ХХ ғасырдың 20-30 жылдары Кеңес қоғамында социалистік құрылыс біртіндеп қоғамды билеуші партия жағына жақындату мақсатында мәдениет пен өнер саласына ене бастады. Социализм көрінісін халыққа жақындату мақсатында -жазушылар одағы, кинометаграфия саласының қызметкерлері, өнер саласының қайраткері үздіксіз еңбек етті. Жазушылар одағы таптық шиеленістік, Қазан төңкерісін, Кеңес өкіметін, Ленинді, Сталинді дәріптейтін шығармалардың пайда болуына қолдау көрсетіп отырды.
Ол кезде КСРО халқы әлемдегі кітапқұмар халықтардың алдында болды. Көптеген шығармалар қолдан-қолға өтіп талқыланып жатты. Кітапханалар мен "қызыл бұрыштар" социалистік реализм бағытында жазылған шығармаларды дәріптеумен болды. Жазушылар қоғамға әсер еткен жазушылар қаламақысын көтеріп, кітап тираждарын көбейтумен болды. Әдеби шығармалар бірнеше рет талқыланып, сүзгіден өтті.
Түрлі киностудиялардағы кино туындылардың басым бөлігі социалистік реализм тұрғысынан түсірілді.
Жазушылар одағының талабынан шықпаған шығармалар қатаң түрде айыптауларға себепкер болды. Тапсыз ұлттық тұрғыдан шығармалар жарияланып кеткен бойда үнемі сыналумен болды.
Тарихи романдар - көбіне социалистік реализм тұрғысы есебінен белгілі тарихи оқиғалар не тарихи тұлғалар жайлы баяндалды.
Кеңестік кезеңде Қазақстанда жазушы Ілияс Есенберлин тарапынан жазылған "Көшпенділер" трилогиясы үнемі сыналумен болды. Осы трилогияның соңғы бөлімі "Қаһар" шығармасы тарихшылар мен жазушылар арасында қызу талқыға салынды. Бірақ бұл шығарма, оқырманның қызығушылығына тап болып, оқырмандар бұл шығарманы іздеп жүріп оқыды. Социалистік жүйе қысымы күшейген сайын - бұл үрдіс күшейіп, ұлттық тұрғыдан қысым көріп жатқан оқырмандар - өз көңілін осындай кітаптардан тапты.
Тарихи романдар көбіне-көп социалистік реализмнен қарағанда тарихи оқиғаларды баяндауға бағытталғандықтан - бұл романдардан зиялы қауым социалистік реализмге балама ой іздеді. Тарихи шындықты паш ету не оны іздеу - тарихи роман жазушылардың сұранысын көбейтті.
Әрине, соғыс жылдары жазып басталған, соғыстан кейін роман эпопеясы тұрғысында жарық көрген "Абай жолы" романы тарихи бағытта болғанымен - Мұхтар Әуезов шығарманы оқырманға жеткізу мақсатында жазушылар одағындағы рецензенттердің қысымымен бірнеше рет өзгерткен. Жазушы "Абай жолы" романына социалистік реализм көріністерін кіргізгенімен ұлттық көрініс басым болып, әлікүнге оқырмандардың қолынан түспеуде
Сурет ғаламтордан алынды