Исәнмесез, дуслар. 2020 елның апрелендә Рәсәй һәм Китай галимнәре елга янында булган вакыйгаларны дулкынланып күзәттеләр. Яшь юлбарыс, тугыз айлык юлбарыс баласы белән, туган рус пенаталарыннан Кытайга барырга күнеккән. Бары тик бизнес - Амур бозында ярты чакрым. Igerлбарыс балачактан ук, муенында gps белән күзәтелә. Зоологлар бернәрсә дә аңлый алмыйлар: ватанда тыныч һәм тыныч, ризык күп. Ул Кытайда нәрсә онытты? Дүрт тапкыр сызыклы ерткыч юлбарыс баласы белән боз өстендә Амур елгасын кичеп чыкты...

Балаларның "Рухани бар, ләкин сүзләр юк" җырын исегездә тотыгызмы? Шулай итеп, кылыч тешле юлбарыс белән бер үк чүп диярлек: исем бар, һәм андый карын юк. Сериядән ачуны көтеп: "Автор - ахмак, без аларны фильмнарда / мультфильмнарда / уеннарда күрдек" - без бронь ясарбыз: мәчеләр гаиләсе чыннан да тешле песиләр белән тулы иде, ләкин аларның берсе дә юлбарыс түгел иде. Сабыр тешле мәчеләр - күп төрле төрләрне үз эченә алган тулы гаилә. 20 миллион ел элек хәзерге тере фельетоннан таралып, алар Иске һәм Яңа Дөньяларга таралдылар, баганаларны һәм кире континентны гына узып киттеләр...

Беләсеңме, кешеләрдә топонимнарның мәгънәләрен совет кыскартулары белән аналогия ясау гадәте бар. Manufactитештерелгән товарлар (сәнәгать товарлары), башкарма комитет (башкарма комитет) һ.б. Димәк, аналогия буенча, үткәрү ахыр һәм җан сүзләренең кыскартылуы кебек. Soанның ахыры. Череповец - сарык баш сөяге турында нәрсәдер. Витегра юлбарыс белән бәйләнгән. Моның астында хәтта легендалар да килеп чыга: Болар барысы да, кагыйдә буларак, фәнни түгел. Бигрәк тә борыңгы, заманча урын исемнәренә карата. Weәм без хәзерге сүзләр белән генә туры килә. Моннан тыш, еш кына рус телендәге сүзләр белән аваздашлык, исемнәрне фин-угор халыклары бирә алса да...