Соңғы кездері ушығып кеткен Израиль - Иран арасындағы әскери қақтығыс екі елге үлкен ауыртпалық әкелетені белгілі.
Парсы шығанағына өз әскерін жылжытып, Израильге қолдау көрсетіп - Иранды бітімге көндіріп жатқан АҚШ мемлекетінің әрекетіде алаңдатарлық.
Екі мемлекетте - Ирандағы теократиялық "аятолла" билігімен ешқандай дипломатиялық байланыс орнатпай, гибридті соғыс жүргізетіндігі белгілі.
Израиль соңғы жылдары Сириядағы Иран мемлекетінің қолдаушысы Башар Асад өкіметін биліктен тайдыруға ықпал етсе, Ливандағы "Хезболлах" ұйымының әскери әлеуетін әлсіретіп жіберді.
Таяу Шығыста - Иранда ашық қолдаушы Йемендегі "Хуситтер" өкіметі ғана қалды.
Йемендегі "Хуситтер" билігі құлату үшін Арабия түбегіндегі араб елдерінің одағы біріккенімен еш нәтиже шығара алмады.
- Ирандағы рахбар аятолла Әли Хаманеидің бір сөзімен тік тұратын күштер азаймаса да - әлсіреп қалғаны белгілі.
Осы мүмкіндікті соңына жеткізуді жоспарлап отырған Израиль үкіметі соңғы шешуші шайқасына жеткен сияқты. Әлбетте, кішігірім Израильдің 80 миллиондық Иранға әлі жетпес.
- Израильдің Иранға жасаған шабуылы нәтиже бермеген соң - АҚШ киліккені белгілі.
Діни тұрғыдағы Израильді жою керек-деп жатылған 46 жыл бойғы Ирандағы үндеулер - Таяу Шығыстағы Израильге қарсы күштерге қолдау болып жатқаны белгілі.
- Иранның Таяу Шығыстағы геосаяси әрекеті - Израиль үшін өзі жоспарлаған "бейбітшілік" орнатуға басты кедергілердің бірі болып жатқаны белгілі.
- Таяу Шығыстағы Израиль мен АҚШ көзқарастары ұқсас - екеуіде Ирандағы аятолла билігін минимум әлсіретіп, максимум құлатқысы келеді.
Әлбетте, Иран қоғамы біркелкі моноұлт емес.
- Сепаратистік қозғалыстар жетерлік.
- Діни тұрғыдан құқығы шектелген суниттер де бар.
- Аятолла билігіне қарсы сыртқы оппозиция мен оған ниеттес болмаса да - мақсаты бір жасырынған либералдық, демократиялық топтар бар.
Алайда, Ирандағы аятолла билігі - Ирактағы Саддам не Сириядағы Асад өкіметі сияқты емес тірегі анағұрлым мықты.
- Ирандағы аятолла билігі АҚШ-қа қарсы тұру үшін 46 жыл бойы дайындалғаны белгілі. Діни билік 46 жыл бойы халыққа әсер етіп, халықтың өз ықпалындағы екінші ұрпағын тәрбиелеп бастаған. Күш құрылымдар мен атқарушы, заң шығарушы билік - діншілдердің қолында.
- Иранда - саяси партиялардың әрекеті шектеулі, сырт көзге жоқ сияқты көрінеді. Тек ықпалды дін ғұламалары мен өңірлік элиталарды біріктірген көзқарас негізіндегі бірлестіктер бар.
Әрине, аятолла билігіне қарсы шерулер болып тұрады. Бірақ оларды билік күшпен басуға әбден қауқарлы.
- АҚШ - Иранға құрлықтық әскери операция жоспарлап отырған жоқ.
Израиль мен АҚШ мемлекеттерінің әскери әуе соққысынан - Ирандағы аятолла режимі құлауы мүмкін бе?
Әрине, жоқ.
- Егер, әскери операция созылып, әскери экономиканың жанды жерін зақымдамаса.
Бірақ әскери операция созылса - соғұрлым Израиль Иранның соққысынан жапа шегетіні белгілі.
- Диверсиялық топтарды ояту керек.
Егер, диверсиялық топтар - аятолла режимін әлсіретсе.
Үздіксіз соққылар нәтижесінде атом реакторларын қиратып, стацияларын жойып - келіссөздерге мәжбүрлеуге болады. Бірақ ол үшін соққылар үздіксіз жүргізіліп, Иран экономикасын тұралатып, аятолла режимін - мәселені шеше алмайтын деңгейге жеткізіп, халықты қарсы қою керек.
Сонда ғана аятолла режимі құлауы не әлсіреуі мүмкін.
Егер, құламаған жағдайда - Таяу Шығыста Израиль мен АҚШ-қа қарсы діни соғыс басталуы мүмкін. Жағдайдың осы жағдайға ушығып кетуінен Таяу Шығыс елдері қатты қорқады.
Әзірше, Ирандағы 86 жастағы аятолла Әли Хаманеи басқарған режим Израиль мен АҚШ соққысынан селт еткенімен жүйе құлап қалатындай деңгейге жеткен жоқ.
Керісінше, Израиль билігі біраз шығынға ұшырап жатқан сияқты
Суреттер ғаламтордан алынды