Жөтел, диагноз емес, бір симптом, яғни белгі, организмнің қорғаныс қабілеті. Сау адамда да жөтел болады.Тыныс жолдарына, өкпеге жиналған шырыш, қақырық, бөгде заттарды сыртқа шығару үшін жөтел пайда болады. Жөтелдің қызметі - өкпені тазарту.
Жөтел белгілі бір ауруға байланысты болады :
-баланың мазасын алатын ұзақ жөтел
-куркілдеп жөтелу
-сырылды жөтелу
-"ит үрген" сияқты жөтелу(лающий) -жеңілдік әкелмейтін жөтел
-қақырықты жөтел -ысқырықты жөтел
-2-3 күннен ұзақ жөтел.
Қандай ауруларда жөтел болуы мүмкін :
▪️жоғары тыныс жолдарының инфекциялары
▪️бронхиальды астма, аллергиялық реакция
▪️көкжөтел(коклюш, паракоклюш), жалған круп
▪️механикалық тітіркену (бөгде затпен). ▪️жүрек аурулары, кіші қанайналым шеңбері бұзылысында
▪️өңеш ауруларында.
Емі
Бірінші себебін анықтау керек. Оны дәрігер анықтап, ем тағайындайды.Туу себептеріне байланысты :антибиотик, антигистаминді дәрілер, жөтелге 2 түрлі топ дәрілері бар:
✔️Жөтелге қарсы, ол мидағы орталыққа әсер етеді. Наркотикалық, наркотикалық емес болып бөлінеді. Көптеген жанама әсерлері бар.
✔️Құрамында амброксол, ацетилцистеин,бромгексині бар препараттар тағайындалады.2 жасқа дейін болмайды, кейбір елдерде 5 жасқа дейін тағайындалмайды.
Себебі, балада тыныс алу бұлшық еттері әлсіз дамыған, ал бұл препараттар қақырықты көбейтеді, бала өз бетімен өкпеде толып тұрған қақырықты шығара алмайды, одан кейін асқынуға, пневмонияға, обструкцияға әкеліп соғуы мүмкін.
Бұл топ дәрілерін тек қана дәрігер тағайындандайды.
2️⃣Ата-ана тарапынан не істеу керек :
✔️уй ішін ылғалдандыру
✔️таза ауа қамтамасыз ету.
✔️тыныс алу гимнастикасын жасау
✔️кеудеге массаж: баланы аяғымызға екпетінен жатқызып, арқасыннан, өкпе тұсынан төменнен жоғары қарай жай екпінмен, бірқалыпты қағамыз. Баланың басы төмен болу керек.
✔️Бала қозғалыста болса қақырық қозғалып, сыртқа шығуы жеңілдейді.
3️⃣Егер жөтелмен бірге
3 айға дейінгі бала+қызу+жөтел
Тыныс алуы қиын
Ерні көгерген
Құлағы, басы ауырады.
Тамақтан, емуден бас тартады
Жөтел бірнеше аптадан асты
Сырылды, ит үрген тәрізді, баланы қинайтын жөтел.
Осы жағдайларды тез дәрігерге көріну.