Б.з.б. 12 - 5 мыңжылдықтар
Б.з.б. 13 мыңжылдықтан бастап жер бетіндегі ауа-райы күрт жылына бастаған болатын. Бұған не себеп болғандығы жайлы әртүрлі жорамалдар бар. Солардың бірі жер бетіне ғарыш кеңістігінен метеорит құлап, жер шарында ауа райының жылынуына әкелді дейді.
- Мұздықтардың еруімен, өзен-сулардың көлемі артып, Әлемдік мұхит суы көтеріліп, жаңа өзендер мен көлдер пайда болды.
- Бұл адамдардың бір жерден - екінші жерге қатынауын қиындатты.
- Өзен суларының көтерілуімен аңдарды қаумалап аулау тиімсіз бола бастады.
- Күннің жылынуымен ірі жануарлар солтүстікке көшіп, аяғы жіңішке аңдарды қаумалап аулау мүмкін болмай қалды.
Аяғы жіңішке, тез жүгіретін аңдарды аулау қажеттілігі туындай бастады.
- Осы жағдай қару-жарақтардың жетілген түрінің пайда болуына әкелді (садақ, бумеранг).
- Аңшылық кәсібі пайда болды. Бірақ кәсіп мезолит адамдарының негізгі шаруашылығына айналмады. Себебі, кәсіби аңшылар ендігі ғана қалыптаса бастады және аңдарда жиі болмады, оларды аулау өте қауіпті болды.
Мұздықтардың еруімен өзен суларының деңгейінің көтерілуімен - ол жердегі балықтардың көбеюіне әсер етті. Бұл адамдарды өзен суларындағы балықтарды аулауға үйрете бастады.
Балық аулау - аң аулағанға қарағанда қауіпсіздеу болды.
Мезолит дәуірінде теңіз, өзен бойын мекендеген халықтар үшін өздерінің өмір сүруін қамтамасыз етудің негізі балық аулау болды. Теңіз бен өзен бойын мекендеген халықтар жаппай осы балық шаруашылығымен өздерінің өмір сүруін қанағаттанды.
Ал балық аулаумен бірге пайда болған аң аулау кәсібі шаруашылық саласына айнала қоймады.
Балық аулаудың негізгі құралы болып табылатын ауда осы дәуірде пайда болды.
Адамдардың алғашқы көлік құралы қайықта осы дәуірде пайда болды. Адамдар қайыққа мініп бір жерден - бір жерге қатынап ғана қоймай, балық аулау құралы ретінде де пайдаланды.
Мезолит дәуірінде пайда адамдардың итті қолға үйретуі аң аулауды оңайландырғанымен аңшылық кәсібін шаруашылық деңгейіне көтермеді.
Мезолит дәуірінің кейіңгі кезеңіне өзен суларының деңгейінің бірқалыпқа түсуімен жаңбырдың аз жауа бастауы - терімшіліктің әсерімен жинаған дәнді-дақылды өсімдіктердің тұрпайы түрде егіншілік шаруашылық түрінің бастапқы белгілері қалыптаса бастады. Бірақ егіншілік шаруашылық түрінің өңдеу түрі есебінде неолитте пайда болып, темір дәуірінде суармалы деңгейге жетеді.
Мезолит адамдарының өзен бойын мекендеуі ағаштарды өз мақсатына пайдалануы балта құралына пайда болуына әсер етті. Мезолит адамдары көбіне балтаны мұзды ойып, балық аулауға қосымша құрал ретінде пайдаланды.
Мезолит дәуірінің адамдарының баспанасы құралмалы әрі жиналмалы болды. Бұл өзен суы кенеттен көтеріле қалған жағдайда өз баспанасын көшіруді жеңілдетті
Сурет ғаламтордан алынды