Жетісу өлкесінің тарихы әрбір жері - тарихқа толы. Әрбір жерінің бұлағының, тасының өзіндік тарихы бар.
Сондай ауылдардың бірі - Ақсу ауданына қарасты Қапал ауылы. Қапал ауылының атауы XVI-XVII ғғ. өмір сүрген Қазақ хандығының әйгілі қолбасшысына байланысты қойылған.
Қапал ауылы - Жетісу облысы Талдықорған қаласынан 80 шақырым жерде. Көлігіңіз болса - екі сағаттық жер. Талдықорғаннан - Қапал ауылына күнделікті такси қатынайды.
- Талдықорған - Өскемен трассасында Қапал батырға арналған ескерткіш бар.
Қапал ауылы - өзінің табиғатымен ерекшеленеді, көлі, бұлақтары - адам денсаулығына пайдалы, минералдарға мол.
Ресей империясының отаршылдық кезеңінде - уездік қала болса, кеңестік кезеңде - Қапал-арасан санаторияларымен әйгілі болған.
Елді-мекен іргетасы 1847 жылы қаланды дегенімен, бұған дейінде қазақтар - Қапал тауларын мекендеген.
- Егер, 1854 жылы Ресей империясының Верный қамалы салынбағанда - Алатау округінің әкімшілік орталығы болған Қапал бекінісі, әріқарайда - Жетісу өлкесінің әкімшілік орталығы болып қалушы еді.
Қапал ауылында қазір - мектеп, колледж бар.
ХІХ -ші және ХХ ғасырға тиесілі тұрғын үйлер бар.
Ауылды әлемдік деңгейге әйгілеп тұрған - Тамшыбұлақ қайнар бұлағы десек қателеспеген боламыз.
Сырт қарағанда - сайда орналасқан, әрбір жерден шыққан бұлақ дерсіз.
Бірақ мұндай бұлақ Қазақстан Республикасында санаулы.
Жергілікті жұрт бұлақ суын қасиетті дейді. Бұған бұлақ суының үстінде жазылып қойылған тақтайша дәлел деуге болады.
Бірақ мұнда ағылшын зерттеушілері Томас және Люси Аткинсондардың ұлы Тамшыбұлақ-Алатау Аткинсонның дүниеге келуі мүлде қызық.
ХІХ ғасырда Қазақ даласын көптеген шетелдік зерттеушілер зерттеген болатын. Солардың бірі Томас Аткинсон.
Томас Аткинсон - Орталық Азияны зерттеп, қазақ даласымен жүріп өткен зерттеуші. Оның еңбегі ХІХ ғасырда қазақ халқының өмірі туралы мол мағлұмат береді.
Томас Аткинсон екі рет үйленген.
- Бірінші әйелі - Ребекка Аткинсон.
- Екінші әйелі - Люси Аткинсон.
Бірінші әйелі Ребеккадан туған ұлы - Джон суретші болған. Бірақ ерте қайтыс болған. Ал екінші әйелі Люсиден үш бала сүйіп, Тамшыбұлақ-Алатау деген баласы ғана тірі қалған.
Томас Аткинсондар әулеті көбіне осы Тамшыбұлақ-Алатау Аткинсоннан тарайды.
Тамшыбұлақ-Алатау Аткинсонның тағдыры өте қызықты, әрі сәтті өрбіген.
Тамшыбұлақ-Алатау Аткинсон ХХ ғасырда АҚШ мемлекетінің Гаваи штатының өте танымал адамдарының бірі болған. Қазіргі тілмен айтқанда қоғам қайраткері десек болады.
- Бірнеше ғылыми мақалалардың авторы болып, білім беру саласына көп еңбегі сіңген. Штат білім беру саласының басшысы қызметін атқарған. Жергілікті өзін-өзі басқару органының депутаты болған.
Бәлкім, Тамшыбұлақ-Алатау өмірінің парасатты өрбуіне Тамшыбұлақ бұлағының әсері тиген болар.
Себебі, Томас және Люси Аткинсон өзінің естелігінде - баласы туған кезде, Қапал елді-мекенінде қыс қатал болып, жергілікті халыққа ауа-райы қатты әсер еткен делінеді.
Сонда жергілікті халықтың кеңесімен ауырған баласын аман-есен сақтап қалу үшін Аткинсондар әулеті Тамшыбұлақ суына бірнеше күн бойы шомылдырған делінеді.
Не себепті ағылшын саяхатшыларының өз балаларына қазақ жерінің топонимдік атауын бергенін нақты айту қиын.
Бәлкім, ағылшындар қазақ жеріне тамсанған не ырымдаған болар.
Осыдан оншақты жыл бұрын Томас және Люси Аткинсонның Тамшыбұлақ-Алатау ұлдарынан тараған ұрпақтары бірлесіп, Қапал ауылына келіп кеткен болатын. Қапал ауылының Мәдениет үйінде Томас және Люси Аткинсондардың Қапал елді-мекеніне келіп, ұлды болуы театрланған қойылым ретінде көрсетілген.
- Әлікүнге дейін Қапал ауылының Тамшыбұлақ бұлағына адам қарасы үзілмейді. Сенбі-Жексенбі күндері отбасылық түрде келіп жатқан адамдардың саны 20-30-дан артып жатады, кейде оданда көп болады
Алатау-Тамшыбұлақ Аткинсон (1848 ж. Ресей империясы/қазақ даласы/,Қапал - 1906 ж. АҚШ, Гаваи)