Найти в Дзене
Альбина Гайнуллина

Кеше кебек яшисе килә Хикәя

Җиһания апа яңа заманга тиз яраклашты. Җитмештән узса ни соң! Кайчан да кеше кебек яшәргә соң түгел. Оныгы Зөлфия дә, күз тимәсен, әтисе алып биргән машинага утыра да әбисе янына ялт кына кайтып җитә. Башкача булуы да мөмкин түгел. Җиһания әбисе булмаса, әтисе машинаны эшләп алырга кушкан иде. Бар, хәзерге бәяләр белән эшләп машина алып кара! Ә әби бер генә әйтте. Шкафында тун астында эленеп торган халат кесәсеннән бер төргәк алып чыкты да: “Зөлфия кызыма бирнәгә җыйган идем. Мә, улым, машина алырга өстәрсең. Машиналы кызга егетләрнең дә яхшысы карар. Минем яныма да ешрак кайтыр”, – диде.

Шуңа кайта да Зөлфия. Ике-өч айга бер әбисе белән район кибетләрен, сәүдә үзәкләрен әйләнеп киләләр. Әби авылга кирәк-ярагын ала, җыеп барган акчасыннан оныкка да өлеш тия. Яшьләрнең чыгымнары керемнәреннән зур бит аларның. Әйбер бәясенә дә исең китәр.

– Сезне тыңлап тавыкларны бетерәсе булмаган, – дип башын чайкады Җиһания апа. – Кара әле бу күкәй бәясенә!

– Әбекәй, күкәй димә инде. Йомырка дип әйт.

– Күкәе дә, йомыркасы да бер инде аның, балам. Бәясенә кара син. Чит ил товарлары кыйммәт булса да исем китми. Бензин, нефть хакы гел күтәрелеп торганга да өйрәндек. Карабодай бәясе белән генә кан басымы күтәрелә менә. Һәм...

– Әбекәй, син карабодай ашамыйсың бит.

– Ашамаса соң. Башкалар ашый. Файдалы бит ул.

– Теге вакытта башкалар өчен капчык-капчык кайтарттыңмы аны?

– Бөтен кеше кырып-себереп ярма алганда, мин карап торыйммы? Һәрвакыт запасың булырга тиеш.

– Аннары безгә күчтәнәчкә җибәреп торыр өченме?

– Үзем ашамагач, нишләтим инде. Булган әйберне ташлыйсыңмы? Сездән калганын тавыкларга пешереп бирдем. Үзебездә үскән менә шул карабодай, кишер бәясен нигә күтәрәләр икән? Укыган кеше бит син, кызым, аңлат әле карт әбиеңә. Ни өчен күкәй шулай кыйммәтләнгән? Бәясен көн саен күтәрергә нефть түгел бит бу.

– Әбекәй, мин режиссерга укыйм, икътисадчыга түгел.

– Кемгә укысаң да, син моны белергә тиеш!

– Ярар, аңлатам. Менә син кеше кебек яшәр өчен үзеңә кирәк булмаса да кибет киштәләрендә калган соңгы карабодайны алдың. Алай итеп карама инде, укыган кеше буларак аңлатам бит мин сиңа. Кеше кебек булыр өчен, күршеләр коймаларын профнастилдан коргач, син дә яңарттың. Шулаймы? Шулай бит инде, әбекәем. Залдагы телевизорыңны, Гайшә апаныкын күрү белән, икенче көнне үк алдырдың. Бер җиргә йөрми идең, Сабира апага улы путевка алып биргәч, син дә санаторийга йөри башладың. Әле ничек кенә! Путевкаңны әти аша алдыртып, Сәвия апага ача күчереп, аннан бүләк ясатып. Янә, балалар бүләк итә. Ул сыерны да Мөнәвәрә апа бетермәсә, кеше төсле рәхәтләнеп яшим әле дип сөйләнеп утырмаса, мәңге саттырмый идең. Шулай бит?! Соң, шушы күкәй бәясенә ник исең китәдер. Тавык асраучыларның, йомырка сатучыларның нефтяниклар кебек яшисе килмиме әллә? Алар кемнән ким?

– Алайса, кызым, күкәйне бүгенге бәядән күбрәк алып катырып куярга кирәк.

– Күкәй димә әле шуны, әбекәй. Йомырка дип әйт инде. Бәясе төшсә нишләтәсең аннары?

– Төш пешереп сезгә чәк-чәк катырырмын.

– Шушы бәягә алган йомыркаданмы?

– Әйе. Сез кыйммәтле әйбер яратасыз. Кулыңдагы телефоның гына да, әнә, яңа суыткыч хәтле тора. Күп сөйләшмә, әйдә, кеше алып бетергәнче тутыр. Болай булгач яз башында ук тавыклар алам. Күкәй сатарбыз.

Ярты гомер колхозда бил бөккән Җиһания апаның хәзер кеше кебек яшисе килүендә гаеп бармы әллә? Оныгы Зөлфия зирәк бала, моны гына аңламаслык түгел. Әбисенәнең хәйләсен тормышка ашырырга ярдәм иткән саен үзе дә кешедән ким-хур калмый, телефоны да яңара, күлмәге дә, итеге дә. Шуңа күрә йомыркасын да төяп кайта ул, кирәк булса тавык-чебешен дә юлларга булышыр. Әбисе генә исән-сау булсын.

Альбина ГАЙНУЛЛИНА