Добавить в корзинуПозвонить
Найти в Дзене

Ішкі Бөкей Ордасындағы - 1836-1838 жж. Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған шаруалар көтерілісі

1836-1838 жж. Ішкі Бөкей Ордасындағы Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған шаруалар көтерілісі - Жәңгір ханның реформаларын түсінбегеннен не қабылдамағаннан шыққан жоқ. Көтеріліс - қазақ шаруаларының Жәңгір хан реформаларының экономикалық және шаруашылық негізін көтере алмағаннан пайда болды. Дәстүрлі маусымдық көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан - Ішкі Бөкей Ордасының қазақтары жайылымдық жердің хан төңірегіндегі феодалдық топтардың меншіктеуіне қарсы шықты. Ішкі Бөкей Ордасын мекендейтін қазақ руларына берілген жер - көшпелі мал жаюға жетпеді. Ішкі Бөкей Ордасында саяси-әкімшілік билікті жүргізіп отырған Жәңгір хан - миллиардер болмады. Тіпті оның Ішкі Бөкей Ордасының қазба байлықтарын игеруге құқығы болмады. Мүмкіндіктеріде жетпеді. Жәңгір хан мемлекетін нығайту үшін қаржыны халықтан салық арқылы алды. Жайылымдық жердің тарлануы - қазақ шаруаларына ауыр тиді. Қазақ шаруалары хан салығын көтере алмады. Жәңгір ханның орталықтанған билік жүйесін орнықтыра бастауы наразыл

1836-1838 жж. Ішкі Бөкей Ордасындағы Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған шаруалар көтерілісі - Жәңгір ханның реформаларын түсінбегеннен не қабылдамағаннан шыққан жоқ. Көтеріліс - қазақ шаруаларының Жәңгір хан реформаларының экономикалық және шаруашылық негізін көтере алмағаннан пайда болды.

Дәстүрлі маусымдық көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан - Ішкі Бөкей Ордасының қазақтары жайылымдық жердің хан төңірегіндегі феодалдық топтардың меншіктеуіне қарсы шықты.

  • Жайылымдық жерді - хан төңірегіндегі ірі феодалдық топтардың меншіктеуімен жайылымдық жер қысқарып қалды.

Ішкі Бөкей Ордасын мекендейтін қазақ руларына берілген жер - көшпелі мал жаюға жетпеді.

Ішкі Бөкей Ордасында саяси-әкімшілік билікті жүргізіп отырған Жәңгір хан - миллиардер болмады. Тіпті оның Ішкі Бөкей Ордасының қазба байлықтарын игеруге құқығы болмады. Мүмкіндіктеріде жетпеді. Жәңгір хан мемлекетін нығайту үшін қаржыны халықтан салық арқылы алды.

  • Ішкі Бөкей Ордасының негізі шаруашылығы болып табылатын мал шаруашылығы - жердің тарлығымен дами қоймады.
  • Ішкі Бөкей Ордасында - жайылымдық жер тар болды. Бірақ мал көп болды.

Жайылымдық жердің тарлануы - қазақ шаруаларына ауыр тиді. Қазақ шаруалары хан салығын көтере алмады.

Жәңгір ханның орталықтанған билік жүйесін орнықтыра бастауы наразылыққа тап болды.

Әрине, хан өз билігін орнықтырмай - реформасын жүзеге асыра алмаушы еді.

  • Бірақ халық оған дайын болмай шықты.

Ханның болашақ жәйлі өз түсінігі болды. Алдыға қойған мақсаты болды.

Қарапайым халықтың өз түсінігі болды.

Исатай мен оның қасына ерген Махамбет - Жәңгір ханның жерді өз жақындарына үлестіріп бергенін айыптай отырып, салықтың өсуіне қарсы шықты, озбырлы саясатын қабылдамады. Ханның реформаларын жүзеге асыру әрекетіне қарсы шыға отырып, оны қолдаған отаршыл Ресей империясына қарсы шықты

Сурет ғаламтордан алынды