19 снежня 2019 года ў гродзенскім раёне Новы Свет знеслі ўнікальны стары дом. Драўляны будынак па вуліцы Валковіча, 23, пабудаваны ў пачатку 20 стагоддзя ў стылі рускага драўлянага мадэрна, з'яўляўся адным з сімвалаў гэтага гістарычнага раёна. Аналагічных пабудоў у горадзе больш няма.
Дом вылучаўся рэшткамі былой раскошы: на галоўным фасадзе захоўваліся элементы дэкаратыўнага разьбянога аздаблення, асіметрычны эркер, а над галоўным уваходам — кованы брыль працы гродзенскіх майстроў. Да Другой сусветнай вайны ў двары дома нават стаяў фантан са скульптурамі.
На жаль, у 2005 годзе раён Новы Свет страціў статус ахоўнай зоны, што прывяло да знікнення шматлікіх драўляных будынкаў. Дом на Валковіча пачалі адсяляць у 2010 годзе. З таго часу ён не рамантаваўся і не ацяпляўся, што прывяло да яго аварыйнага стану.
Раніцай 19 снежня 2019 года, каля шасці гадзін, рабочыя пачалі знос. Нягледзячы на спробы некаторых гараджан пераканаць будаўнікоў спыніць працы, тлумачачы ўнікальнасць пабудовы, знос быў незваротным. За больш чым шэсць гадоў, што дом пуставаў пасля высялення апошніх жыхароў, гарадскія ўлады так і не знайшлі яму новага прымянення.
***
«Знесены дом па вуліцы Валковіча ў Гродне не з'яўляўся гістарычнай каштоўнасцю, але затое быў аварыйна небяспечным», — такі заголовок даў тэксту журналіст «Гродзенскай праўды» Мікалай Шлык.
Тады ён пісаў,
«Што магло ўяўляць сабой драўляны двухпавярховы будынак, узведзены ў так званым Новым свеце Гродна ў 1905 годзе? Якія такія ў яго гістарычныя каштоўнасці? За наступныя гады яго гаспадары без дазволу „прыляпілі“ да дома некалькі самавольных цагляных прыбудоў, ад якіх яго выгляд стаў, шчыра кажучы, прыгнятальным».
[...]
«Інакш думаюць так званыя абаронцы культурнай спадчыны Гродна, якія ўладкавалі пікет падчас зносу пабудовы. Як правіла, падымаючы шум, яны і словам не абмовіліся, колькі будынкаў у гістарычным цэнтры, якія знаходзяцца пад аховай дзяржавы, былі адноўлены, а некаторыя з іх нават зносіліся з-за немагчымасці захавання, а потым аднаўляліся ў гістарычным абліччы»
У прыклад ён прывёў дом №22 па вуліцы Карла Маркса. Ён таксама доўга пуставаў і разбураўся. У выніку новы ўладальнік — «Гроднаэнерга» — проста знёс яго і пабудаваў падобны на яго новы будынак.
🔥 Ваш унёсак у гісторыю: Калі вам падабаецца тое, што мы робім, падтрымайце нашы даследаванні кавай. Кожны данат – гэта новы пост і захаваная гісторыя Гродна!
🫶 ДАНАТ 🫶
👀 Зазірніце ў Гродна!
📸 Больш фота і цікавых фактаў: Дадайце візуальнага Гродна ў сваю стужку! Падпішыцеся на наш Instagram
🎥 Падрабязныя відэа-гісторыі: Глядзіце дакументальныя відэаматэрыялы на YouTube
