Иран ислам Республикасы мен Израиль еврей мемлекеті арасындағы қара-қайшылық тарихы тереңде. Бірақ күн тәртібіне шығуы Израиль мемлекетінің Сирия араб Республикасындағы Иран Ислам Республикасының елшілігіне соққы беруімен ушығып кеткені анық.
Таяу Шығыстағы түйткілді мәселелер 1948 жылы Палестина жерінде Израиль мемлекеті құрылып, Палестина мемлекеті құрылмай қалуынан басталады.
Бірнеше мемлекеттердің саяси мүдделері тоғысқан бұл жерде түрлі топтар өз әрекетін өзге мемлекеттермен байланыстылығын ашық айтып жатады.
1979 жылы Ирандағы ислам революциясынан кейін монархияның құлауымен орныққан діни теократиялық режім өзін оқшау сезініп қалмас үшін көрші елдерге мейлінше көмектесіп отырады.
Иран Ислам Республикасы - Сириядағы азамат соғысында ресми билік саналатын Асад билігін қолдаған болатын.
2003 жылы американдықтардың әсерімен құлаған Ирактағы Саддам режімінен кейін Иран ислам Республикасы белсенді ойыншылардың біріне айналды.
- Сауд Аравиясымен бәсекелестікке түскен Иран Ислам Республикасы Йемендегі азамат соғысында хуситтерді қолдады. Йемендегі орныққан хуситтер Палестиналықтардың "Әл-Акса тасқыны" операциясын қолдау үшін Израильді атқылауда
1979 жылы Иранда орныққан шиіттік дінбасылардың билігі Израильді мемлекет ретінде мойындаудан бас тартқан. 1979 жылға дейін Ирандағы шах режімі Израильмен дипломатиялық қарым-қатынаста болған.
- Иран мен Израиль мемлекеттері бір-бірін мойындамаса да - Иранда еврей халқы өмір сүреді. Иран парламентінде Ирандық еврей халқынан депутаттар бар. Өз кезегінде Израильде Ирандағы діни биліктен қашқан азаматтар пана тапқан. Қуғындағы шах әулетінің отбасы Израильге келіп тұрады. Израильдің Хайфа қаласында ХІХ ғасырда Иранда саяси қудалау көрген бахаи діни ілімінің штаб пәтері орналасқан.
- Иран мен Ирак арасындағы соғыста Израиль бейресми түрде Иранды қолдаған.
- ХХ ғасырдың 80 жылдардың ортасында Иран тарапының Таяу Шығыстағы оқиғаларға белсенді араласуы Израиль арадағы жағдайды ушықтырып жіберді.
- Қазіргі кезде Иран мен Израиль арасындағы жағдай өте күрделі. Иран тарапы жыл сайын саяси қылмыстарға Израильды айыптап, Израиль мемлекетінің барлау мекемесіне жұмыс істеген азаматтарды анықтап, үкім шығарып жатады.
Сирия мемлекетіне әскери қолдау көрсетіп отырған Иран тарапы Ливандағы шиіттік ұйымдарды қаржыландырады. Кейінгі кезде Палестиналық "Хамас" ұйымыменде байланыс орнатқан.
Израиль тарапының Палестиналық қозғалысқа қолдау көрсеткен сыртқы күштердің артында Иран тұр дейді. Израиль өзінің солтүстік аудандарының атқылауының артында Иранның қарулы күштері деп есептейді.
Сондықтан болса керек, өткен апталарда Израиль тарапы Сирияның Дамаск қаласында Иран Ислам Республикасының елшілігінің жанында орналасқан Иран қарулы күштерінің бөлісшесін атқылаған болатын.
Сирияда Иран қарулы күштері ресми шақыртумен келген.
Бірнеше генералдың қаза табуына кек алу мақсатында бүгін түнде Иран қарулы күштері Израильге соққы берген болатын.
- Иранның Израильге соққы беретіндігін соңғы кезде АҚШ-тың ресми өкілдері бірнеше рет мәлімдеген болатын.
- Иран тарапы БҰҰ-ның жарғысына сәйкес әрбір мемлекеттің қорғану құқығы барын мәлімдеуде.
- Израильді қолдайтын қауіпсіздік кеңесіндегі елдері (АҚШ, Ұлыбритания) Иранның әрекетін сынап, қарар қабылдауға тырысатындығы анық. Бірақ бұл қарар Иранды қолдайтын қауіпсіздік кеңесіндегі Ресей мен Қытайдың қарсылығына тап болатындығы анық.
Әзірше Иранның Израильге қарсы бір реттік соққы беру әрекеті Таяу Шығыстағы жағдайға қалай әсер ететіндігі белгісіз?
Дегенімен, Таяу Шығыстағы белсенді рөлді ойнайтын Сауд Аравиясы, Израиль, Түркия, Иран мемлекеттері арасындағы жағдайдын ушығатындығы анық.
Осындай жанжалдың аясында Палестиналықтар өздерінің қозғалысын тоқтатпайтындығы белгілі жайт. Бұл Палестиналықтарға жағдайды пайдалануға үлкен мүмкіндік.
Таяу Шығыста жағдайға белсенді түрде әсер ететін Ресей мен АҚШ-та жағдайды мейлінше ушықтырары анық
Сурет ғаламтордан алынды