Найти тему

Халықаралық этникалық жанжалдар. Аумақтық дау. Қарабах жанжалы.

Біздікі, жоқ сендердікі емес біздікі деген түсінікпен басталатын аумақтық жанжалдардың тарихы ұзақ, ол тіпті бітпеуіде мүмкін.

Менің арғы аталарым бұл жерді мекендегенде сенің атаң бұл жерде тұрмаған, тіпті сендер болмағансындар деген түсінікті алға тартатын уәж қарулық жанжалға әкеліп, аумақтық дауды ұзаққа созып жібереді. Соның бір мысалы Қарабах мәселесі.

Армян тарапы бұл жерлер Ежелгі заманнан бері біздікі. Ежелгі және ортағасырларда бұл жерлер біздің мемлекетке кірген уәж айтады. Бұған қарама-қарсы әзірбайжандықтар өз дәлелдемелерін келтіреді.

Қарабах жерінде XVIII-XIX ғасырларда бұл жерлерде әзірбайжандардың мемлекеті болған. Осы кезеңдерде армяндардың мемлекеті болған жоқ. 1918 жылы Әзірбайжан Демократиялық Республикасы мен оның орнын басқан Әзірбайжан Кеңестік Социалистік Республикасы Қарабах аумағына өз бақылауына орнатқан.

Түрлі әлеуметтік желілерде армяндар мен әзірбайжан блогерлерінің тарихты қопарып ескерткіштерін атауыда даудың түбін ұзақ ғасырларға апарады.

1991 жылы құрылған Таулы Қарабах Республикасының құрылуын армяндар өздерінің ұлттық талап-тілегі деп қабылдайды. Ал Әзірбайжандықтар Таулы Қарабах Республикасының құрылуын мойындамай, армяндардың өздерінің аумақтық тұтастығына қол сұғушылық деп қабылдады.

2023 жылы Әзірбайдықтар Қарабах аумағындағы сепаратистік күштерді талқандап, олардың басшыларын сотта тартылуына тарихи әділеттілік деп атады. Соғысты Отан соғысы деп өз тарихына еңгізді.

Таулы Қарабах аймағынан айырылған армяндар екінші армян мемлекетін құра алмауын тарихи әділетсіздік деп атады.

Ұзақ жылдарға созылған соғыс аумақтық дау әзірбайжанды жеңімпаз еткенімен, армяндарды саяси дағдарысқа әкелді. Арменияда Н. Пашинян үкіметіне қарсы митингілер жиілеген. Әзірбайжан үшінде Таулы Қарабах аумағын қалпына келтіру ұзақ жылдарға созылатын сияқты.

Осындай аумақтық дау жанжалдар Жер шарының әрбір жерінде бар. Олардың көбі әлі шешілмеген.

Бұл этнос аралық жанжалды өршітіп, түрлі халықтар арасында түсінбеушілік пен тарихи реваншизм мен өшпенділікті қоздырып отыр. Түрлі елдер аумақтық дау жанжалға байланысты бір-біріне деген сенімсіздік ұялаған

Сурет ғаламтордан алынды