XV ғасырдың ортасынан бастап Еуразия құрлығының батысы мен шығысын байланыстырып тұрған Ұлы Жібек жолы ішкі және сыртқы факторлардың әсерімен тоқырауға ұшырай бастады.
Шығыс Қытайдан басталған керуен жолдары Осман түріктерінің әсерімен Еуропаға жетпей жатты. Тек Алтын Орда арқылы Еуропаға жетті. 1480 жылы Орыс әскерімен Алтын Орда әскерінің Угра өзенінің тұрып соғыспай қалуыда - Ұлы Жібек жолының солтүстік бағытын қауіпті етті.
Балқан түбегінің еңген Осман түріктері - Еуропалық көпестерге шығысқа баратын жолды жауып тастады. 1453 жылы Осман түріктерінің Константинополь қаласын алуыда - Еуропалық монархтарға шығыспен байланыс жасауына әжептеуір кедергі болды.
Қытайдағы Мин әулетінің солтүстік - батыста - Ойрат, Моңғол тайпаларымен соғысу қиын болды. Ойраттар мен моңғолдар Қытай қалаларына шабуыл жасап, қытай керуендерін тонаймен болды. Әмір Темір мен Шыңғыс әулетінің өзара соғысыда Орталық Азияда керуен жолдарының тұрақты түрде дамуына кедергі жасады.
1449 жылы Ойрат тайпаларының Мин әскерін Туму шайқасында жеңіп, Қытай керуендерінің батысқа баратын жолдарын жауып тастап, экономикалық блокада орнатты.
Ойраттар мен түріктердің экономикалық қыспағынан құтылу үшін - Еуропа мен Қытай саудагерлері мемлекет басшыларының қолдауымен теңіз саяхатына дайындалды.
Еуропалықтарды - Үндістан, Персия туралы қызықты әңгімелер қызықтырды.
Еуропалықтар - Жердің дөңгелек екендігіне сене отырып, егер батысқа қарай су жолымен жылжи отырсақ әйтеуір Үндістанға, Қытайға жетеміз деп ойлады.
- Еуропалықтарға Марко Полоның Қытайға барған сапарынан шыққан еңбегі әсер етті.
Еуропалық және Қытай саяхатшылары теңіз жолдарымен батысқа жылжыды. Әрине, Қытайлықтардың Америка құрлығына да барды деген әңгімеде бар. Бұл әзірше нақтыланбаған тұжырым.
- Еуропалық Америка құрлығына жетті, жаңа жерлерді ашты. Бірақ Америкаға алғаш барған Х. Колумб өзі барған жерін Америка емес Үндістанның шеті деп қабылдады.
- Қытайлықтар теңіз арқылы Африкаға жетті.
Еуропалық саяхатшыларға қарағанда қытайлықтардың ғылыми ізденістік жағы басым болды. Дегенімен, Қытайлықтар өздері барған жердің басшыларына бағынып, жыл сайын Пекинге салық төлеп керектігінде айтып кетті. Жердің шалғайлығына, жергілікті феодалдардың немқұрайлығына байланысты бұл байланыстар жалғаспады.
Қытайлық өздері барған жерлердің халқын өз дініне тартпады, құлдыққа мәжбүрлемеді.
Ал Еуропалықтар болса - барған жерлердегі халықты христиан дініне еңгізіп, құлдыққа түсіріп, өздеріне тәуелді етіп, байлықтарын тасумен болды
Суреттер ғаламтордан алынды