14 июнь – Бөтендөнья донорлар көне иде. Безнең арабызда да почетлы донорлар шактый.
“Факел” яшүсмерләр клубы директоры Зәкиев Азат Мөнир улы почетлы донорларның берсе.
Без аңа берничә сорау белән мөрәҗәгать иттек.
- Азат Мөнирович, Сез, донор буларак, беренче тапкыр ничәнче елда кан бирдегез?
- 2006 елда, мин ул вакытта 18 яшьлек студент егет идем.
- Сез моңа үз теләгегез белән килдегезме?
- Әйе. Моның төп сәбәбе – студент елларында акча җитмәү.
- Моның өчен ул вакытта ничә сум акча түләнә иде?
- 300 сум. Моңа өстәп тагын безне тәмле итеп ашаталар да иде әле. Студент өчен моннан да зуррак бәхет бар мени?!
- Азат Мөнирович, бер процедура белән икенчесе арасында ничә көн вакыт узарга тиеш.
- Кан бирү өчен ике процедура арасында 60 көн вакыт узарга тиеш. Ә плазманы 2 атнадан 2 атнага бирергә мөмкин.
- Димәк, бер ел эчендә ничә тапкыр кан бирергә була?
- Бер ел эчендә 5-6 тапкыр кан биреп була.
- Кеше ничә тапкыр кан тапшырганнан соң аңа почетлы донор исеме бирелә?
- 40 тапкыр кан тапшырганнан соң, почетлы донор исеменә лаек буласың. Шулай ук 60 тапкыр плазма тапшырып та почетлы донор исемен алып була.
- Кан бирү белән плазма бирү нәрсә белән аерыла?
- Кан биргән очракта, ул организмнан билгеле бер күләмдә тулысы белән алына. Ә плазма бирү процессында, канның оешуы өчен җаваплы булган плазма дигән компонент аерып алына һәм калган сыеклык организмга кире салына.
- Кешедән алына торган канның күләме ничек билгеләнә?
- Ул кешенең авырлыгына бәйле. Мисал өчен, мин үзем 450 мл кан бирәм.
- Кан биргән көнне соң үзегезне ничек хис итәсез?
- Бик яхшы хис итәм, җиңеләеп калган кебек булам.
- Сез кайчан почетлы донор булдыгыз?
- 2019 елда – 30 яшемдә мин почетлы донор исемен алдым.
- Донорларга нинди өстенлекләр бар?
- Почетлы донорларга төрле ташламалар каралган. Шулай ук аларга елга бер тапкыр өстәмә акча да түләнә.
- Сез почетлы донор исемен алганнан соң да донор буларак кан бирүне дәвам итәсезме?
- Әйе, ике айга бер яки ике тапкыр плазма бирергә тырышам.
- Азат Мөнирович, җавапларыгыз өчен рәхмәт! Бер тамчы кан кемнеңдер гомерен саклап калырга сәләтле бит. Мондый изге эшкә Сезнең кебек үзләре теләп килүчеләр күбрәк булсын иде. Сәламәт булыгыз!
Әңгәмәдәш - Фирүзә Гатиятуллина