1822 жылы Батыс Сібір өлкесінің генерал-губернаторы М. М. Сперанскийдің және 1824 жылы Орынбор өлкесінің генерал-губернаторы П.К. Эссеннің әзірлеуімен қазақ даласында Ресей империясының отаршылдық билігін орнықтыру мақсатында жарғы әзірленіп, жүзеге асырылған болатын. Жарғының басты мақсаты - қазақ даласындағы көшпелі халықтың мемлекеттік атрибуты саналатын хандық билікті жоюға бағытталғанымен көшпелі қазақ шаруаларына өзіндік жаңалықтар әкелді.
Қазақ көшпелілері - округ, болыс, ауылдық әкімшілікке бағындырылғанымен қоса көшіп-қонуы шектеле бастады.
- көшпелілер бір округтің аумағында ғана көшіп жүруге міндеттелді. Бұл бір окруктің аясында руаралық тартысқа әкелді. Бір-біріне туысқан бір рудың адамдарына жайылымдық жер шектелді.
- жер бөлуде отарлық билік сұлтандар мен старшындарға артықшылық білдірді.
- қазақтардың өзін-өзі басқаруы болыс деңгейінде ғана жүзеге асып, болыс сұлтанын - тек сұлтандар ғана сайлады. Қарапайым халық болыс сұлтанын сайлауға қатыспады.
- Ауыл старшыны - тағайындалу арқылы жүзе асты.
Жайылымдық жерді иеленуге мүмкіншілік болмаған - қазақ шаруалары отырықшылыққа не бақтышылыққа көше бастады. Ресей империясы жайылымдық жердің резервін құру мақсатында отырықшылықты құптай отырып, бақташылық өмірге әкімшілік кедергілер жасады.
Әскери бекіністер мен орыс-казак елді-мекенінің салына бастауымен - қазақ көшпелілерінің жайылымдық мекендері бекініс салуға тартып алына бастады.
Жайылымынан айырылған көшпелілері - өз тіршілігін қамтамасыз ету мақсатында ауқатты топтарға жалдануға мәжбүр болды.
1822-1824 жж. реформалар қазақ шаруаларын шет жағаға тастап кеткендей болды. Бұл қысым Ресей империясы құлағанға дейін жалғаса берді.
Кейін осы қысым көрген, өз жерінен айырылған қазақ халқының көшпелі шаруалар тобы 1916 жылға дейін көтерілістің негізгі қозғаушы күші болады
Сурет ғаламтордан алынды