Quyida samuraylarning hayotda kerak bo’lishi mumkin bo’lgan 7 qoidasi bilan tanishtiraman:
義
Gi – adolatli bo’lish. O’zing amalga oshirayotgan ishlarda doim halol bo’l. Odamlarning adolatli bo’lishini kutma, o’zing adolatli bo’lishga harakat qil. Samuray uchun adolatning darajasi yo’q – faqatgina yaxshi va yomon, oq va qora, rost va yolg’on mavjud. Rostgo’y odam hech qachon haqiqatdan qo’rqmasligi kerak.
礼
Rey – hurmat. Samurayda hech qachon shafqatsiz bo’lishga va shu orqali o’z kuchini ko’rsatishga ehtiyoj yo’q. Hattoki eng razil dushmanga nisbatan ham shafqatsiz bo’lish shart emas. Hurmat ko’rsatish orqali inson hayvondan ustun sanaladi. Haqiqiy qudrat ziddiyatli vaziyatlarda ham o’ziga va atrofdagilarga bo’lgan hurmatni saqlab qola bilishdir.
勇
Yu: – jasorat. Zolimlik xavf solayotgan vaqtda toshbaqa o’z kosasiga berkingandek xavfdan qochish samurayga xos xislat emas. Samuray ojizlarni zolimlardan himoya qilishi zarur. Ha, bu yo’l xavf-xatarlarga to’la, lekin yordamga muhtojlarga yordam qilish orqaligina hayotdan to’liq zavq olish samurayning eng oliy maqsadlaridan biridir. Bu shunchaki quruq balandparvoz gaplar emas, samuray aqlli va kuchli, xavfli holatlarda aqlini ishga solgan holda ish tutadi. O’z qo’rquvingni hurmat va ehtiyotkorlikka almashtir.
名誉
Meyyo – sharaf. Samurayning hayot yo’liga, uning sha’niga faqatgina uning o’zigina baho bera oladi. O’z sha’ni yo’lida chiqarayotgan qarorlari va bajarayotgan amallari samurayning “men”ini ifoda etadi. Axir, o’z-o’zingdan berkina olmaysan.
仁
Dzin – odamiylik. Samuray mazlumlarga achinishi va ularga yordam berishi lozim. Bu yo’lda u mashaqqatli jismoniy mashg’ulotlar o’tkazishi va shu mashg’ulotlarda erishgan kuch va mahorati bilan mazlumlarga yordam qilishi kerak.
誠
Makoto – bir so’zlilik. Agar samuray biror ishni bajarish haqida so’z yuritsa, o’sha ishni albatta bajarishi shart. Hech narsa bu yo’lda unga to’siq bo’lmasligi kerak. Samuray hech kimga hech narsani va’da bermasligi, uning har bir so’zi va’dadan ham qat’iy bo’lishi lozim. Makoto so’zi ham ayni shu iyerogliflardan iborat: 言 – so’z, 成 – amalga oshish.
忠義
Tyu:gi – sadoqat. Samuray o’z amallari uchun javob beradi va har bir qilgan ishi uchun mas’uliyatni o’z bo’yniga oladi. U o’z rahbariga mutloq sodiq va o’z qo’l ostidagilari uchun namunadir. Erkakning so’zi – bu uning hayot yo’lidir. Sen aytayotgan so’zlar sening qay manzilga ketayotganligingni ko’rsatadi. Har bir so’z va amalingga e’tiborli bo’lish orqali sen qaysi manzilga ketayotganingni tushunasan.
