"В меня вместятся оба мира, но в этот мир я не вмещусь" НАСИМИ / "Məndə sığar iki cahan, mən bu cahanə sığmazam" NƏSİMİ
Насими́, Несими́ (псевдоним; настоящее имя Сеид Имадеддин; азерб. İmadəddin Nəsimi; около 1369 г. — 1417 г.) — выдающийся азербайджанский поэт и мистик XIV—XV вв., писавший на азербайджанском, а также персидском и арабском языках. Cыграл значительную роль в развитии азербайджанской поэзии.
Есть самым известным стихотворением является "В меня вместятся оба мира, но в этот мир я не вмещусь" ("Məndə sığar iki cahan, mən bu cahanə sığmazam"). Ниже представлен его текст на азербайджанском языке и перевод на русский язык Константина Симонова.
Данная знаменитая газель/касыда написана на староазербайджанском языке и насыщена суфийской и хуруфитской терминологией. Ниже перевод со староазербайджанского языка на современный азербайджанский язык с сохранением смысла. Некоторые строки допускают разные толкования, поэтому передано прежде всего содержание.
Məndə iki aləm yerləşir, amma mən bu aləmə sığmıram.
Mən məkansızlığın inciyəm, zaman və məkan çərçivəsinə sığmıram.
Ərşdən yerə qədər, "Kaf" və "Nun"un (yaradılış əmrinin) bütün sirri məndədir.
Sözünü kəs və sus, çünki mən izaha və təsvirə sığmıram.
Bütün kainat mənim nişanəmdir, başlanğıcım isə ilahi zatdandır.
Məni bu əlamətlə tanı, amma bil ki, mən heç bir nişanəyə sığmıram.
Heç kəs güman və ehtimalla Həqiqəti dərk edə bilmədi.
Həqiqəti tanıyan bilir ki, mən güman və zənn çərçivəsinə sığmıram.
Formaya bax və mənanı onun içində tanı.
Mən həm bədənəm, həm canam, amma nə bədənə, nə də cana sığmıram.
Mən həm sədəfəm, həm də onun içindəki inciyəm.
Mən qiyamətin, dirilişin və Sirat körpüsünün sirriyəm.
Bu qədər libas və örtüklə belə, mən bu dükan kimi dar yerə sığmıram.
Mən gizli xəzinəyəm, eyni zamanda aşkar görünən həqiqətəm.
Mən mədənin incisi və cövhəriyəm, amma nə dənizə, nə də mədənə sığmıram.
Hər nə qədər sonsuz bir ümman olsam da, adım Adəmdir və insanam.
"Mövcud ol!" əmri ilə yaranış mənəm, amma bu məkana sığmıram.
Mən həm canam, həm cahanam, həm zamanam, həm də dövranam.
Bu incəliyə bax ki, mən zamanın və dövrün özünə də sığmıram.
Mən ulduzlar və göylərəm, həm də vəhy və mələklərəm.
Dilini saxla və sus, çünki mən bu dilin ifadəsinə sığmıram.
Mən zərrəyəm, mən günəşəm, mən dördəm, beşəm, altıyam (varlığın bütün mərtəbələriyəm).
Surətə bax və anlatmağa çalış, halbuki mən heç bir izaha sığmıram.
Mən həm zatam, həm sifətəm, həm ilahi hökməm, həm də bağışlanma sənədiyəm.
Mən gül kimi şirinəm, bitki kimi həyatvericiyəm, amma qapalı ağıza sığmıram.
Mən odyam, ağacam, ərşə yüksələn daşam.
Bu odun alovuna bax, mən o alovun dilinə də sığmıram.
Mən günəşəm, ayyam, balam, şəkərəm.
Canlara həyat verirəm, amma canın özünə də sığmıram.
Bu gün mən Nəsimiyəm, Haşimilərdən və Qüreyş nəslindənəm.
Amma mənim həqiqətim bundan daha ucadır, şöhrətə və ada sığmır.
Главная мысль стихотворения — не буквальное «я больше Вселенной», а суфийская идея о том, что в совершенном человеке отражается весь божественный замысел мироздания, и истинная сущность человека не может быть ограничена ни временем, ни пространством, ни словами.
Некоторые архаизмы и их значение в современном азербайджанском языке:
• kövn - kainat, yaradılmış aləm
• laməkan - məkansızlıq, ilahi aləm
• gövhər - cövhər, mahiyyət
• ərş - ilahi taxt, ən yüksək səma
• zənn - güman, ehtimal
• həqq - ilahi həqiqət
• sədəf - mirvari qabığı
• həşr - qiyamətdə dirilmə
• sirat - axirətdə keçilən körpü
• gənci-nihan - gizli xəzinə
• mühit - sonsuz dəniz, əhatə edən varlıq
• dəhr - zaman, dövran
• əncum - ulduzlar
• qəmər - ay
• şəhd - bal
• ruhi-rəvan - canlı ruh, həyat verən ruh
2 минуты
4 июня