Қазақстан территориясында бірнеше мәрте атауы ауысқан елді-мекендер бар?
Соның біреуі - Шығыс Қазақстан облысына қарасты Риддер қаласы.
Бұл қала кеңестік кезеңде - табиғи ерекшелігіне байланысты Лениногорск деп аталған. Яғни, тау шатқалында орналасқан Ленин қаласы.
Бірақ қаланың іргетасы 1786 жылы Ресей империясының қазақ даласын отарлау саясаты аясында салыңған. Осы маңда геологиялық барлау жұмысын жүргізген инженер Филипп Риддердің құрметіне орай Риддер деп аталған.
1917 жылы Кеңес өкіметі орнаған кезде Қазақ жеріндегі отарлаушы мемлекеттің атаулары өзгеріске ұшырағаны белгілі.
1941 жылы Риддер қаласы мен Лениногорск деп ауыстырылған.
Елді-мекеннің бұлай ауысуына - Ұлы Отан соғысы жылдары осы аймақта тұтқынға түскен неміс әскеріне арналған лагерьдің болуы басты себеп.
Неміс тұтқындары жинақталған аймаққа - неміс текті атаудың болуын қаламаған Кеңес билігі - елді-мекенді Лениногорск деп өзгерткен болатын.
- Риддер қаласының іргетасы Кеңестік салыңған-деп айту қателік және оның тұрғызылуына бір халықтың ғана еншісі бар деп айту мүлдем дұрыс емес.
Бұл аймақта тұрғылықты халық қазақтардан бастан Ресей империясы тұсынған келген халықтармен қоса кеңестік кезеңде келген этнос өкілдеріде тұрады.
1920 ж. Риддер қаласындағы өндірістік нысандар мен кешендер үшін Англия мен КСРО мемлекеттері арасында экономикалық дауда туындаған. Бұл дау белгілі тегі шотландық Ағылшын кәсіпкері Л. Урквардтың шахталарды қайтару мен КСРО мемлекетімен инвестициялық келісімді қайта қарау әрекетінен байқалған.
КСРО үкіметі Л. Урквард шахталарын мемлекеттендіріп, жаңа келісімге қол қоймай, қаржылық шығынын төлеп бермей қойған.
Осы оқиға бір жылдары белсенді түрде оқулықтарда жазылған болатын.
Риддер қаласының индустрияландырылуы - Кеңестік кезеңде басталғаны сөзсіз. Бірақ Риддер қаласының негізі Кеңестік кезеңде салыңған айту қате. Кеңестік кезеңде Риддер қаласының тек жаңа кезеңі ғана басталды
Суреттер ғаламтордан алынды