Найти в Дзене
Хикәяләр

Акча бәласе

                            Яратабыз инде тормышка зарланырга. Янәсе, әнә күршең яңа машина алган: ул – булдыра, ә син юк. Танышың шуба алып кигән, сиңа да кирәк. Күпме генә эшләсәң дә, акча бернәрсәгә дә җитми. Нигә алай булды соң да, нигә шулай килеп чыкты, имеш. Эх, бер авыз тутырып, “булганына Аллага шөкер” дияргә. Нинди генә язмышлар юк дөньяда! Без яңарак әйбер ала алмыйча интеккәндә, кемнәрдер көндәлек ипи җиткерә алмый газап чигә.     Бу җәйне уенчыклар кибете сатучысы белән таныштым. Кичләрен аның белән сөйләшеп уздырдым. Әйбәт кеше лә соң, шундый матур итеп сөйләшә. Тик менә 29 яшендә ялсыз, көн саен иртәнге тугыздан алып, кичке 9 кадәр шул кибеттә утырырга мәҗбүр. Башкача булдыра алмый, чөнки ипотека, кредит, ике бала... Казанда 15 меңгә суларга да акча җитми бит. Көненә 1200 сум ала икән инде ул, әмма гомере шундый мәгънәсез вә күңелсез. Үтсен инде һәрбер көнең җансыз курчакларга текәлеп!    Менә шулай бер кичне Дамирә миңа абыйсы хакында сөйләде. 33 яшь икән аңа, аерылган

                        

   Яратабыз инде тормышка зарланырга. Янәсе, әнә күршең яңа машина алган: ул – булдыра, ә син юк. Танышың шуба алып кигән, сиңа да кирәк. Күпме генә эшләсәң дә, акча бернәрсәгә дә җитми. Нигә алай булды соң да, нигә шулай килеп чыкты, имеш. Эх, бер авыз тутырып, “булганына Аллага шөкер” дияргә. Нинди генә язмышлар юк дөньяда! Без яңарак әйбер ала алмыйча интеккәндә, кемнәрдер көндәлек ипи җиткерә алмый газап чигә. 

   Бу җәйне уенчыклар кибете сатучысы белән таныштым. Кичләрен аның белән сөйләшеп уздырдым. Әйбәт кеше лә соң, шундый матур итеп сөйләшә. Тик менә 29 яшендә ялсыз, көн саен иртәнге тугыздан алып, кичке 9 кадәр шул кибеттә утырырга мәҗбүр. Башкача булдыра алмый, чөнки ипотека, кредит, ике бала... Казанда 15 меңгә суларга да акча җитми бит. Көненә 1200 сум ала икән инде ул, әмма гомере шундый мәгънәсез вә күңелсез. Үтсен инде һәрбер көнең җансыз курчакларга текәлеп! 

  Менә шулай бер кичне Дамирә миңа абыйсы хакында сөйләде. 33 яшь икән аңа, аерылган. Кызы да бар биш яшьлек. Нәрсә бүлешә алмаганнар диерсез? Әлеге дә баягы...акча.

   Карак-хатын

  Рушан кызы Динә белән дүрт ел очрашып йөргәннән соң, аның кулын сорый. Гөрләтеп туй ясыйлар, бергә тора башлыйлар – барысы да тиешенчә. Тик күпмедер вакыттан соң Динә иренә үзенең балага уза алмавы хакында әйтә:

- Матурым, болай булмый, врачларга күренергә кирәк. Акча кирәк булачак, 400 меңнәр чамасы, - сер бирмичә әйтеп сала. 

  Рушанга бу сүзләрне күтәрергә авыр булса да, Динәне үлеп яратканга күрә, акча табырга керешә. Хатынын шифаханәләр буенча йөртә, анализлар тапшыралар. Тик Динә өйгә хаман бер төрле диагноз белән справка алып кайтты:

- Әнә, күз сал, монда тагын акча сорыйлар. Кыйммәтле дарулар эчкән очракта гына балага узып булачак. 

- Бу юлы күпме кирәк булачак?

- Ярты миллион. Тап теләсән каян, син бит ментовкада эшлисең! – дип каты торды Динә, - Әллә мин бала таба алмыйм дип, мине ташламакчы буласың?!

- Син нәрсә инде, юк сүз сөйләмә! Кирәк булса табырмын, кредит алырмын. Файдасы гына тисен. 

  Рушан ипотека өстенә, бала кайгысы дип, үз исеменә кредит алды. Тик хәзер аңа гаиләне туендырасы бар дип, икеләтә күбрәк эшләргә туры килде. 

  Ярты елдан Динә балага узды, ә соңрак Рушанның көтеп алынган кызы дөньяга аваз салды. Тик бала туу белән, Динә нык үзгәрде. 

- Гомерем үтә инде елаган баланы тынычландырып. Төн йоклатмый, көн йоклатмый. Яшьтәшләрем әнә яңа тун алып кигәннәр, солярийга йөриләр кыш көне, ә мин?!

Рушанның исе акылы китсә дә, ул аңа үзенчә аңлатып карады:

- Алай димә, кызың бит ул синең, син әни кеше буларак алай сөйләргә тиеш түгел. Ә шубаны, үзең беләсең, алырга акчам юк әле. Кредит өстәтора бит ай саен...

- Тиеш түгел дә тиеш түгел. Миңа кирәк матур тормыш, минем дә матур итеп киенеп, ясанып йөрисем килә!

Мондый аңлашмаучанлыклар һәр кич арта гына барды. Динә баланы дәү әниләренә калдырып, үзе дус кызлары белән чыгып китеп, югала башлады. 

Бер кичне, Рушан эштән кайткач, хатынын һәм баласын өйдә күрмәде. Ачуын чыгарырга дип бар дөньяны астын өскә китерә башлады. Динәнең тумбочкасын да аударгач, аның тартмасыннан дарулар, чеклар, документлар килеп төште. 

- Эхэ, карыйк әле бу чекларны, нинди затлы күлмәкләргә китә икән, - дип караса... бу чеклар күптәнге икәнне ачыкланды. Список буенча күз йөртеп чыккач, Рушан авып югалып калды:

- Ппро...ти..возача...

Дамирәнең моны сөйләгәндә, тавышы кылтырап куйды. Менә бит аның абыйсына нинди елан туры килгән! Ничә ел буе ул аны алдалап, балага уздырмый торган дарулар эчкән. Үз иреннән дәвалануга дип зур күләмдә акча орлаган.

- Рушан моны белгәч үк анардан аерылды. Туганнар да каршы чыгып каравы да файдасыз булды. Суд карары буенча, бала әнисе белән калды, чөнки абыйның бурычлары күп. Бүгенге көндә ул эшеннән китте, көндә таксига чыга. Бөтенләй йокламый, бичара. Көненә өч сәгать аз бит инде ул… - дип, кашларын җыерды Дамирә, - Әле балага алиментлар түләү дә өстәлде. Динә “бала авырый, даруга акча җибәр” дип башын ашый. Алайса без белмибез, акча аның кесәсенә барганын!

Бу мизгелдә Дамирәнең телефоны шалтырады. Хәбәрне ишетү белән, бөтенләй агарып китте. Бераз арлы – бирле ура буенча йөреп килде дә:

- Абый таксига чыккан иде дус егетенең машинасы белән, үзенеке ремонтта. Руль артында йокыка китеп, йөк машинасында килеп кергән. Йә Ходаем, ярый үзе исән калган, ремонтка акча табарбыз! – дип сөйләнә-сөйләнә Дамирә кибетенә кереп югалды. 

 

  Мин артыннан кермәдем. Аның сөйләгәннәреннән соң, бөтенләй сүз әйтерлек түгел иде. Нинди генә язмышлар юк, бәла артыннан бәла туып тора. Безгә бераз шөкер әйтә белергә өйрәнәсе иде. Алайса хаман акча дибез....