурет ғаламтордан алынды