XVIII ғасырда Англияда 1640 жылдары орын алған буржуазиялық революциясының әсерімен еңген капиталистік қатынастар - ағылшын орта табының арасында үлкен бәсекені тудырды. Барлық ағылшын азаматтары өз кәсібінен пайда тауып ғана қоймай, оны тиімді түрде жеңілдетуге тырысты. Осы жеңілдету әрекетінен өнертабыстар пайда болды. Бұл өнертабыстар пайда болып ғана қоймай, күнделікті өмірге еніп кәсіпкерлердің өмірін жеңілдетті. 15-20 адамның жұмысын енді өнертабыстық өндірістік мәшине жасайтын болды. Кәсіпкерлерде енді артық жұмысшы жалдамайтын болды. Бұл өнертабыстар, күнделікті өмірге еніп ғана қоймай, жаңарып, түрленіп қолданысқа ене бастады. Қол еңбегінің жұмысы мейлінше азайды. Өндірістік фабрикалар ашылды. Бұл фабрикалардағы мәшинелер сұранысқа байланысты түрленіп жатты. Фабрика қожайындары да фабрикалардағы қондырғыларды, мәшинелерді ауыстырумен болды. Оларға артық адам жалдап, ақша төлегенше, - артық ақшаны фабрикалық қондырғыларды жетілдіруге жұмсау маңызды болды. Жаппай ашыла бастаған фабрикалардағы жұмысшылар - қондырғылардың жаңарып, қол еңбегінің сұранысқа сай болмауынан жұмысынан айырыла бастады. Біртіндеп, фабрикаларда жұмысшыларда қысқарту басталды. Не жұмысшыларға төленетін жалақының қысқартылуы байқалды. Фабрикадағы жұмысынан айырылғандар - кінәні фабрикалық қондырғылардан көрді. Жұмыссыздық тек фабрикаларда орын алған жаңартылған техникаларды орнатудан ғана емес металл өңдеу зауыттарында да байқалды. Бұған қарсы өнеркәсіптік қалаларда жұмыссыз қалған адамдардың наразылығы басталды. Жұмыссыз қалған азаматтарды әрекеті жаппай өнертабыстық техникаларды қиратуға бағытталды. Бұл қозғалыс XVIII ғасырдың аяғында жіп иіру станогын талқандаған Нэд Лудданың атымен аталды. Луддашылар жұмыс күнінің ұзақтығына қарсы шығып, жалақының артуын талап етіп, өздерінің жұмыстан шығып қалуын күнделікті өмірде қолданысқа еніп жатқан техникаларды қиратумен қалалардағы жұмыссыздықты үдетіп экономикаға үлкен зиянын тигізді. Бұл қозғалыс бір қаладан - бір қалаға толқын сияқты ауысып, бірде тоқтап, бірде қайта жанданып отырды. Қалаларда жұмыссыздар істейтін қылмыстар көбейді. Қалалардағы тәртіпсіздікті басу үшін үкімет полиция мен әскерді пайдалануға мәжбүр болды. 1811 жылы луддашылар қозғалысы бүкіл елге жайылып мақта мен жүн өңдеу фабрикалары тоқтап қалды. Үкімет мәшинелерді қиратушыларды өлім жазасына кесетін мәлімдеп, белсенді қиратушыларды Австралияға жер аударып қозғалысты әрең басты
Сурет ғаламтордан алынды