Найти в Дзене

Манăçа тухнă чăваш вăййисен уявĕ

Кĕрхи каникул пынă вăхăтра Чекмагуш районĕнчи Юмаш ялĕнчи культура çурчĕн ĕçченĕсем ачасем валли манăçа тухнă чăваш вăййисене халалласа питĕ интереслĕ мероприяти йĕркеленĕ. Уявăн тĕп тĕллевĕ ачасене йăпантарасси кăна мар, çитĕнекен ăрăва чăваш халăхĕн пуян культура еткерĕпе, йăли-йĕркисемпе тата халăх вăййисен культурин уйрăмлăхĕпе паллаштарасси пулнă. Çапла аслисем кĕçĕн классенче вĕренекен ачасем валли кăсăк программа хатĕрленĕ. Арçын ачасемпе хĕр ачасем ĕлĕкхи вăйăсемпе паллашнисĕр пуçне вĕсене хăйсем тĕллĕн выляма та пултарнă. Пĕчĕк хăнасем хаваспах çак халăх вăййисене хутшăннă: – «Хăпăр» («Лови!») – вылякансем картана тăраççĕ, пĕрин куçне тутăрпа хупласа çыхаççĕ. Унăн ыттисене ярса тытмалла, кам пулнине пĕлмелле. Алла лекнĕ ачана пĕр-пĕр ĕç параççĕ. – «Тухăн» – вăйă-ăмăрту, унта хутшăнакансем тĕллеве (цель) лекес е кăтарту тăвас тесе черетпе патак е шăмă ывăтаççĕ. – «Кăвак» – сикмелли е хусканусем тумалли вăйă, ытларах чухне вăйă вăхăтĕнче юрланă. – «Атăл» – хăваласа çитмелли вăйă

Кĕрхи каникул пынă вăхăтра Чекмагуш районĕнчи Юмаш ялĕнчи культура çурчĕн ĕçченĕсем ачасем валли манăçа тухнă чăваш вăййисене халалласа питĕ интереслĕ мероприяти йĕркеленĕ.

Уявăн тĕп тĕллевĕ ачасене йăпантарасси кăна мар, çитĕнекен ăрăва чăваш халăхĕн пуян культура еткерĕпе, йăли-йĕркисемпе тата халăх вăййисен культурин уйрăмлăхĕпе паллаштарасси пулнă.

Çапла аслисем кĕçĕн классенче вĕренекен ачасем валли кăсăк программа хатĕрленĕ. Арçын ачасемпе хĕр ачасем ĕлĕкхи вăйăсемпе паллашнисĕр пуçне вĕсене хăйсем тĕллĕн выляма та пултарнă. Пĕчĕк хăнасем хаваспах çак халăх вăййисене хутшăннă:

– «Хăпăр» («Лови!») – вылякансем картана тăраççĕ, пĕрин куçне тутăрпа хупласа çыхаççĕ. Унăн ыттисене ярса тытмалла, кам пулнине пĕлмелле. Алла лекнĕ ачана пĕр-пĕр ĕç параççĕ.

– «Тухăн» – вăйă-ăмăрту, унта хутшăнакансем тĕллеве (цель) лекес е кăтарту тăвас тесе черетпе патак е шăмă ывăтаççĕ.

– «Кăвак» – сикмелли е хусканусем тумалли вăйă, ытларах чухне вăйă вăхăтĕнче юрланă.

– «Атăл» – хăваласа çитмелли вăйă, унта тытакан ачан палăртнă территори тăрăх чупакансене ярса тытмалла.

– «Кăлăш» – хĕр ачасем хушшинче сарăлнă лăпкă та чее, тупсăмне тупмалли вăйă.

Асăнса тухнă вăйăсем ачасене воспитани пама, йăла-йĕркесене ăша хывма пулăшнă. Сăмахран, хăш-пĕр вăйăсене пĕр-пĕр уявра кăна – Сурхуринче (чăвашсен Çĕнĕ çулĕ), Акатуйра е Уявра – вылянă. Вĕсенче пĕр-пĕрне пуян тухăç, ырлăх-сывлăх суннă.

Культура ĕçченĕсем мероприятинче чĕлхе аспектне те пысăк тимлĕх уйăрнă. Аслисем вăйăсен ячĕсене чăвашла ăнлантарса панă, вĕсенче усă куракан каларăшсемпе юрăсене калама вĕрентнĕ. Çакă тăван чĕлхене упраса хăварас, наци уйрăмлăхне çирĕплетес ĕçре пĕлтерĕшлĕ утăм пулса тăнă.

Халăх вăййисем – ĕлĕкхипе паянхи кунсем хушшинчи чĕрĕ çыхăну, вăл аслисемпе ачасене пĕрле ĕçлеме тата йăла-йĕркесене хисеплеме вĕрентет.

Ирида НОВИКОВА.

Чекмагуш районĕ,

Юмаш ялĕ.