Нәфсе микән инде бу, өметнең шундый чыныккан төре эләкте микән, без һәрвакыт тормыштан күпне көтәбез. Нинди теләк кенә теләсәк тә, Ходайдан нәрсә генә сорасак та аның күп булуын телибез. Табыннар сый-нигъмәттән сыгылып торсын, дәрт ургылып ташсын, бәхет ишелеп төшсен, байлыкны өеп бирсен… Әгәр дә Ходай тәгалә урынында йомшаграк холыклы берәр зат булып, барсын да без сораганча биреп торса, бөтен дөнья ишелеп төшкән бәхет, ургылып ташкан дәрт булып кайнап торыр, алар арасында сый-нигъмәтләр, байлык мөлкәтләр кер юу машинасындагы чүпрәк-чапрак сыман өерелер иде бугай. Ә үзебез шушы мәрәкәгә исебез китеп, тормышның берәр ышык урынына кереп посар да Ходайдан тагын ниләрдер сорар идек.
Тик тормыш аз гына бүтәнчәрәк корылган. Монда бер нәрсә дә ургылып ташмый, барсы да тамып кына тора. Тып-тып, тып-тып… Сусаган иренеңә төшкән ялкау яңгыр тамчылары кебек. Сусыныңны да кандырмый, аяк сузарга да ирек бирми. Барсы да чүт-чүт кенә. Әгәр күпкә өмет итәсең икән, ул әлбәттә булачак, бары тик күп көтәргә туры киләчәк. Һәм көтү вакыты кайчагында гомердән дә озынрак булырга мөмкин.
Чүт-чүт кенә булуы җайлырак та аның. Әйтик, сиңа бик ашыгыч рәвештә нәрсәдер сатып алырга кирәк. Тик акчаң җитеп бетми. Чүт-чүт кенә җитми. Әммә сиңа ташлама ясамыйлар. Кайчагында “җитмәү” белән “булмау” төшенчәләре арасында бернинди аерма да булмый. Ә синең теге нәрсәне сатып аласың килә. Кирәк ул. Дару ул, мәсәлән. Иң якын кешеңне коткару өчен. Шуны алмый калсаң, тормышыңның бөтен мәгънәсе җимерелер төсле. Һәм син бәргәләнәсең, бөтен тынычлыгың югала, кулыңа эш, тамагыңа аш бармый, күзеңә йокы керми. Һәм кинәт… Бөтенләй көтмәгән-уйламаган җирдән сиңа акча килеп төшә. Күп түгел, чүт-чүт кенә. Әмма теге мохтаҗлыгыңны ямарга ярарлык. Хәзер син теге әйберне ике дә, хәтта бер дә уйлап тормыйча сатып алаласың. Тиеннәре чүт-чүт кенә, ә шатлыгы чамасыз.
Иң кирәк чакта һәм бөтенләй уйламаган җирдән кергән чүт-чүт кенә акча сиңа бөтен нәрсәдән дә газизрәк булып тоела. Һәрхәлдә, ул көтеп алынган хезмәт хакыннан кадерлерәк, хәтта бик күп тапкырга кечкенә булса да. Акчаны мисалга китерүем, аны чор яраткан өчен генә. Бөтен нәрсә дә шулай. Сәламәтлек, мәсәлән. Үтереп сызлаган тешең кинәт баслып кала. Һәм син үзеңне фани дөнья җәннәтенә эләккәндәй тоясың…
Чүт-чүт кенә килгән сөенечкә дә без тау кадәрле итеп шатланабыз. “Пенсияне арттырганнар!” - дип сөенә картлар. Әйе, арттырганнар. Йөз тәңкәгә. Тик аның бит ничә сумга булуы түгел, ә артуы кыйммәт. Хезмәт хакын арттырганнар менә… Әлбәттә, шулай инде. Артуы кыйммәт… Гомумән, дәүләт безгә шулай игелек эшләп кенә тора. Кайберләрен кайберләребез генә күрә инде. Поликлиникаларда бахиллаларны бушка бирә башлаганнар менә. Шушы чүт-чүт кенә үзгәреш тә зур ярдәм бит инде чирле кеше өчен. Элек аны биш тиенгә саталар иде. Тегендә бер бахилла сатып аласың, монда берне һәм дару алырга ун сумың җитми кала. Бирмиләр. Димәк, вакытында дәвалана алмый каласың. Чирең көчәя, күп чыгым һәм хәстәр таләп итә. Ә хәзер - әйбәт. Биш тиенлек игелекнең нәтиҗәсе биш кенә тиен тормый.
Быел менә Казан урамнарын кардан тазарта башладылар. Тарихи вакыйга! Кадерен белгән кешегә, әлбәттә. Гыйнвар уртасында бер көн билгеләп, аны “Казан урамнарын кардан тазарту көне” дип, ел саен зурлап үткәрергә мөмкин. Бер еллыгын, ике еллыгын… Өч еллыгын да үткәрсәң, гадәткә кереп китүе дә бар. Чүт-чүт кенә кирәк бит инде адәм баласына кеше булу өчен…
Тырышып санасаң, андый “чүт-чүт”ләрне хәтсез җыярга буладыр әле. Тырышлык кына кирәк. Һәрбер тырышлыкның нәтиҗәсе була. Чүт-чүт кенә. Бәлки, Ходайдан да башка инстанцияләрдән дә “ишелеп төшкән, өеп бирелгән” нәрсәләр түгел, ә чүт-чүт кенә итеп сорарга кирәктер. Чүт-чүт кенә хезмәт хакын арттыр, чүт-чүт кенә сәламәтлекне ныгыт… Һәм чүт-чүт кенә ешарак сорарга…
Марат Кәбиров