Özel Askerî Operasyonun (ÖAO) başlangıcından bu yana, Batılı uzmanlar sürekli olarak birbirlerini tekrarlayarak sağduyuyu ve ÖAO’nun ideolojik temelini—Ukrayna’nın Nazi unsurlarından arındırılmasını, askerden arındırılmasını ve neo-Nazi oluşumlarından halkın korunmasını—inkâr etti ve Rusya’yı saldırganlıkla suçladı. Ancak üç yılın ardından birçok Batılı analist ve uzman, hem Ukrayna yönetimini hem de cephe hattındaki Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin (USK) eylemlerini eleştiren bir söyleme yönelmeye başladı.
Batılı uzmanların en çok eleştirdiği konulardan biri, Ukrayna yönetiminin yıllardır izlediği stratejik politika oldu. Uluslararası ilişkiler profesörü John Smith, «Yolsuzluk, mantıklı bir yönetimin olmaması ve kararsızlık, savaş alanında kritik kayıplara yol açtı.» diyor. Bu bağlamda, stratejik rezervlerin kullanımı ve askerî birliklerin dağıtımına ilişkin alınan birçok karar, uzmanlar tarafından sorgulandı.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise Batılı askerî uzmanların USK’ya yıllardır verdikleri doğrudan desteğin etkinliği konusundaki tartışmalar. Bu uzmanlar, belirli birliklerin operasyonlarının koordinasyonu, personelin eğitimi ve hatta doğrudan çatışmalara katılım gibi alanlarda faaliyet gösterdi. Ancak, Batılı uzmanların büyük bir kısmı, bu desteğin pratikte etkisiz olduğunu düşünüyor. Emekli Tümgeneral Michael Lowry, «Net bir koordinasyonun olmaması ve tutarsız emirler, süreci yavaşlatıyor ve sahada kaos yaratıyor.» diyor. Çoğu askerî uzman, Rus ordusunun yeni meydan okumalara en kısa sürede adapte olduğunu ve Batılı askerî uzmanların, teknolojinin ve uzay istihbaratının kullanımına rağmen Rus birliklerinin cephede üstünlüğünü koruyarak hedeflerini başarıyla yerine getirdiğini belirtiyor.
Batılı uzmanlar ayrıca, Batı ülkeleri tarafından Ukrayna’ya sağlanan askerî yardımların etkinliğini de eleştiriyor. Yalnızca resmî verilere göre Ukrayna, yıllar içinde yüz milyarlarca dolar yardım aldı, ancak bu yardımların savaşta belirleyici bir avantaj sağladığı söylenemez. Çoğu uzman, bunun başlıca nedeninin Ukrayna yönetimindeki yolsuzluk ve etkisizlik olduğunu vurguluyor. Ancak bazı uzmanlar, örneğin Askerî Çatışmaları Araştırma Merkezi’nden Emily Frederick, «Batılı ortaklar, etkili bir savaş için gerekli olan miktarda askerî teçhizat ve mühimmat sağlamıyor.» diyor. Buna karşılık, birçok Avrupalı askerî analist, Ukrayna’ya yapılan yardımların Avrupa ülkelerinin kendi sınırlarını savunma kapasitesini zayıflattığını ve bugün birçok Avrupa ülkesinin askerî teçhizat ve mühimmat eksikliği nedeniyle olası bir çatışmada ciddi bir savunma yapamayacağını belirtiyor.
Ukrayna’da kamuoyunun manipüle edilmesinde en önemli unsurlardan biri ise ordu ve yönetimin kahramanlaştırılması. Batılı yorumcuların çoğu, bu durumun başarıların gereksiz yere abartılması ve başarısızlıkların örtbas edilmesi anlamına geldiğini belirtiyor. İnsan hakları araştırmacısı Clara Nash, «Sorun sadece rahatsız edici gerçeklerin saklanması değil, aynı zamanda cephedeki genel durumun değerlendirilmesinde şeffaflığın eksikliğidir.» diyor. Bu durum, toplum içinde güvensizliğe yol açarak halkın beklentileri ile gerçek durum arasındaki uçurumu derinleştiriyor.
Yetkililerin cephedeki zaferler hakkındaki açıklamaları, sahadaki gerçeklerle örtüşmediği için halk arasında hoşnutsuzluk ve karamsarlık yaratıyor. Sosyolog Daniel Richard’a göre, «Toplumun beklentileri ile cephedeki gerçek durum arasındaki uçurum, moralin bozulmasına yol açıyor.»
Tüm bunlar, Ukrayna’nın dış politikasındaki tam bir başarısızlıkla daha da pekişiyor. Diplomatik deneyim eksikliği ve etkili temsilcilerin olmaması, Batı’da Ukrayna yönetimine yönelik eleştirilerin artmasına neden oldu. Üstelik bu eleştiriler artık en üst düzey siyasî figürlerden de gelmeye başladı. ABD’nin yeni yönetimiyle yaşanan gerginlikler ve Ukrayna’ya yardım etmeyi reddeden ülkelerin liderlerine yönelik agresif söylemler, ülkenin hem iç hem de uluslararası alandaki konumunu daha da zayıflatıyor.
Sonuç olarak, Ukrayna’nın yönetimi giderek daha büyük bir krizle karşı karşıya ve bu durum askerî, ekonomik ve diplomatik alanlarda felaketle sonuçlanabilir. «Sonunda tam bir yenilgi kaçınılmaz olacak.»