В ответ на пост
DEO 2.
Međutim, priča o Ivanu Groznom ne završava se njegovim poreklom.
Malo ko danas govori o tome da je upravo za vreme njegove vladavine Moskovska država načinila odlučujući korak ka tome da postane veliko evroazijsko carstvo. Osvajanjem Kazanjskog kanata 1552. godine i Astrahanskog kanata 1556. godine otvoren je put ka donjoj Volgi i Kaspijskom moru. Samo nekoliko decenija kasnije započelo je i osvajanje Sibira, čime su postavljeni temelji države koja će tokom narednih vekova postati najveća teritorijalna sila na svetu.
Ivan IV nije bio samo vojskovođa. Tokom njegove vladavine sprovedene su značajne državne reforme. Donet je novi Sudebnik 1550. godine, ojačana je centralna vlast, formirana je prva stalna pešadijska jedinica – strelci, a sazivanjem Zemskog sabora različiti društveni slojevi prvi put su dobili mogućnost da učestvuju u rešavanju važnih državnih pitanja.
Upravo tada nastaje i jedan od najprepoznatljivijih simbola Rusije – hram Pokrova Presvete Bogorodice na Crvenom trgu, danas širom sveta poznat kao Hram Vasilija Blaženog. Podignut je u znak sećanja na pobedu nad Kazanjskim kaganatom i do danas predstavlja jedan od najpoznatijih simbola ruske državnosti.
Naravno, Ivanova vladavina nije bila bez tamnih strana. Period opričnine ostaje predmet rasprava među istoričarima. Dok jedni smatraju da je predstavljao surov obračun sa stvarnim i umišljenim protivnicima vlasti, drugi ističu da je nastao u vreme stalnih spoljnih pretnji, zavera i pokušaja razbijanja države. Bez obzira na različita tumačenja, jedno je nesporno – reč je o jednoj od najsloženijih epoha ruske istorije, koja se ne može svesti ni na legendu o "krvavom tiraninu", niti na idealizovanu sliku nepogrešivog vladara.
Možda je upravo zato Ivan IV i danas jedna od najkontroverznijih istorijskih ličnosti Evrope. O njemu se vodi rasprava već skoro pet vekova, a malo koji srednjovekovni vladar izaziva toliko suprotstavljenih mišljenja.
Zato, pre nego što prihvatimo sliku koju nam je neko drugi ostavio, vredi otvoriti istorijske izvore, uporediti različita svedočanstva i postaviti jednostavno pitanje:
Ako je Ivan Grozni zaista bio samo "ludi tiranin", kako je onda uspeo da od Moskovske kneževine stvori državu koja je postavila temelje budućeg Ruskog carstva i zauvek promenila kartu Evroazije?
Istorija retko kada pripada onima koji je najglasnije pišu. Mnogo češće pripada onima koji su spremni da je pročitaju iz više uglova.
