1068 подписчиков
@ Тывада Буддизмниң Төөгүзүнден Кыска Үзүндү �
�
Бо хүн делегейде нептерээн кол шажыннарның бирээзи – буддизмниң Тывада төөгүзүн кысказы-биле таныштырар-дыр бис.
Буддизм Тываже кажан, канчаар келгенил? Бо айтырыг ам-даа эртемденнерниң кичээнгейин хаара тудуп турар.
Бир дугаар медээлер XIII-XIV чүс чылдарга хамааржыр.
Моол империяның үезинде буддизмниң чамдык хевирлери тыва чоннуң аразынга нептерээн деп санап болур.
XVI-XVII чүс чылдарда Төп Азиядан, ылаңгыя Моолдан, буддизмниң Гелуг школазының салдары күштелген. Тываның девискээринге хүрээлер туттунуп эгелээн.
XVIII чүс чылдың ортан үезинде, Тыва Цин империязының составынга кирген соонда, буддизм күрүне шажыны кылдыр хүлээттинген. Ынчан Тывага хөй хүрээлер, субурганнар туттунган, лама башкыларның саны көвүдээн.
XX чүс чылдың эгезинде, Тыва Россияның протекторады апарганда, буддизмниң туружу быжыккан.
Ынчалза-даа 1930 чылдарда, Совет Эвилелиниң үезинде, шажынга удур политика эгелээн. Хүрээлер хагдынган, лама башкыларны кара-бажыңнап, өлүрүп турган.
Чүгле 1990 чылдарда, Россияга демократтыг өскерлиишкиннер эгелээн соонда, буддизм катап сайзырап эгелээн. Амгы үеде Тывада хөй хүрээлер, дацаннар ажылдап турар, буддизм тыва чоннуң культуразының, амыдыралының чугула кезээ болуп артар.
Бо кыска медээ – чүгле эгези-дир. Тывада буддизмниң төөгүзү – дыка ханы, улуг тема. Ооң дугайында оон-даа хөйнү билип алыксаар болзуңарза, бижитинип алырыңарны кыйгырдым!
#тыва #буддизм #төөгү #аянчорук #шажын
1 минута
9 марта 2025