Արևախաչ

Մեխակ Արեստի Սադոյան Ծնվել է Մարտունու Զոլաքար գյուղում: 44 օրա պատերազմի մասնակից։ Ծառայել է առաջնագծում, պատվով կատարել իրեն վստահված մարտական առաջադրանքը։ Սեպտեմբերի 30-ին աննահանջ կռիվ մղելով Մեխակը կերտեց իրական հերոսի կերպար ու միացավ Ջաբրայիլի արծիվներին։ Ընկերները հիշում են՝ Մխոն նետվում էր պայքարի՝ առանց վարանելու. բոլորի մասին մտածել է ու հատկապես ծնողների։ Ասել է՝ տանեցիներին չասեք ոչ մի բան։ Կռվել է հերոսաբար և ընկել հանուն հայրենիքի: Мехак Арестович Садоян Родился в селе Золакар Мартунинского района...

Մոնթե Մելքոնյանը ազատվեց ֆրանսիական բանտից: Նա 1985 թ. կեղծ անձնագրով ժամանել էր Ֆրանսիա և մի քանի ամիս անց ձերբակալվել «ահաբեկչություն» կազմակերպելու մեղադրանքով։ «Բոլոր հայերը կեղծ անձնագրեր են կրում՝ ֆրանսիական, ամերիկյան, դրանք կեղծ կլինեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանք հայկական չեն...» Մ.Մելքոնյան Монте Мелконян был освобожден из французской тюрьмы...

Ռաֆայել Հովհաննեսի Գզողյան Ռազմական գործիչ:ՀՀ ԶՈւ գեներալ-մայոր։1990թ.` նշանակվել է Երևանում կազմավորված Հատուկ գնդի հրամանատարի տեղակալ-շտաբի պետ։1992թ.` նշանակվել է ԼՂՀ ԻՊՈՒ շտաբի պետ:1992–1994-ին մասնակցել է ՀՀ հյուսիսարևելյան և ԼՂՀ Շահումյանի,Գետաշենի ենթաշրջանի,Մարտակերտի,Մարտունիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին: Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին և 2-րդ աստիճանի շքանշաններով և «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով։ Рафаэль Оганесович Гзогян Военный деятель: генерал-майор ВС РА...

Արգամ Սերգեյի Հարությունյան (Ագո) Արցախյան շարժման գործիչ: Ազատամարտիկ:1990թ կազմավորել է Շոշի պարտիզանական ջոկատը, 1991–1992թթ` Շոշի ձորակի գյուղերի կամավորական միացյալ ջոկատների գլխավոր հրամանատար:1992-ից ջոկատները ներառվել են Ա. Ղուլյանի («Բեկոր»)` 1-ին վաշտի կազմում,1992թ սեպտեմբերից ձևավորվել է ԿՊՇ գումարտակ (Հարությունյանը նշանակվել է ՇՊ):1990–1994թթ մասնակցել է Շոշի ձորակի ինքնապաշտպանական, Կրկժանի,Շուշիի,Ֆիզուլիի ազատագրական մարտերին:Արժանացել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի և «Շուշիի ազատագրման համար» շքանշանների: Аргам Сергеевич Арутюнян Деятель Арцахского движения...

Վահագն Ֆելիքսի Ասատրյան ՀՀ ԶՈւ գնդապետ,հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասնակից,ՀՀ ազգային հերոս։Հոկտեմբերի առաջին օրերին Վահագն Ասատրյանի մշակած ռազմագործողությամբ ու հրամանատարությամբ իր ստորաբաժանումը կարողացավ վերագրավել Շահումյանի շրջանի «Շղթաներ» դիրքը։Հադրութի շրջանում ընթացող մարտական գործողությունների ժամանակ ադրբեջանական ԶՈւ ստորաբաժանումները ամբողջ ռազմաճակատով փնտրել են Վահագն Ասատրյանին։Ռադիոհետախուզական տվյալների համաձայն՝ ստորաբաժանումներին հրահանգված էր Ասատրյանին հայտնաբերելու դեպքում...

Գայանե Ռաֆիկի Առուստամյան Ազատամարտիկ, կապավոր, բուժքույր: Ծնվել է Արցախի Ստեփանակերտ քաղաքում: 1989–1994-ին տարբեր ջոկատների և Շուշիի 8-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի կազմերում մասնակցել է Լաչինի (Իփյակ, Թազաքենդ), Մարտակերտի (Դրմբոն, Գետավան, Չլդրան, Կիչան, Կարմիրավան ևն), Հադրութի (Խծաբերդ), Ֆիզուլիի (Հորադիզ), Կուբաթլուի, Աղդամի (Բոյահմեդլի, Սոֆուլու) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին: Гаяне Рафиковна Арустамян Боец за свободу, связной, медсестра...

Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան (Նիկոլ Դուման) Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Հրամանատարը Դուման անունը վաստակել է Բողասքյասանի մարտում․ 1895թ հոկտեմբերին Նիկոլ Դումանը 50 հոգանոց խումբն առաջնորդել է դեպի Վան-Վասպուրական։ 1896թ Նիկոլ Դումանի մոտ առաջացել է Խանասորի արշավանքի կազմակերպման և քրդական մազրիկ ցեղից վրեժխնդիր լինելու գաղափարը։ 1905-1906 թթ հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ ղեկավարել է Երևանի նահանգում և Արարատյան դաշտում գործող հայկական ինքնապաշտպանական...

Ռուսլան Կարոյի Հակոբյան Սպայական կազմի զինծառայող։ Լեյտենանտ։ Ծնվել է Արցախի Մարտակերտ քաղաքում։ Սովորել է Վ. Սարգսյանի ռազմական համալսարանում։ Մասնակցել է ապրիլյան քառորյաին։ Ծառայել է Մարտակերտի 5-րդ ՊՇ-ում։ 2020-ի պատերազմի օրերին կռվել է տարբեր ուղղություններով։ Հոկտեմբերի 22-ին իր դասակով օգնության է շտապել Մարտունի և վիրավովել Ուլյանասարում։ Թիրախավորվել է նաև նրան տեղափոխող շտապօգնության մեքենան։ Նահատակվել է հոկտեմբերի 28-ին Հանուն Արցախի։ Руслан Кароевич Акопян Военный офицер...

Համո Սերգեյի Յոլյան -Հայ խորհրդային պետական և ռազմական գործիչ, ինժեներահրետանային ծառայության գեներալ-մայոր (1944), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1942)։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի քառակի դափնեկիր։ Амо Сергеевич Елян   -Видный советский государственный...

Յուրի Գեորգիի Իշխանյան (Ջաբի) Ազատամարտիկ-հրամանատար: Ծնվել է Արցախի Ստեփանակերտ քաղաքում: Հանրահավաքներ, ցույցեր կազմակերպելու համար 1988-ին ձերբակալվել է և ապրիլ-օգոստոսին պահվել Բաքվի, Մոսկվայի, Շուշիի բանտերում: 1988–1994-ին տարբեր կամավորական ջոկատների, 9-րդ վաշտի (հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Մարտակերտի, Ասկերանի, Լաչինի, Կուբաթլուի, Քելբաջարի, Շուշիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին: Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով: Юрий Георгиевич Ишханян (Джаби) Борец за свободу-полководец...

Արշակ Հարությունի Տեր-Ղուկասով Ռուսական բանակի հայազգի զորավար։ 1877-1878թթ ռուս-թուրքական պատերազմի հերոս։Նրա հրամանատարությամբ գործող Երևանյան զորաջոկատը 1877թ ապրիլի 18-ին մտել է թուրքական զորքերից դատարկված Բայազետ։ Տեր-Ղուկասովը շարժվում է Էրզրումի ուղղությամբ, նույն ամսին գրավում Դիադինը և Ղարաքիլիսան, մայիսի 28-ին՝ Ալաշկերտը և Զեդկանը։ Հունիսի 4-ին՝ Դրամդաղի և 9-ին՝ Դհարի ճակատամարտերում ջախջախել է Մուխտար փաշայի գլխավորած մեծաքանակ ուժերին։ Հունիսի 28-ին Տեր-Ղուկասովի զինվորները ազատում են Բայազետի 27 օրվա պաշարվածներին։ Арзас Артемьевич Тергукасов Армянский командующий русской армией...

Գրիգորի Ալյոշայի Գասպարյան Ազատամարտիկ-հետախույզ: ՊԲ փոխգնդապետ: Ծնվել է Արցախի Ասկերանի շրջանի Նորագյուղում: 1992–1994-ին մասնակցել է Ասկերանի, Աղդամի, Մարտակերտի, Քելբաջարի ուղղությամբ մղվող մարտերին: 1992-1993թթ.՝ ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերի հետախուզության պետ: 1993–2000թթ.` 4-րդ, Կենտրոնական, 3-րդ, 6-րդ ՊՇ-ների շտաբների պետ: 2000թ.-ից` 2-րդ ՊՇ-ի հրամանատար: Պարգևատրվել է ՀՀ 2-րդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով: Григорий Алешаевич Гаспарян Борец за свободу...