Добавить в корзинуПозвонить
Найти в Дзене

КСРО мемлекеті - шынымен кеңестік мемлекет болды ма?

Қысқартылған сөздерден тұрған КСРО мемлекетінің бастапқы әрпі, яғни К әрпі - кеңестік деген мағына беретіндігін барлығымыз білеміз. Биліктің халықтан берілетін өкілетті органы ретінде кеңес ұғымы алғаш рет 1905-1907 жж. бірінші орыс буржуазиялық революция уақытында пайда болған. бұл орган орыс самодержавиясындағы халықтың өзін-өзі басқару органдары жергілікті думалар мен земствоваларға балама түрде пайда болған болатын. Революцияны жүзеге асыру үшін биліктің берілу өкілеттілігін заңдастыру керек болды. Жиналып, кеңесіп билік өкілеттілігін бердік дегенге саятын халықтық өзін-өзі басқару құқығын жүзеге асыру керек болды. Осылайша революция жағдайында халықтың өзін-өзі басқару есебіндегі кеңестер органы құрылды. Бұл органдарға балама түрде комитеттерде болды. Кеңестерде көбіне көп - еңбекші бұқарасын біріктіретін социалистік бағыттағы партиялар бірікті. Кеңестерде осы жұмысшы табы басым аудандарда құрылды. 1917 жылы Ресейдегі үшінші революция большевиктер төңкерісі кезінде В. И. Ленин бұқ

Қысқартылған сөздерден тұрған КСРО мемлекетінің бастапқы әрпі, яғни К әрпі - кеңестік деген мағына беретіндігін барлығымыз білеміз.

Биліктің халықтан берілетін өкілетті органы ретінде кеңес ұғымы алғаш рет 1905-1907 жж. бірінші орыс буржуазиялық революция уақытында пайда болған. бұл орган орыс самодержавиясындағы халықтың өзін-өзі басқару органдары жергілікті думалар мен земствоваларға балама түрде пайда болған болатын. Революцияны жүзеге асыру үшін биліктің берілу өкілеттілігін заңдастыру керек болды. Жиналып, кеңесіп билік өкілеттілігін бердік дегенге саятын халықтық өзін-өзі басқару құқығын жүзеге асыру керек болды. Осылайша революция жағдайында халықтың өзін-өзі басқару есебіндегі кеңестер органы құрылды. Бұл органдарға балама түрде комитеттерде болды. Кеңестерде көбіне көп - еңбекші бұқарасын біріктіретін социалистік бағыттағы партиялар бірікті. Кеңестерде осы жұмысшы табы басым аудандарда құрылды.

1917 жылы Ресейдегі үшінші революция большевиктер төңкерісі кезінде В. И. Ленин бұқараны өз жағына тарту үшін "билік - кеңестерге берілсін"-деген ұран көтерген болатын.

Революцияны жүзеге асырушы, мемлекеттік төңкерісті ұйымдастырушы В. И. Лениннің өз жақтастарына Кеңестерді құрыңыздар - бұл халықтың өзі-өзі басқару органы болады деген тапсырмасы болатын. Лениннің бұйрығымен кеңестер органы революция мен азамат соғысы уақытында жаппай құрыла бастаған болатын.

Бірақ кеңестер органы большевиктердің билікті алуын заңдастырғанымен, халықтың өзін-өзі басқаруын жүзеге асыруға мүмкіндік бермеді.

Кеңестердің үстінен құрылған комитеттер мен орталық комитеттер - халыққа өзін-өзі басқаруға мүмкіндік бермеді.

Тіпті КСРО құрамындағы республикаларда құрылған заң шығарушы өкілетті орган Жоғарғы кеңестер тұрақты жұмыс істемей, заң шығарушы билігін атқара алмады.

Облыстар, аудандар, округтар, ауылдағы кеңестер мүлде комитеттерге бағынышты болып, жоғарыдан түскен шешімдер партиялық съездерде қабылданған қаулылар мен жоспарларда орындаушы ғана болып қалды.

Кеңестерге сайлау өтіп тұрғанымен - оларға кандидаттар бір орынға бір адамнан болды. Халықтың балама түрдегі кандидаттар қарастыру, оларға өз ұйғарымымен дауыс беру құқығы жүзеге аспады.

Депутаттыққа өткен адамдарда халықтың арасынан шыққанымен олар аса бір саяси сауатты болмады. Жоғары жақтан шыққан нұсқауларды, қаулыларды орындаудан сәл аса алмады.

Кеңестерге - коммунистік партия, комсомол, кәсіподақ, партиядан жоқтар(сирек жағдайда) өткенмен өзара кеңесу ақылдасу жүзеге аспады. Партиялық бақылау өзара пікірлесуге жол береді. Коммунистік партияға балама партияда болмады. Тек 1989 жылы шақырылған кеңестерде ғана көппартиялық болды. Қайта құру кезегінде демократиялық күштердің кеңестерді шынайы халықтың өзін-өзі басқару органын жасау әрекеті тек республикалық жоғарғы кеңестерде ғана жүзеге асып, облыстық, аудандық, ауылдық кеңестерде жүзеге аспай қалды.

Кеңестер органы КСРО өмір сүрген 70 жылдың 2 жылында ғана жоғары өкілетті органдарда ғана дұрыс жүзеге асса, төменгі кеңестік буындарда мүлдем жүзеге аспады. Бұған жергілікті жердегі партиялық басшылардың жергілікті кеңестерді бақылауға ұстауға тырысу әрекеті себепкер болды.

Жалпы алғанда - КСРО мемлекеті халықтың өзін-өзі құқығын жүзеге асыруына мүмкіндік бермеген, партия қызметкерлерінің жоғары өкілдерінің ғана билігі болып қалды. КСРО мемлекетінің кеңестік сипаты мүлде жүзеге аспады

Сурет ғаламтордан алынды