Найти в Дзене
Тыва дыл Telegram-да! Эргим чаңгыс чер-чурттугларым! Силерге өөрүнчүг медээ бар: ам Telegram-ны тыва дыл кырынга ажыглап болур силер! 🎉 Android-тиг телефон ажыглап чоруур эш-өөрүвүске Telegram-ның интерфейзиниң тыва очулгазын бараалгадып тур мен. Бо дээрге албан-ёзузунуң очулгазы эвес, Telegram-ның тускай очулга платформазының дузазы-биле кылдынган. Тыва дылды дылдар даңзызынче немеп алыр дизиңерзе, бо (ссылканы) ажыткаш, үнүп келген "өскертир" ("change" азы "изменить") деп бижикти базар силер. Оон силерниң Telegram-ыңар дораан тыва дылче шилчий бээр! Эмин эрттир дүвүревеңер, Telegram-ны кым-даа, каяа-даа очулдуруп болур. Ол дугайында шупту чүвени билип алыр дизиңерзе, Google-дан "Telegram Translation Platform" деп айтыргаш, номчуп болур силер.
1 год назад
"Саха фильм" биске үлегер: Тыва кинонуң хөгжүлде оруглары
Якутияның кинолары сөөлгү чылдарда Россияда, безин делегейде алдаржып үнүп турар. 🤩 "Пугало", "Надо мною солнце не садится", "Агент Мамбо" – бо кинолар чоннуң чүрээн эжелеп, кинофестивальдарның шаңналдарын ап, кинотеатрларга долу залдарны чыып турар. 👍 Якуттарның чедиишкини бисти, тываларны, ханы боданырынче, олардан үлегер алырынче кыйгырып турар. 🤔 Якут кинозунуң чедиишкининиң дөзү чүдел? Тыва кино: Амгы үези болгаш бергедээшкиннер Тываның кино уран чүүлү амгы үеде катап сайзырап, бурунгаар базымнарны кылып бар чыдар...
1 год назад
Субурган (Ступа): анаа-ла чараш тудуг эвес. Ол чүл ол, чүге херегил?
Эргим эш-өөр! Тывавыска аян-чорук кылып чорааш, тускай хевирлиг тудугларны – бедик, бажы шиш, чамдыкта алдын каасталгаларлыг – көрген боор силер. Ол дээрге субурганнар, орус дылда ступа дээр. Бир чамдыктарыңар ооң чанынга анаа-ла эртип чоруур, бир чамдыктарыңар чурукка тырттырып алыр, а бир чамдыктарыңар чоокшулап келгеш, долгандыр кылаштаар ("кора" дээр – ооң дугайында орайтадыр). Ынчалза-даа субурган чүл ол? Анаа-ла чараш тураскаал бе? Азы утказы ханы бе? Сайгарып көрээлем! (Утказын билир кижилерге: мону билир болзуңарза, "Тывада субурганнар" деп кезекче шурай берип болур силер...
1 год назад
@ Тывада Буддизмниң Төөгүзүнден Кыска Үзүндү ? ? Бо хүн делегейде нептерээн кол шажыннарның бирээзи – буддизмниң Тывада төөгүзүн кысказы-биле таныштырар-дыр бис. Буддизм Тываже кажан, канчаар келгенил? Бо айтырыг ам-даа эртемденнерниң кичээнгейин хаара тудуп турар. Бир дугаар медээлер XIII-XIV чүс чылдарга хамааржыр. Моол империяның үезинде буддизмниң чамдык хевирлери тыва чоннуң аразынга нептерээн деп санап болур. XVI-XVII чүс чылдарда Төп Азиядан, ылаңгыя Моолдан, буддизмниң Гелуг школазының салдары күштелген. Тываның девискээринге хүрээлер туттунуп эгелээн. XVIII чүс чылдың ортан үезинде, Тыва Цин империязының составынга кирген соонда, буддизм күрүне шажыны кылдыр хүлээттинген. Ынчан Тывага хөй хүрээлер, субурганнар туттунган, лама башкыларның саны көвүдээн. XX чүс чылдың эгезинде, Тыва Россияның протекторады апарганда, буддизмниң туружу быжыккан. Ынчалза-даа 1930 чылдарда, Совет Эвилелиниң үезинде, шажынга удур политика эгелээн. Хүрээлер хагдынган, лама башкыларны кара-бажыңнап, өлүрүп турган. Чүгле 1990 чылдарда, Россияга демократтыг өскерлиишкиннер эгелээн соонда, буддизм катап сайзырап эгелээн. Амгы үеде Тывада хөй хүрээлер, дацаннар ажылдап турар, буддизм тыва чоннуң культуразының, амыдыралының чугула кезээ болуп артар. Бо кыска медээ – чүгле эгези-дир. Тывада буддизмниң төөгүзү – дыка ханы, улуг тема. Ооң дугайында оон-даа хөйнү билип алыксаар болзуңарза, бижитинип алырыңарны кыйгырдым! #тыва #буддизм #төөгү #аянчорук #шажын
1 год назад
Тыва Дылдың 10 Солун Сөзү: Утказы Болгаш Тывылганы
Эргим номчукчулар! Тыва дылывыс – өгбелеривистен дамчып келген үнелиг эртиневис. Ол чүгле харылзажырының аргазы эвес, а бүдүн делегейни, бодалдарывысты, сеткил-хөөнүвүстү илередип турар херекселивис-тир. Бо статьяда тыва дылының онзагай, солун сөстеринче кичээнгейни угландырар бис. Оларның утказын, тывылганын, ажыглалын...
1 год назад
Тыва Аттарның Чажыды: Дылдар Харылзаазы, Төөгүзү, Утказы
Эргим номчукчулар! Бо статьяда тыва аттарның дугайында солун чүүлдерни силерге бараалгадыр бис. Тыва аттар кайыын үнген, кандыг дылдар-биле харылзаалыг, кандыг уткалыг болуп болур – бо айтырыгларны сайгарып көөр бис. Тыва кижиниң ады – чүгле сөс эвес, а ооң бүдүн төөгүзү, салым-чолу, өг-бүлезиниң үнелиг чүүлү болур. Аттарның чажыдын ажыдып, төөгүлүг дазылдарын тып, өгбелеривистиң мерген угаанын катап сактып кээлиңер! Тыва дылдың өске дылдар-биле харылзаазы Тыва дыл – түрк дылдар бөлүүнге хамааржыр...
1 год назад