🚰 Спаўняецца 150 гадоў гродзенскаму вадаправоду!
У чацвер, 24 лютага 1876 года, гродзенскі губернатар даслаў тэлеграму міністру ўнутраных спраў Расійскай імперыі: «Имею честь донести до Вашего Высокопревосходительства, что сего числа в г. Гродно открыты действия водопроводов».
💧 Вось некалькі фактаў пра тое, як усё пачыналася:
🏗 Хуткасць і маршрут
Будаўніцтва асноўнай сеткі заняло менш за год. Першая магістраль працягласцю каля 7,5 км прайшла праз увесь цэнтр: ад рэзервуара на Татарскай (сённяшняя вул. Свярдлова) праз вуліцы Купецкую (К. Маркса) і Садовую (Ажэшкі) да самага вакзала. Месца на Татарскай выбралі, бо гэта было адно з самых высокіх месцаў у горадзе. Адсюль вада магла б падняцца пад уласным ціскам на верхнія паверхі самых высокіх будынкаў горада.
🌊 Нёманская вада
Першае стагоддзе гродзенскі вадаправод сілкаваўся рачной вадой з Нёмана. Ваду ачышчалі праз гіганцкія пясчаныя фільтры, дзе яна прасочвалася вельмі павольна — з хуткасцю ўсяго 10–20 см за гадзіну. Такі фільтр добра спраўляўся з механічнай ачысткай вады ад усякага смецця, але пра біялагічную ачыстку гаворкі не было.
🚰 Першыя абаненты і цэны
Дамашні кран не адразу стаў паўсюдным — першымі абанентамі сталі 473 двары. Астатнія месцічы хадзілі да «вадаразліўных слупоў» (калонак). 100 вёдзер вады (1300 літраў) каштавалі 40 капеек. Для бедных яе адпускалі бясплатна, але не больш за 2 літры за раз. Калонкі хутка сталі сярод гродзенцаў культовымі месцамі. Тут дзяліліся навінамі і плёткамі, чыталі аб'явы гарадскіх улад, гандлявалі.
🏰 Легендарныя вежы
Нашы знакамітыя вежы «Кася» і «Бася» атрымалі, паводле гарадской легенды, імёны ў гонар супрацоўніц: у адной вежы размяшчалася каса вадаправода, дзе працавала Бася, а ў другой — майстэрні, дзе працавала Кася. Заходняя вежа была пабудавана каля 1890 года, а ўсходняя — у 1916–1917 гадах.
Цікавы факт: Першы праект маштабнага вадаправода з Путрышак прапаноўвалі яшчэ ў 1641 годзе (амаль 400 гадоў таму!), але, відаць, вайна з Масквой, што пачалася ў 1654 годзе, перашкодзіла яго рэалізацыі. Прынамсі зараз нам невядома, ці быў ён рэалізаваны.
На фота - калонка на Мясным рынку ў пачатку XX ст.
🔥 Ваш унёсак у гісторыю: Калі вам падабаецца тое, што мы робім, падтрымайце нашы даследаванні кавай. Кожны данат – гэта новы пост і захаваная гісторыя Гродна!
🫶 ДАНАТ 🫶
👀 Зазірніце ў Гродна!
📸 Больш фота і цікавых фактаў: Дадайце візуальнага Гродна ў сваю стужку! Падпішыцеся на наш Instagram
🎥 Падрабязныя відэа-гісторыі: Глядзіце дакументальныя відэаматэрыялы на YouTube
