Добавить в корзинуПозвонить
Найти в Дзене

Ресейдегі 1918-1920 жж. азамат соғысы жағдайында Қиыр Шығыс пен Саян аймағындағы халықтардың "панмонголистік" қозғалысы

1917 жылы Ресейдегі бірінен соң бірі келген үкіметтер елдің берекесін кетіріп, елді - азамат соғысына итерді. 1919 жылы Ресейдегі азамат соғысы жағдайында Колчак үкіметінің құлайтындығы біліне бастаған тұста Қиыр Шығыс пен Саян аймағы, Байкал көлінің маңындағы халықтары өз болашағын Моңғолиямен байланыстыруға тырысты. 1911 жылы Қытайдағы Синьхай революциясынан кейін маньчжур халқының Цинь әулеті жойылғаннан кейін Моңғолиядағы діни әкімшілік билік өздерін Қытай Республикасына бағынышты халық деп есептеуден бас тартып, қытай мемлекеті емес маньчжур халқының Цинь әулетіне бағынышты болғанын жариялаумен болды. 1919 жылы Даур станциясында панмонголистердің құрылтайы шақырылып, үкімет құрылды. Бұл үкіметті Байкал өңірінде ак казактар қолдады. Бірақ үкімет Қытай Республикасы мен большевиктермен күштермен талқандалды. Бұл үкімет Ургадағы Боғдыхан үкіметіне балама түрде құрылғандықтан - Моңғолия ресми билігі қолдау көрсетпеді. Талқандалған үкімет жақтастары өздерінше әрекет етуге тырысты. Өкіні

1917 жылы Ресейдегі бірінен соң бірі келген үкіметтер елдің берекесін кетіріп, елді - азамат соғысына итерді.

  • Анархия жағдайында оқушауланған түрде өз қамын өздері шешуге тырысқан Латвия, Литва, Эстония, Финляндия, Грузия, Әзірбайжан, Армения, Украина өздерінің Тәуелсіздігін жариялады.
  • Ресейдің ішкері аймағында орналасқан Башқұрт ұлттық комитеті өзінің республикалық мәртебесін жариялады.
  • Орталық Азиядағы Ресей империясының протектораттығында болған Хиуа хандығы мен Бұхара әмірлігіде өзінше Тәуелсіз әрекет етуге тырысты.
  • Тәуелсіздік қозғалыстары біртіндеп Ресейдің түкпір-түкпіріне жетті.

1919 жылы Ресейдегі азамат соғысы жағдайында Колчак үкіметінің құлайтындығы біліне бастаған тұста Қиыр Шығыс пен Саян аймағы, Байкал көлінің маңындағы халықтары өз болашағын Моңғолиямен байланыстыруға тырысты.

1911 жылы Қытайдағы Синьхай революциясынан кейін маньчжур халқының Цинь әулеті жойылғаннан кейін Моңғолиядағы діни әкімшілік билік өздерін Қытай Республикасына бағынышты халық деп есептеуден бас тартып, қытай мемлекеті емес маньчжур халқының Цинь әулетіне бағынышты болғанын жариялаумен болды.

  • Қытайдағы орталық биліктің әлсіздігін пайдаланған Моңғолиядағы діни билік өз билігін нығайтып, моңғол мемлекетін қалпына келтіру мақсатында - моңғол тілдес және моңғол мәдениетімен байланысы бар халықтарына бірігуге үндеу тастай бастады.
  • Осы үндеуді пайдаланған Байкал-Саян өңіріндегі бурят-моңғол халықтары бір мемлекетке бірігу идеясын жүзеге асыра бастады

1919 жылы Даур станциясында панмонголистердің құрылтайы шақырылып, үкімет құрылды. Бұл үкіметті Байкал өңірінде ак казактар қолдады.

Бірақ үкімет Қытай Республикасы мен большевиктермен күштермен талқандалды.

Бұл үкімет Ургадағы Боғдыхан үкіметіне балама түрде құрылғандықтан - Моңғолия ресми билігі қолдау көрсетпеді.

Талқандалған үкімет жақтастары өздерінше әрекет етуге тырысты.

  • Бурятияның Хорин аймағындағы діндарлар Бурят мемлекетінің құрылғандығын жариялады.
  • Панмонголистерді қолдаған казачества Моңғолия жеріне ауысты.
  • Панмонголистерді қолдаған Бурят ұлттық комитеті жариялаған Бурят-моңғол мемлекеті 1920 жылға дейін өмір сүрді.

Өкінішке орай панмонголистік қозғалыс азамат соғысы жағдайында сыртқы қысым мен ішкі алауыздықтан өмір сүруі ұзаққа созылмады

Сурет ғаламтордан алынды