Արևախաչ

Շահեն Զինավորի Մեղրյան Արցախյան ազատամարտի մասնակից, հրամանատար: 1990թ անդամագրվել է ՀՅԴ կուսակցությանը։ 1992 թվականի հունիսի 13-ին բռնի տեղահանումից հետո, Շահենը կարողացավ Հաթերք գյուղում իր շուրջը հավաքել 25 կամավորներից բաղկացած խումբ, որի գլուխ անցած նա ներթափանցեց թշնամու թիկունքը։ Այդպես սկսվեց պարտիզանական շարժումը ԼՂՀ հյուսիսային մասում։ Նրանց անմիջական օգնությամբ ազատագրվեցին Մարտակերտի մի շարք գյուղեր՝ Հաթերքը, Ակնաբերդը, Մատաղիսը, Տոնաշենը, Դաստագիրը, Սարսանգի ջրամբարը։ Шаген Зинаворович Мегрян Участник Освободительной войны Арцаха, командир...

Արշավիր Շիրակյան Հայ վրիժառու։ Կամավոր կերպով ներգրավվել է Հայոց ցեղասպանությունը կազմակերպած և իրականացրած երիտթուրքական ղեկավարների ահաբեկման գործին («Նեմեսիս» գործողություն)։ 1921 թվականին Հռոմում ահաբեկել է 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիր (վարչապետ) Սայիդ Հալիմ փաշային։ 1922 թվականի ապրիլի 17-ին Բեռլինում Արամ Երկանյանի հետ ոչնչացրել է Բեհաեդդին Շաքիրին ու Ջեմալ Ազմիին։ Аршавир Ширакян Армянский мститель...

Վալյա Միքայելի Պետրոսյան Ծնվել է Արցախի Առաջաձոր գյուղում: Ազատամարտիկ, բուժքույր: 1989–1994-ին մասնակցել է Մարտակերտի (Հոռաթաղ, Առաջաձոր, Մոխրաթաղ, Մաղավուզ, Մարտակերտ ) շրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին: Валя Микаэловна Петросян Родилась в селе Арачадзор Арцаха...

Աշոտ Հրանտի Մինասյան ՀՀ պետական և ռազմական գործիչ։Սիսական ջոկատի հրամանատար։ ՀՀ ԶՈւ գնդապետ։ Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Պարգևատրվել է՝ Մարտական խաչ շքանշանով,արիության, Հայաստանին մատուցած ծառայություների համար,Անդրանիկ Օզանյան,Գարեգին Նժդեհ,Մարշալ Հ.Ք. Բաղրամյանի,Դրաստամատ Կանայան մեդալներով։ Ձերբակալվել է 14.11.2020թ. Զենք ձեռք բերելու, Հայաստնի ու Արցախի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելու համար։ Ашот Грантович Минасян Государственный и военный деятель Республики Армения...

Գարեգին Նժդեհ (Գարեգին Առաքել Եղիշեի Տեր-Հարությունյան) Ծնվել է Նախիջևանի Կզնուտ գյուղում։ Ցարական բանակի սպա, Հայաստանի առաջին հանրապետության ռազմական և պետական գործիչ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Լեհաստանի Հանրապետության առաջորդ, թուրքական և բոլշևիկյան զինված ուժերի դեմ ռազմական գործողությունների հրամանատար։ Պարգևատրվել է Բուլղարիայի՝ Արիության շքանշանով, Ռուսական կայսրության՝ Սուրբ Վլադիմիր, Սուրբ Աննա շքանշաններով, Սուրբ Գևորգի խաչով։ Բալկանական ժողովուրդնեդի հերոս։ Հայաստանի Հանրապետության...

Վիտյա Վորոշի Այվազյան Ծնվել է Հայաստանի Սպանդարյան գյուղում։ Արցախյան ազգային ազատագրական շարժման գործիչ: 1977թ. ավարտել է ԵՊՀ: 1989-ի հունվարի 7-ին ակտիվ քաղաքական և ազգային-ազատագրական պայքարի կոչերի համար ձերբակալվել է և շուրջ մեկ ամիս պահվել Նուբարաշենի բանտում: 1990թ.` ՀՀ ԳԽ պատգամավոր: 1996թ.` ՀՀ «Հայրենիք»շքանշանով , Հայաստանի ազգային հերոս։ Զոհվել Է դավադիր գնդակից, երբ Գեղազնիկ Միքայելյանի հետ գնացել Էր «Հայաստանի ազգային բանակի» շտաբ՝ զինական միասնության բանակցություններ վարելու: Витя Ворошевич Айвазян Он родился в селе Спандарян, Армения...

Սոս Շահենի Գասպարյան Ազատամարտիկ-հրամանատար: Ծնվել է Արցախի Մարտունիի շրջանի Սոս գյուղում: 1988թ. ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը: 1984-1986թթ.՝ ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում: 1988-1990թթ.՝ աշխատել է Ստեփանակերտի կոնդենսատորների գործարանի Սոսի մասնաճյուղում: 1989–1993-ին կամավորական ջոկատի, Մարտունիի ՊՇ ստորաբաժանումների (գումարտակի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է գյուղի ինքնապաշտպանությանը, Ամարասի ձորակի, «Ուղտի մեջք» դիրքերի ազատագրական մարտերին: Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ»...

Երկու պայթյուն Մադրիդում շվեյցարական «Սուիս Էյր» և ամերիկյան TWA օդանավային ընկերությունների գրասենյակների դիմաց։Առաջին պայթյունից վիրավորվում է իսպանացի լրագրող Խոսե Անտոնիո Կուրիարանը,որը սկսում է հետաքրքրվել ՀԱՀԳԲ-ով և հայ Դատով և 2 տարի անց հրատարակում է հայության մասին իր հռչակավոր «Լա Պոմպա» իսպաներեն գիրքը։Այն մեծ տիրաժներով սպառվում է Իսպանիայում և Լատինական Ամերիկայում։ Գրքում պատմվում է Հայ Դատի մասին։ՀԱՀԳԲ-ին մոտ կանգնած «3 Հոկտոմբեր Կազմակերպություն»-ը ստանձնում է գործողությունների պատասխանատվությունը։...

Վահագն Վաղինակի Վարդևանյան 1994թ. ապրիլի 21-ի գիշերը նա իր ջոկատի 38 հերոսների հետ դիրքավորվում է Արցախի Մարտակերտի շրջանի Կարմիրավան գյուղի մատույցներում։Ջոկատը հայտնվում է շրջափակման վտանգի առաջ։Վարդևանյանը և իր ջոկատի ևս 13 ազատամարտիկներ կրակն իրենց վրա են վերցնում` մյուսներին տալով նահանջի հրաման։Շրջափակման մեջ հայտնված ջոկատի 13 մարտիկների զոհվելուց հետո էլ վիրավոր հրամանատարը շարունակում է միայնակ մարտ վարել մինչև փամփուշտների վերջանալը։Մերժելով գերի հանձնվելու առաջարկը՝ պայթեցրել է իրեն և...

Արմեն Տիգրանի Տիգրանյան Հայ երգահան, խմբավար, ՀԽՍՀ և ՎԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, հայկական ազգային օպերայի հիմնադիրն է։ Армен Тигранович Тигранян Армянский композитор и дирижер, Заслуженный деятель искусств Армянской ССР и Грузинской ССР...

Գուրգեն Յանիկյան Հայ ճարտարագետ, գրող, որը հայտնի է Սանտա Բարբարայում Թուրքիայի հյուպատոսի և փոխհյուպատոսի սպանությամբ, նրա կարծիքով դա վրեժ էր Հայոց ցեղասպանության համար։ Նրա հերոսությունը հիմք հանդիսացավ հայ երիտասարդների համախմբման համար։ Նրա գաղափարներով ծնվեց ՀԱՀԳԲ-ն (ASALA):...

Արա Վլադիմիրի Բալայան Արցախի Հանրապետության ՊԲ կապիտան՝ տանկիստ։ Ծնվել է Արցախի Հանրապետության Մարտունի քաղաքում։ Հայրենիքին ծառայել է 22 տարի։ 2020թ սեպտեմբերի 27-ից մարտնչել է ոսոխի դեմ։ Հոկտեմբերի 31-ին թեժ մարտեր է մղել Կամարի մոտակայքում ոչնչացնելով մեծաքանակ զինտեխնիկա և կենդանի ուժ։ Տանկը խոցվելուց դուրս է եկել իր տանկից և վիրավոր վիճակով շարունակել մարտը մինչև վերջին շունչը՝, կյանքը նվիրելով հայրենիքին։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով և «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շճանշանով։ Ара Владимирович Балаян Капитан Армии Обороны Республики Арцах, танкист...