Муаллиф: Нуриддин ИСМОИЛОВ
(Ўн биринчи қисм)
Орадан бир неча дақиқа ўтгач, ўнтача бола келди. Уларнинг энг каттасининг ёши узоғи билан йигирма иккилар атрофида эди. Шунингдек, уларнинг орасида Дима исмли эндигина ўн ёшни қаршилаган сочлари пахмоқ, усти кир-чир болакай ҳам бор эди.
— Офис эмас, болалар боғчасига ўхшайди-ку, — деди Шоҳруҳ ҳазиллашган бўлиб.
Тамалга эса алам қилди. Қаердаги она сути оғзидан кетмаган гўдаклар унинг устидан кулиб туришса, бунга қандай чидайди? Ғурурини шу гўдаклар топтаса-я?!
— Пароход, — деди Саша болалар ёнига яқин келганларидан кейин, — меҳмонларимиз ҳам, асиримиз ҳам бор. Бошла.
Икки юз қадамча наридаги эшик-деразаларидан асар ҳам қолмаган бинонинг ертўласида хира чироқ ёниб турарди. Шоҳруҳ билан Юлдузга мурувват кўрсатилди. Улар эски столга ўтиришга таклиф қилинди. Олдиларига ароқ, колбаса қўйишди. Тамалнинг эса шу пайтгача эркин бўлган қўллари боғланди. Оёқлари ҳам бемалол юришдан маҳрум бўлди.
Юлдуз ичкилик ичишдан тийилди. Аммо асаблари анча таранглашган Шоҳруҳ кетма-кет икки стакан ароқ ичди. Газагига иштаҳа билан колбаса еди.
— Бизнинг қизлар, — деди Шоҳруҳга шериклик қилаётган Саша Юлдузга бир нигоҳ ташлаб қўйиб, — ароқни ҳеч қачон хафа қилиб қўйишмайди. Бирам зўр маҳорат билан қултуллатиб ичишадики, одамнинг ҳаваси келади. Сиз бўлсангиз, хоним, бечора шакаргуфторни хафа қилаяпсиз.
— Лекин эркакларга ўхшаб шишанинг ичига кириб олишмаса керак, — деди Юлдуз гарчи Сашанинг сўзларига шуб-ҳаси бўлмаса-да. Ўзи ҳам ароқ билан ошначилик қилаётган ёшгина қизларни жуда кўп марталаб кўрганди.
— Ишонмайсизми, хоним?! — деди Саша чайналишдан тўхтаб, — Балкон, бориб Лидани айтиб кел.
Бироздан кейин ўғил болача кийинган сочлари сариқ, ўн олти ёшлар атрофидаги хушбичим, чиройли қиз келди. У бевақт уйғотганларидан норози, кўзларини уқалаб келарди.
— Лида, — деди Саша ўрнидан туриб, қизни худди ўртоғининг елкасидан қучгандай қучиб, — меҳмонимиз бор.
— Нима қипти бўлса? — дея жавоб қилди Лида бир Шоҳруҳга, бир Юлдузга қараб.
— Жиннимисан? Меҳмон келганидан кейин хизмат қилиш керак.
— Аҳмоқ. Мени ўзинг олмоқчийдинг-ку!? Энди бировга бериб юбормоқчимисан?
— Азройил сўрасаям бермайман, оппоғим. Хизмат деганим булар билан бирга дастурхон атрофида ўтириш керак. Ўтир бу ерга.
Саша Лидага Юлдузнинг ёнига стол қўйиб берди. Сўнг стаканга тўлдириб ароқ қуйди-да, унга узатди. Иккинчи стаканни эса Юлдузга берди.
Лида тўқиштириб ҳам, гапириб ҳам ўтирмади. Ароқ тўла идишни қўлига олиши билан лабига яқинлаштирди. Унинг томоғидан бир мартагина қулт этган товуш эшитилди ва стакан бўшади. Лида газак қилмади. Эркаклардай енгини ҳидлаб қўйди.
— Лида, манавилардан газак қил, — деб Саша стол устидаги гўшт бўлакларини кўрсатди.
— Биринчисидан кейин бирон нима еганимни кўрганмисан? Ундан кўра яна битта қуй, кейин гўшт ейман.
Лида иккинчи стакандаги ароқни ичолмади. Энди лабига яқинлаштирганида, Юлдуз унинг қўлига уриб юборди. Стакан оёқ остидаги бетонга тушиб чил-чил синди. Буни кўрган Лида сакраб ўрнидан турди.
— Нима қилдинг?! — деб Юлдузга бақирди.
— Бошқа ичмайсан. Бир грамм ҳам, — деди Юлдуз унга ўқрайиб.
— Сен ким бўлдинг?! Нега насибамни тўкиб юбординг. Ҳозир чавақлаб ташлайман!
— Қўлингдан келадими? — дея жилмайди Юлдуз.
Лида стол устида турган ошпичоқни олди-ю, Юлдузга санчиш учун қўлини чўзди ва шу заҳотиёқ оғриқнинг зўридан ўкириб юборди.
— Оғрияпти, қўйиб юбор!
— Агар яна бир марта ичадиган бўлсанг, мана шу қайрилган қўлингни синдираман. Оғзингга кислота қуяман, — деб Юлдуз Лидани нари итариб юборди-да, қайтиб жойига ўтирди.
— Жоним! Нега жим ўтирибсан?! Қўлимни синдириб ташлай деди-ку! Қўлим шунақанги оғрияптики, ўлдир уни, — дея Сашанинг ёнида йиғлай бошлади Лида.
— Ичмайсан дедимми, тамом. Бошқа оғзингга бир қултум ҳам олмайсан. Тамом, — деб жавоб қилди Саша қизга қарамасдан, — доим мана шу хонимнинг ёнида юрасан.
— Қўполлик қилма қиз болага, — деб Юлдуз Сашага ҳам танбеҳ берди ва ўрнидан туриб Лиданинг ёнига келди.
— Тур, гаплашиб оламиз. Қани, мени ётоғингга бошла, роса чарчаганман, озгина дам олай.
Лида ўрнидан турганидан кейин Юлдуз унинг белидан қучди. Ҳатто юзидан ўпиб ҳам қўйди.
Қизлар кетгач, Саша билан Шоҳруҳ бир қадаҳдан ароқ ичишди. Шоҳруҳнинг мия томирлари озгина бўшашди. У сигаретасини тутатиб, тутунни ичига мириқиб ютаётган Сашага қараркан, керишиб қўйди.
— Биласанми? — деди Саша гугурт чўпи билан тишини ковларкан. — Мен аёлларнинг хўжайинчилигини сира ўзимга сингдиролмайман. Кўриб турибман, хоним нима деса, ҳаммасини бажараяпсан. Шу пайтгача индамадим.
— Ҳимм, — деб кулди Шоҳруҳ, — ёқтирмасанг, нега орқамиздан эргашиб юрибсан?
— Ўч олиш учун, — деб Саша ерга чордона қуриб ўтирган, деворга суяниб қўлларида алланималарни ўйнаётган шерикларига қараб қўйди, — ана, биттасини опкелдик. Эрталабгача терисини шилиб оламиз. Қолганлариниям биттама-битта йўқ қиламиз.
— Кейин қуён бўласан. Гапинг аввал бошқача эди-ку? Нима қилиб бўлсаям ўзларингга қўшиб олинглар деб ялингандинг-ку, эсингдан чиқдими? — деб Шоҳруҳ тирсакларини столга қўйди. Сўнг бармоқларини бирма-бир қирсиллата бошлади.
— Лекин сизларнинг ҳеч нарсаларинг йўқ экан. Мен ўйлагандай жиддий тўда эмаскансизлар. Ҳатто яхшилаб бирлашсак, бизга кучларинг етмайди.
— Ким айтди сенга?
— Кўриниб турибди, биров айтишига ҳожат йўқ.
— Унда, — деди Шоҳруҳ ўрнидан туриб, — сен бизни, биз сени танимаймиз. Аммо қайтиб ёнимизга яқинлашма.
— Ўзингни бос, ўзингни бос, — дея илжайди Саша, — шунчаки ҳазиллашдим.
— Ҳазилингни отангга қиласан.
— Бўлди тушундим. Энди бориб анави нусханинг абжағини чиқараверайми? — деб Саша сигаретасини кулдонга эзди.
— У бизга керак.
Шоҳруҳ шундай дейиши билан Юлдуз қайтиб келди.
— Қизни қийнаб қўйибсизлар, — деди у Сашага қараб, — эрталаб уйига борсин. Ҳали ёш экан сизлар билан юришга.
— Қанақа уй?! Аллақачон уни онаси ташлаб кетган. Отасини умуман танимайди. Хуллас, уям кўчанинг қизи. Яхшики, биз билан юрибди. Бўлмаса, аллақачон фоҳиша бўп кетарди.
— Унда, айтганингдай, менинг ёнимдан бир қадам ҳам жилмайди. Агар яна бир марта наша чектирадиган бўлсанг, каллангни олиб ташлайман.
— Нима, мен уни зўрлабманми? Ўзи хоҳлади.
— Хоҳласа бераверасанми?!
Саша бошини эгиб, жимиб қолди. Келганларида Саша Пароход дея номлаган йигит унинг ўрнига гапирди.
— Нега бизга хўжайинчилик қилаяпсанлар? Икковингниям чавақлаймиз. Бу ердагилар ҳаёт лаззатини тотиш учун йиғилган!..
У бошқа гапларини айтишга улгурмади. Ўрнидан сапчиб турган Саша башарасига чунонам туширдики, бечора йигит орқаси билан гурсиллаб ерга йиқилди.
— Буратино опамни қандай ўлдирганини билмайсанми?! — бақирди Саша. — Ўчимни олмагунимча тинчимайман! Унгача мана шу иккаласи бизга хўжайинлик қилади, нима деса ҳамма айтганларини қиламиз!
— Ундан кейин-чи, нима, фақат бир кунингни ўйлаб яшамоқчимисан?! Адашасан. Сен Буратинони ўлдирсанг, бошқаси сени сўяди. Агар одамга ўхшаб яшашни истасанг, доим биз билан бирга бўлишга қасам ич.
Саша Юлдузга термилганча қотиб қолди. Қўллари мушт бўлиб тугилди. Сўнг яна кафтлари очилди.
— Лекин мен аёлнинг бош бўлишини кўтаролмайман. Хоним, агар сиз менга бирон нима буюрсангиз, бажаролмайман. Табиатим шунақа, — деди Саша.
— Буйруқ бўлса, мен эмас, Шоҳруҳдан оласизлар. Мен ҳам унга итоат этаман, — дея Юлдуз жилмайиб Шоҳруҳга қаради.
— Бирга юрасизларми? Айтмоқчиманки, севишганмисизлар? — сўради Саша.
— Шундай деб қабул қилавер, — деб Юлдуз Шоҳруҳнинг пинжига тиқилди-да, — қани, буйруқ беринг, — деди.
— Ҳамма дам олсин. Эрталаб гаплашамиз қолганини, — деди Шоҳруҳ.
Юлдуз билан Шоҳруҳ ертўланинг бир нечта алоҳида хоналари борлигини Саша бирма-бир темир эшикларни очиб кўрсатганидан кейин билишди. Албатта, уларга ҳаммасидан яхшиси берилди. Агар иккита каравотни ҳисобга олмаганда, у ерда яшашнинг мутлақо имкони йўқ эди. “Бир марта ухлашга етади”, — дея хаёлидан ўтказди қиз.
Эртасига тонгда Саша уйига кетди. Соат тўққизларга яқин у билан бирга бир маҳаллада турадиган йигит ҳовлиқиб келди. Айтишича, Сашанинг уйини кимдир ёқиб кетибди. Машинасини эса мажақлаб ташлашибди. Яхшиямки, уйида ҳеч ким йўқ экан. Қўшниларининг айтишларига қараганда, беш-олтита безорилар келиб шу ишни қилишибди. Мабодо Сашанинг отасиними, онасиними топганларида, ўлдириб кетишдан ҳам тойишмаскан. Сашани бўлса, ортидан қувишибди. Ҳеч ким билмайди унинг тирик ёки тирикмаслигини.
Бу хабардан Юлдуз қалқиб кетди. Юрагида аллақандай оғриқ турди.
* * *
Хонзода эрининг жаҳли чиққанини кўриб ич-ичидан хурсанд бўлди. Демак, энди бориб гаплашса, бемалол унинг гапларини эшитади. Бошқа иложи ҳам йўқ.
Шаҳло эса бутунлай адойи тамом бўлди. Отасининг бир оғиз гапи суяк-суягидан ўтиб кетди. Бўшашди. Юзини бекитди. Хона ўртасида узала тушганча унсиз йиғлади.
Хонзода қизига бошқа гапирмади. Бир муддат ўқрайиб қараб тургач, қўлидаги телефонни деворга отди. Яраланган одамга яна битта ўқ текканидан кейин қандай сапчиб тушса, “қарс” этган товуш Шаҳлога ҳам шундай таъсир қилди.
Хонзода синган эшикни тарақлатиб ёпди. Сўнг пастки қаватга — эрининг ёнига енгил қадам ташлаб тушиб борди.
Содиқ меҳмонхонада ўтирарди: олдида бир шиша ароқ, битта пиёла. Хотини келгунича у шишани яримлатиб қўйганди.
— Бас! — деди Хонзода эрига пиёлани олиб қўяркан.
— Пиёлани жойига қўй! — Содиқ Хонзодага қарамади, шишадан кўзини узмай гапирди.
— Ҳой, инсон! Сиз ичиб маст бўлиб унутсангиз, қизингиз аламини йиғидан олса, мен-чи, мен нима қиламан?! Айтинг, нима қилай?! Шу ароқ ўлгур ёрдам берадими? Унда менгаям қуйинг, мен ҳам ҳамма ташвишларни эсдан чиқариб, хотиржам ётайин.
Содиқ шишани кўтарганча қултуллатиб шайтон сувини ютди, сўнг лабини кафти билан артаркан, ғўлдираб деди:
— Қизингни сўяман. Ҳозир сўйишга тайёргарлик кўраяпман. Кейин тарбия беролмаган сениям сўяман! Ичим ачимасин, қонни кўргандан кейин бўшашмайин, деб ичаяпман. Чунки охирида ўзимга-ўзим пичоқ санчишим керак.
Хонзода ҳанг-манг бўлиб қолди. Кўзлари ола-йиб, оёғидан дармон кетди.
— Дадаси, дадажониси, ўзингизни қўлга олинг. Аслида сизга айтмаслигим керак эди. Ўзим ҳал қилсам ҳам бўлаверарди. Буни тузатишнинг йўли бор. Худо хоҳласа, бировнинг олдида бошимиз эгилмайди. Балки, бу қиз бизни алдаётгандир. Шу баҳонада анави ялангоёққа тегиб олмоқчидир. Ҳар қалай, иссиқ-совуқ қилволган-да, ўша яшамагур. Мабодо гапи рост бўлган тақдирдаям, ҳозир тиббиёт ниҳоятда ривожланган. Ўзингиз ҳам балки эшитгандирсиз, жувонни қиз болага айлантириш қийинмас.
Содиқнинг хаёлига Назира келди. Тиббиёт институтида ўқийдиган талаба қиз. Гўзалликда тенги йўқ... Хонзода унинг бир тола сочига ҳам арзимайди. Содиқнинг назарида шундай эди.
Назира бир марта Содиқнинг дўконига кирди-ю, қармоққа тушди. Ҳурлиқо кириб келганида Содиқ сотувчисининг ёнида эди. Савдо қандай кетаётганини суриштираётганди. Европача кийинган, сочлари қоп-қора, силлиқ тараб орқасига ташланган сарвқомат қизни кўрди-ю, хаёли қочди. Бир ютиниб қўйди-да, қизнинг ёнига борди.
— Бахтингиз бор экан, — деди.
Қиз ялт этиб унга қаради.
— Сиз дўконимизнинг миллионинчи харидорисиз, дўкондан қанча нарса олсангиз, бари сиз учун бепул. Фақат битта шарти бор. Кўтаргунча оласиз, — деди Содиқ эндигина итальянча туфлига ҳавас-ла боқиб турган қизга.
Қиз ялт этиб Содиққа қаради. Даставвал, унинг нима деганини англаёлмай анграйиб қолди. Содиқ кулди. Салмоқ билан бир-бир қадам ташлаб қизнинг ёнига келди-да, гапини яна бир марта такрорлади. Қизнинг кўзи чақнаб кетди. Қулоқларига ишонмади. “Бўлиши мумкин эмас”, дея ўйлади. У илгари кўп марта чет элларда шунга ўхшаш воқеалар бўлганлигини эшитган эди. Айтайлик, омадли банк мижози... Қандайдир танловнинг кутилмаган иштирокчиси, лотереядаги ақл бовар қилмайдиган ютуқ ва ҳоказо. Аммо айнан ўзига ҳам шунақанги бахт кулиб боқишини хаёлига ҳам келтирмаганди.
— Йўғ-э! — деди қиз ҳаяжондан титраб.
— Йўқмас, бор гап. Қани, дўконнинг қайси томонидаги нарсалар сизга кўпроқ ёқаяпти? — сўради Содиқ.
Қиз довдиради. Жавоб беришга қийналди. Кассада ўтирган йигит эса ундан баттар довдирарди. Хўжайиннинг кутилмаганда бундай қарорга келиши униям шошириб қўйганди. “Эси жойидами бу одамнинг? Нималар деяпти? Қанақа миллионинчи мижоз? Биров одамларнинг кириб чиққанини санабдими? Битта чиройли қизни деб, шунча нарсадан воз кечиб юбориш...” — дея ўйларкан, у секин хўжайинининг ёнига борди. Сир бой бермаслик учун илжайди. Сўнг қизга дўконнинг сўл томонидаги Хитойдан келтирилган молларни кўрсатди. “Мабодо, эсини йўқотиб қўйган хўжайин гапида туриб олса, қиз анча вақтдан бери биров сўрамаётган, сифатсиз молларни олиб кетади”, деб ўйлади. Содиқ унинг муддаосини дарров тушунди. Танбеҳ бермоқчи бўлганида, қиз кассир йигит кўрсатган молларни кўришга тушиб кетди. Вақтдан фойдаланган сотувчи:
— Эсингизни йиғинг, Содиқ ака, битта чиройли қиз учун шунча нарсани бериб юбораверасизми? — деди-ю, балога қолиб кетишига сал қолди. Содиқ унга шундай ўқрайдики, нигоҳи уни тешиб ўтай деди.
Содиқ қизга дўконнинг бошқа томонини, Туркиядан келтирилган кўзни қувонтирадиган асл молларни кўрсатди. Бу орада қизнинг исмини ҳам сўраб олди.
Назира Содиқнинг айтганини қилмади. Дўконга кирганида ишқи тушган ўша итальянча туфлини олди, холос.
— Мен ундай қилолмайман, илтимос. Мендан кейин келганга беринг ўша молларни, — деди.
Содиқ унинг айтганига кўнмади. Қизнинг қўлига туфли билан бирга тақинчоқлар, икки кийимлик тоза мато берди. Қиз унинг талабини бажармагани боис, ётоқхонагача машинасида олиб бориб қўйишини айтди. Ноилож қолган Назира рози бўлди.
Йўл-йўлакай улар энг ҳашаматли ресторанга киришди. Содиқ кўп гапирди. Қизда ўзига нисбатан қизиқиш уйғотди.
— Баъзи моделларимизни кийиб, суратга тушиб берсангиз, молларимизни реклама қилмоқчимиз. Тўғри, ҳозир савдомиз зўр кетаяпти. Кунига камида ўттиз-қирқ миллионлик маҳсулот сотамиз ҳар бир дўконда. Лекин барибир реклама керак, — деди у гапининг сўнгида.
У қизнинг кўнглидагини топганди. Бир пайтлар ҳали ўқишга кирмаганида, эндигина мактабни битирганида, у модель бўлишни орзу қилганди. Орзуси ушалганини кўриб шундай қувондики, кўзлари порлади.
Содиқ уни икки кундан кейин фотосалонга олиб борди. Шаҳар марказидаги энг кўркам суратхоналардан бири. Аввалига оддий кийимлар билан расмга тушган қиз, секин-аста кўкрагининг ярмигача очиқ либослар, сал ўтиб эса, ўта калта юбкаларни ҳам кийди. Чет эл журналларининг муқоваларида бундан-да очиқ либосдагиларни кўп бора кўрган қиз ундан шунақанги кийимлар кийишни сўрашганида, тортиниб ўтирмас эди.
— Яна битта сурат, — деди иш адоғига етай деб қолганда Содиқ, — фақат буниси чет элга кетади.
— Қанақа бўлиши керак четга кетадигани? Нима, бошқа давлатларгаям мол сотасизларми? — сўради Назира.
— Шунақа десаям бўлади. Иккинчи томондан, хориждагилар учун сизнинг суратингиз ҳам муҳим. Улар ора-сира фототанловлар ўтказиб туришади. Сабаби, тез-тез янги моллар ишлаб чиқаришади. Рекламада ҳадеб бир кишини кўравериш одамнинг бадига уриб қолади. У ёғини ўзингиз тушунарсиз.
— Демак, уларга менинг моделим керак.
— Шундай.
— Майли. Қайси кўйлакни кийиб тушай?
— Муҳим томони шунда-да! Кийимсиз бўлишингиз керак.
— Ни-ма?! — деди қиз ҳайратланиб. — Кийимсиз?!
— Ҳа. Мен суратчидан илтимос қилдим. Суратни ўзим оламан. Кўпчилик олдида ноқулай...
Қиз бир муддат индамай қолди. Бу муддат ичида Содиқ сураткашни имлаб, чиқиб кетишини буюрди. У бўйнидаги фотоаппаратини Содиққа берди-да, ўзи чиқиб кетди. Содиқ бир кун олдин унинг ёнига келган ва қизни расмга олиш режасини тузиб, қўлига эллик минг тутқазиб кетганди. Назира кийган кўйлакларнинг бирортаси ҳам Содиқнинг дўконига тегишли эмасди. Суратчи топиб келганди уларни. Ҳар бирининг ижара ҳақи ўн минг турарди.
Деярли яримяланғоч қизнинг ёнига Содиқ келди.
— Тадбиркорда вақт пул туради. Иложимиз қанча? Агар вақтдан унумли фойдаланмасак, бошқалар оғзимиздаги нонимизни олиб кетади, — деб чўнтагидан тилла занжир олди-да, Назиранинг бўйнига тақиб қўйди. — Фақат мана шу либосингиз бўлади. Сиз ҳеч нарсадан хавотир олманг. Расмларингиз махсус конвертда жўнатилади. Унисига ўзим кафилман.
Товонигача қизариб кетган қиз секин бошини кўтариб унга қаради.
— Балки шартмасдир. Дунёда мендан чиройли қизлар жуда кўп, — деди.
— “Титаник”ни кўрган бўлсангиз керак. Нимаси билан машҳурлигини биласизми?
Қиз “йўқ” дегандек бош чайқади.
— Рассом унинг портретини чизгани билан машҳур. Кинонинг мазмуни ҳам шунда. Келинг, сизга ёрдамлашиб юбораман.
Суратга олиш ярим соатдан зиёдроқ чўзилди. Содиқ гарчи бирорта ҳам ортиқча ҳаракат қилмаган эса-да, фотоаппаратни ҳар сафар чиқиллатгунча талай фурсат сарфлади. Шундай қилиб, ўндан зиёд кадр олинди.
Қиз кийингач, тилла занжирни қайтиб берганди, Содиқ олмади. “Сизда қолаверсин. Жудаям ярашди”, деди.
Суратга олишдан кейин муносабатлари янада яқинлашиб кетди. Деярли ҳар куни кўришадиган, ресторанларда бирга ўтирадиган бўлишди. Бундай хатти-ҳаракат аста-секин муҳаббатга айланди. Бир куни Назира Содиқнинг хилватдаги уйида меҳмон бўлди. Икки йил аввал Содиқ бу уйни Шоҳруҳнинг номига олганди. Укасига: “Бировга оғзингдан гуллаб қўйма. Ҳар қалай, ҳамма нарсани янгангга ишонаверсак ҳам бўлмайди. Унча-мунча бойликларни шу ерда сақлаймиз”, деганди.
Содиқ билан Назиранинг муносабатлари чуқурлашгандан-чуқурлашиб кетаверди. Натижада Назира уч марта ҳомиласини олдирди. Содиққа: “Иккинчи хотин қилиб олинг”, деб ялиниб-ёлворди. Бироқ агар уни хотинликка оладиган бўлса, ҳаёти бутунлай издан чиқиб кетишини олдиндан билган Содиқ аврашга уринди:
— Аввал бир марта турмушга чиқишинг керак. Ҳар қалай, уйларингда тўй бўлиб, оппоқ кўйлакда чиқишинг зарур. Ундан кейин ажрашасан, мен уйланаман.
Қиз унинг гапига ишонди. Тўйидан уч кун аввал Содиқнинг таниш дўхтири клиникасидан ўн гулидан бир гули очилмаган қиз бола бўлиб чиқди. Карнай-сурнай садоси остида, тўйхонанинг тўрида, бахтли куёв ёнида бахтли келинчак бўлиб ўтирди.
Орадан бир ой ўтмасидан Назира Содиққа телефон қилди. “Қайнонам билан аста-секин жанжални бошлаб юбордим. Яқин икки ой ичида у билан бутунлай юз кўришмас бўп кетаман. Кейин ажрашаман. Ўғли қандайдир найновга ўхшайди”, деди. Бундай гапларни эшитган Содиқнинг тепа сочи тикка бўлди. Оғзига келган гап билан Назирани сўкди. Иккинчи марта қўнғироқ қилмаслигини айтиб, дўқ-пўписа қилди. Шу-шу Назира жимиб кетди.
Ҳар-ҳар замон Содиқ уни кўргиси келади. Қилган иши учун афсусланади. Ҳатто баъзида ўзининг Назирага қўнғироқ қилгиси, кечирим сўрагиси, сўнг аввалги алоқаларини тиклагиси келади. Аммо нимадандир чўчийди.
— Дадаси, ҳой дадаси, нега қотиб қолдингиз?! — деди Хонзода. Содиқ чўчиб тушди. — Боядан бери ҳайкалдай қотиб қолдингиз, нима бўлди? — давом этди аёл.
— Ўзим... Ўзим шундай, — деди Содиқ ҳорғин овозда.
— Хуллас, дадаси, сиз ҳеч нарсадан хавотир олманг. Аввал текширтираман. Мабодо Шаҳлонинг гапи рост чиқса, тўғрилайман. Кейин, дадаси, яна бир гап...
— Яна ким, нима каромат кўрсатибди?
— Буниси яхши хабар.
— Хайрият. Менинг қулоғим ҳам яхши гап эшитаркан.
— Моҳира дугонамни танийсиз. Супермаркети бор. Хуллас, шу дугонам у ёққа ўтсам ҳам, бу ёққа ўтсам ҳам ҳол-жонимга қўймайди.
— Ҳа, нарса сотволдирадими?
— Йў-ўқ, у мард. Нима керак бўлса, текинга ҳам бервораверади.
— Ҳимм, ҳотамтой дегин.
— Уфф, дадаси, Шаҳлони келин қиламан дейди. Ўғлиниям кўрдим. Ақлли, фаросатли, чиройли. Куёв қилса арзийдиган.
— Сен устимдан кулаяпсанми? Қизингнинг қилган иши учун виждоним қийналиб ўламан десам, қаердаги гап билан бошимни оғритасан. Калланг жойидами ўзи?
— Нима қиламан деб, ўйга чўмиб ўтирганингиз билан иш битиб қолармиди? Айтдим-ку сизга, бўлар иш бўлди. Энди қизингизнинг хатосини тўғрилаймиз-да, — Хонзода кўзига ёш олди. — Мен шундай бўлсин деганмидим? Сиздан баттар куйиб-ёниб кетаяпман.
Содиқ аввалгидан анча босилганди, шу боис қўл силтади:
— Бор, билганингни қилавер. Лекин ишкал чиқарсанг, каллангни оламан.
Унинг гапи Хонзоданинг юрагидан ўтиб кетди. Бошқа пайт бўлганда эри билан тиккама-тикка айтишган бўларди, ҳақини қолдирмасди. Лекин ҳозир ўрни эмас, тезроқ ҳаракат қилиш керак...
Шаҳло бутунлай юрагини олдириб қўйган эди. У ойиси кириб келиши билан орқасига тисарилди. Буни кўрган Хонзоданинг ҳам юраги ачишди, ҳам қаҳри келди. Бир хаёл қизига юмшоқ гапириб кўнглини кўтармоқчи бўлди-ю, Шаҳлонинг шаккокликларини хотирлаб башараси баттар тундлашиб кетди.
— Тур ўрнингдан, шарманда! — деди.
Шаҳло бир қўли билан деворни тутиб, кўзини ойисидан узмай, қўрқа-писа ўрнидан турди.
— Тез кийимларингни кий, тузукроғини, очиқ-сочиғини устингга иладиган бўлсанг, сочингни битталаб юламан.
Шаҳло кийинди. Хонзоданинг бир-икки марта турткилашидан кейин йўлга чиқди. У, бир марта бўлсин, ойисидан қаерга бораётганликларини сўрамади. Сўролмасди ҳам. Муҳими, уни бошқа уришмаса, озгина бўлса-да, ўз ҳолига қўйишса. Бироз ухласа-ю, оғриган бошини дам олдирса.
Шифохонага яқинлашишгачгина Шаҳло ойисининг мақсадини тушунди. Бунгача анча ўзига келиб олди. Қўрқув ундан нари кетди. Шу боис, ойисининг қилмоқчи бўлган ишидан ҳатто хурсанд бўлди. “Мана кўради. Муродга бермай қаёққа ҳам борардилар? Ўлдирсалар ўлдирсинлар”, дея хаёлидан ўтказди.
Шаҳлони обдан кўрикдан ўтказган гинеколог унинг қиз бола эмаслигини тасдиқлади. Ғазаби бир неча марта ҳаддидан ошиб, Хонзоданинг дармонини қуритганди. Энди у аввалгидек катта куч билан бўй кўрсатолмади. Шундай эса-да, Хонзода бор аламини ўсиқ тирноқларига йиғиб, Шаҳлонинг этига ботирди. Оғриқ бирпасда Шаҳлонинг бошига етиб бориб, қизнинг кўзидан ёш чиқиб кетди.
Хонзода айбдорни йўлакка бошлаб чиқиб ўриндиққа ўтқазди.
— Қимирласанг, оқ қиламан. Бадарға бўласан, икки дунёинг куяди! — дея пўписа қиларкан, ўзи гинекологнинг ёнига кириб кетди.
— Айланай, дўхтиржон, — деди кўзидан ёшини тирқиратиб, — буни тузатишнинг иложи борми? Ғафлатда қолибман. Бировга узатишим керак эди. Агар қизлигига қайтармасангиз, шўрим қурийди!
— Хавотир олманг, — дея илжайди дўхтир аёл, — ҳозир бунинг йўли осон. Фақат тўйидан уч кун олдин опкеласиз. Қарабсизки, у худди онадан туғилгандай бўлади. Фақат пулини тўласангиз бўлгани.
Шундай деб у Хонзоданинг бармоқлари-ю қулоқларидаги тилла тақинчоқларга назар ташлаб қўйди.
Шаҳло жойидан қимирламади. Ойисининг пўписаси учун эмас, балки Хонзоданинг: “Сени ўша гадойваччага бермасдан иложим қолмабди”, деган гапини эшитиш учун. Мурод акасини гадой дейишларини сираям хоҳламайди. Шундай деганларни тимдалаб, терисини шилиб олгиси келади. Аммо ойиси айтса, майли. Бу гал шундай қўпол гап унинг фойдасига айтилади.
Аммо у ўйлагандай бўлмади. Врачнинг хонасидан кўзлари қизариб чиққан Хонзода унинг қўлидан ушлади-да, ташқарига етаклади.
Йўл-йўлакай Хонзода қизига бир оғиз ҳам гапирмади. Қовоғини осиб келди. Кейин Шаҳлони хонасига киргизиб дўппослай бошлади.
— Сен манжалақи ҳамма орзуларимни ерга тиқдинг. Шундай шармандаи шармисор бўлганингдан кўра, гўдаклигингда ўлиб кетсайдинг! Энди хонангдан ҳеч қаёққа чиқмайсан, ялангоёқни тушингда кўрасан! — деди.
Эшик қулфланди. Унинг ортидан Хонзоданинг тўнғиллаган овози эшитилди. Сўнг у нари кетди.
* * *
Юлдуз ўзларига фақат Лидани қўшиб олди. Қолганларга қимирламасликни тайинлади.
Улар “Легенда” меҳмонхонасига боришди. Жойлашганларидан кейин Юлдуз чўмилиб чиқди. Сўнг қўнғироқ қилиб егулик олиб келишларини буюрди. Телевизор қўйди. Кетма-кет каналларни алмаштирди. Сўнг СТС каналида тўхтади. Балиқчилик ҳақида кўрсатув кетаётган экан. Ўшанга термилганча ўтираверди. У шунчалик ўйга берилгандики, гўё атрофида ундан бошқа ҳеч ким йўқдай эди. Ҳар-ҳар замонда чуқур нафас олишини ҳисобга олмаганда, ҳаво симираётгани сезилмасди ҳам. Унга қараб турган Шоҳруҳ қийналиб кетди. Сиқилди. Ўрнидан туриб, хонани бир неча марта айланди. Лида эса жойидан жилмади. Бир Шоҳруҳга, бир Юлдузга қараб индамай ўтираверди.
Тамадди ҳам худди шундай жимжитликда ўтди. Қоринлари тўйгач, Шоҳруҳ Юлдузга юзланди.
— Шундай ўтираверамизми, хаёл суриб? — сўради.
Юлдуз унинг гапига жавоб бермади. Лидага қаради.
— Сашани тополасанми? — дея сўради.
— Ҳа, — жавоб қилди қиз бирдан.
— Олиб кел уни. Фақат эҳтиёт бўл. Йўқ, яхшиси, бирон жойга бориб қўнғироқ қилинглар, биз ўзимиз борамиз.
Лида зўрға ўтирган шекилли, енгил ҳаракат билан ўрнидан турди-да, чиқиб кетди.
Холи қолган Шоҳруҳ билан Юлдуз талай муддат гаплашишмади. Иккаласининг ҳам кўзи телевизорда. Хаёллари эса тобора чигаллашиб бораётган муаммолар гирдобида эди. Шоҳруҳ секин-аста жиноятчига айланиб бораётганидан ташвишда, бундан чиқиб кетишни ўйлар, аммо ҳозир ёнгинасидаги юмшоқ ўриндиқда бир нуқтага термилиб ўтирган қиз уни кўринмас иплар билан боғлаб олганидан, кетиш ҳақидаги фикрни миясидан ҳайдаб солишга мажбур бўларди.
— Жудаям тубанлашиб кетаётганга ўхшаймиз, бу аҳволда қув-қочдан бўлакка вақтимиз қолмайди, — деди Шоҳруҳ нигоҳини қизга қадаб.
— Ўзим ҳам шу ҳақда бош қотираяпман. Бунчалик қийин бўлиши хаёлимгаям келмаганди. Ўйловдимки, битта-иккита бўйни йўғонларнинг шохини қайириб қўйсак, қолгани силлиқ кетаверади, деб.
У ўрнидан турди, дераза ёнига борди. Уч-тўрт марта чуқур нафас олгани Шоҳруҳга ҳам эшитилди. Қиз гўё чексиз уммон ўртасида қолиб кетгандай эди. На бир қайиқ бор ва на уни қутқарадиган жонзот. Сузай деса, мадори йўқ. Сувдан фақат боши чиқиб турибди, нафас олаяпти. Ҳализамон наҳанг ундан хабар топади. Елдай сузиб келади-ю, ямлаб ташлайди. Қизнинг юраги гупиллаб уриб кетди. Лаблари титради. Кўзида ёш пайдо бўлди. Шу маҳал ёнига Шоҳруҳ келди. Елкасидан қучди. Юлдуз бирдан унинг кўксига бошини қўйиб йиғлаб юборди.
— Нега?! — деди у. — Нега бунақа? Ҳеч ким тинчгина яшашга қўймайди. Фақат олди-сотди билан шуғуллансам, бировга зиёним тегмайди-ку!
— Бўлди, — деди унинг юзидан ўпиб қўйишдан ўзини тиёлмаган йигит, — ҳаммаси яхши бўп кетади. Сўйиладиган қўй ҳам жони бўғзига келганда типирчилаб қолади. Душманлар ҳам шундай. Улар ҳамма нарса қўлларидан кетаётганини сезиб туришибди.
— Шоҳруҳ ака!
Юлдуз илк маротаба кўксига бош қўйиб турган йигитини “ака” деди. Бу сўз ўзига жуда яқин олганидан сеҳрли чиқди. Шоҳруҳнинг юрагини ўйнатиб юборди. Меҳри баттар мавжланди.
— Ҳеч нарсадан хавотир олманг, ёлғизлатиб қўймайман. Доим ёнингизда бўламан, биз енгамиз, — деди.
Бунақа демоқчимасди. Ўз-ўзидан хаёлига шунақа гаплар келди. Унинг сўзларидан қиз шунчалик хурсанд бўлиб кетдики, бўйнидан маҳкам қучоқлаб олди. Худди маъшуқалардай. Бироқ маъшуқага айланаётганини у мутлақо хаёлига келтирмасди. Худди дўстини, яқин одамини, туғишган акасини қучгандай қучди. Шоҳруҳ уни бошқача тушунди. Лекин ортиқча хатти-ҳаракатга иродаси етмади.
— Келинг, ҳаммасини унутамиз, — дея шивирлади Юлдуз, — ўйланиб ўтирмаймиз, пешонамизда нима бўлса, кўраверамиз.
У йигитнинг бўйнидан қўлини тортиб олди. Яна телевизор қаршисига келиб ўтирди. Худди шу пайт унинг қўл телефони жиринглади. Экранга қараган қизнинг юзи ёришди.
— Вой! — деди кўзлари қувнаб Шоҳруҳга қараркан. — Болаларни бутунлай эсимиздан чиқариб қўйибмиз-ку!
Шоҳруҳ гапириш учун оғиз жуфтлагунча қиз яшил тугмачани босиб, қўл телефонини қулоғига тутди:
— Алло, Бек, — деди.
Юлдузнинг ифори Шоҳруҳнинг кўксига ўтириб қолганди. У ҳамон сийпалаб ўтган ишқ шамолидан ҳаяжонда эди. Юлдуз айтганидай ҳамма нарсага қўл силтаб, яна уни бағрига босгиси, сочларидан узоқ ҳидлагиси келарди. Шунинг учун куч тўплаётганди. Аммо кутилмаган қўнғироқ ҳафсаласини пир қилди. Ҳатто Юлдузнинг қувонганини кўриб, бевақт сим қоққан Бекдан ранжиди.
Шоҳруҳ билан Юлдузнинг йўқолиб қолганидан Бек хавотир олаётган экан. Юлдуз уни тинчлантирди. Ишлари яхшилигини айтди. Жамол акага қўнғироқ қилиб мол олиб келишни ҳозирча тўхтатиб туришини тайинлади.
Телефон ўчди-ю, шу пайтнинг ўзидаёқ яна жиринглади.
— Бегона номер, — деди қўл телефонига термилиб турган Юлдуз.
— Лида бўлса керак. Бунча тез топибди? Ишқилиб, яна битта ишкал чиққан бўлмасин.
Шоҳруҳнинг тахмини тўғри чиқди. Телефондан Лиданинг йиғлаган овози эшитилди.
— Нима гап?! — сўради Юлдуз шошиб.
— Ҳозиргина... ҳозиргина, — деди Лида ҳиқиллаб, — Сашани ушлаб опкетишаётганларини кўрдим. Қоп-қора “Мерс”да! Ўлдириб қўйишади энди уни! Саша менга уйланмоқчийди...
— Йиғлама, ҳаммаси жойида бўлади. Сен, албатта, Сашага турмушга чиқасан, тўйларингда ўзим бош бўламан. Ҳозир қаерда турибсан? — деб сўради Юлдуз.
Жавобни эшитгач, бироз ўйланиб турди-да:
— Жойингдан қимирламай тур, ҳозир етиб бораман, — деди.
У шоша-пиша кийинаётганида Шоҳруҳ унинг қўлидан ушлади:
— Тузоқ, — деди.
— Тушунмадим, — унга ҳайрон бўлиб қаради Юлдуз, — қанақа тузоқ?
Шоҳруҳ қизга нигоҳини қадади. Унда бир олам сеҳр ва одамни шошириб қўядиган нимадир бор эди. Ундаги бу хислатни илгари, ҳали мактабда ўқиб юрган кезлари синфдошлари кўп айтишарди. “Кўзинг оловдай ёнади-я”, дейишарди улар. Ҳатто бир-икки марта орқаворатдан унга “Аждаҳо” дея лақаб қўйишганларини ҳам эшитган.
— Менга бундай қараманг, — дея кўзини олиб қочди Юлдуз.
— Бормаслигимиз керак. Озгина кутайлик. Яна телефон қилса...
— Сашани ўлдиришларини истамайман. У бизни деб ўлиб кетади.
— Мен унга ишонмайман. Сабабсиз қўшилиб олди. Кейин манави қизнинг ҳам меҳмонхонадан чиқиб кетганига гумоним бор. Қушмидики, кўз очиб юмгунча етиб бориб телефон қилса. Кўриб қолганмиш. Балки мениям ушлаб олишди, деб айтар.
— Саша айтди-ку, опасини нима кўйга солишганини, кейин уларнинг яшаётган жойиниям кўрдингиз! Бечора Лида эса бутунлай хароб бўлган. Агар бурунбойларга хизмат қилишганида бунчалик хорликда кун кечиришмасди. Одамларга ишониш ҳам керак, Шоҳруҳ!
— Билмадим. Лекин кўнглим нимагадир нотинч. Сира ишонгим келмаяпти ўша хўрозбошга.
— Агар улар сотқинлик қилишганларида, аллақачон бизни ушлаган бўлишарди. Меҳмонхонани топиб келиш эса қийинмас.
— Бўпти, сиз айтганингизча бўлсин, — деб ноилож Шоҳруҳ кўнди.
Улар зиналардан пастга тушишди. Лифтга чиқишга Шоҳруҳ кўнмади. Бунинг учун Юлдуздан “ваҳимачи” деган гапни ҳам эшитди. Сўнгги пиллапояларни босаётганларида эса Шоҳруҳ гўё типирчилади. Кираверишдаги кичик залда юрганларнинг ҳаммасидан гумонсиради. Ҳатто меҳмонхонага жойлаштирувчи хўппа семиз, башарасига турли бўёқлар чапланган, ёши ўтин-қираб қолишига қарамай қизлардай кийинган, тирноқларини ўстириб олган аёлнинг бежо боқишлари ундаги шубҳани икки ҳисса ошириб юборди. Бир хаёл Юлдузни тўхтатмоқчи, ўзларига ажратилган тўртинчи қаватдаги хонага олиб чиқмоқчи ҳам бўлди. Бироқ қизнинг “ваҳимачи” деган сўзи хаёлига келиб, ниятидан қайтди.
Улар ойнаси қорайтирилган эшик ёнига боришлари билан у автоматик равишда очилди. Намхуш ҳаво қиз билан йигитнинг юзига урилди. Шоҳруҳнинг бироз кўнгли ёришди. Бир неча сонияга кўнглидаги шубҳа-гумонлар йўқолди-ю, огоҳликни унутди. Ана шу қисқа сониялар қўлга тушиб қолишларига бемалол етди. Аввалига иккита қиз ёнларига келиб, меҳмонхонада жой бор-йўқлигини сўрашди. Бу пайтда ичкаридан Европа миллатига мансуб озғингина, бўйи пастроқ йигит чиқиб келди-да, Шоҳруҳнинг орқасига тўппонча тиради. Икки қиз эса Юлдузнинг қўлидан ушлади.
— Ҳар қандай ортиқча ҳаракат ажалга етаклайди, — деб огоҳлантирди меҳмонхонадан чиққан йигит.
Шу зайлда озгина муддат туришгач, эски фургонли “Москвич” меҳмонхона рўпарасига келиб тўхтади.
Юлдузнинг биқинини мўлжаллаб турган қизлардан бири сумкачасидан атир идишини чиқариб, аввал Юлдузнинг, кейин Шоҳруҳнинг бурнига пуркади. Бирпасда кўзлари тиниб, мувозанатни йўқотиб йиқилаётганларида, Шоҳруҳ билан Юлдузни қўлга туширганлар ушлаб қолишди.
(Давоми бор)
Мафия сардори (Саккизинчи қисм)
Мафия сардори (Тўққизинчи қисм)