Наша зямля багатая таленавітымі людзьмі. Яны нарадзіліся на Крычаўшчыне і любяць родныя прасторы Прысожжа. Гэтая любоў непарыўна звязана з культурай народа, яго творчасцю, якое ідзе сваімі каранямі ў далёкае мінулае.
Менавіта адсюль чэрпаюць сваё натхненне таленавітыя людзі, як, напрыклад, жыхарка вёскі Лабковічы Кацярына Аляксееўна Васількова. Жанчыне 82 гады, але яна прымае актыўны ўдзел у мастацкай самадзейнасці мясцовага сельскага дома культуры. Удзельнічае ў конкурсах, займаючы прызавыя месцы. А выконвае яна народныя песні, тыя, якія калісьці спявалі яе маці, бабуля, прабабуля…
«Марыла быцьартысткай з дзяцінства…»
Ваенныя гады Кацярына Аляксееўна памятае дрэнна, але не забылася пасляваеннае галоднае дзяцінства і працу ў калгасе, дзе яна, як магла, дапамагала бацькам. Улетку яна разам з маці жала хлебныя палосы, а ў сенакосную пару бралася сваімі худзенькімі ручкамі за касу, дапамагаючы бацьку. Таму было балюча глядзець, як працуе дачка, але інакш ніяк – трэба было выконваць норму. Да таго ж бацька, ветэран Вялікай Айчыннай вайны, прыйшоў дадому – хворы, паранены – вайна знявечыла яго твар. Працуючы ў полі, дзяўчынка марыла стаць артысткай. Прыбіраючы хлеб, юная жняя ўяўляла, як яна выступае на сцэне і кожную яе песню праводзяць бурнымі апладысментамі. А ўвечары, вяртаючыся дадому з поля, яна падцягвала тоненькім галаском песні, якія спявалі дарослыя жанчыны.
«Не было б шчасця, ды няшчасцедапамагло»
Дзіцячая мара засталася марай. Так лічыла наша гераіня, выйшаўшы замуж за хлопца з Чэрыкава. Нарадзіла мужу двух сыноў, але сямейнае жыццё не задалося. Муж выпіваў, скандаліў. Але нават у гэтай непростай сітуацыі яна не расставалася з песняй. Рыхтуючы абед ці прыбіраючыся па хаце, яна напявала тыя песні, якія калісьці спявала яе мама. Ад гэтага станавілася спакайней на душы.
Але ўсё ж, не вытрымаўшы здзекаў мужа, Кацярына Аляксееўна збегла ад яго разам з дзецьмі амаль на край свету – у Казахстан, дзе жыла яе цётка.
У горадзе Капчагае яна ў другі раз выйшла замуж і нарадзіла трэцяга сына. Але ў казахскіх стэпах яна не забывала песні сваёй малой радзімы. Яны гучалі з яе вуснаў калыханкамі для сына, у нумарах конкурсных праграм мастацкай самадзейнасці… Песня нябачнай ніткай звязвала яе з домам і клікала вярнуцца назад. І Кацярына Аляксееўна пачула гэты кліч – па просьбе састарэлых бацькоў вярнулася на радзіму.
Мары спраўджваюцца
На пенсіі ў Кацярыны Аляксееўны з’явілася шмат вольнага часу, нягледзячы на тое, што ў яе быў вялікі агарод, гаспадарка (карову трымала да апошняга часу). І тут дырэктар сельскага дома культуры Алена Балдэсава запрасіла яе ў мастацкую самадзейнасць: «Кацярына Аляксееўна, у вас такі выдатны голас, вы ведаеце так шмат старых песень, мясцовага фальклору… Вам трэба спяваць». Жанчына пагадзілася, і дзіцячая мара раптам стала явай: Кацярына Аляксееўна выйшла на сцэну. Першы час вельмі саромелася, але перамагла свой страх, стала выступаць з калектывам на канцэртах, удзельнічаць у конкурсах. Спявае яна сольна і ў дуэце са сваёй сяброўкай Марыяй Хомчанка. Яны ўдваіх удзельнічаюць у фальклорна-абрадавых мерапрыемствах, у вячорках, на якіх спяваюць народныя песні. Пяць апошніх гадоў Кацярына Аляксееўна – удзельніца конкурсаў «Не старэюць душой ветэраны», «З песняй па жыцці», міжрэгіянальным конкурсе «Крычаўскі канёк». Гледачы і журы па вартасці ацэньваюць яе выкананне.
«Яна для мянеяк маці…»
Жыхары ў вёсцы – гэта як адна вялікая сям’я, разам і ў горы і ў радасці. Дырэктар СДК распавяла: «Кацярына Аляксееўна для мяне як мама. Яна і нарадзілася ў адзін дзень з маім бацькам, і разам у школе яны вучыліся. Мы і жывем па суседстве… Калі яны збяруцца ўдваіх з Марыяй Іванаўнай каля дома і заспяваюць нашы старыя песні, то, здаецца, акунаешся ў той час, калі я была яшчэ дзяўчынкай і была жывая мая бабуля. Аж душа замірае – хочацца слухаць і слухаць гэтыя песні».
Мы яшчэ доўга размаўлялі з Кацярынай Аляксееўнай. Яна распавяла аб дзецях, унуках, праўнуках. Падзялілася сваімі захапленнямі, але больш за ўсё яна распавядала пра песні, якія спявае і ў клубе, і дома. А ў канцы размовы праспявала некалькі песень. Пасля іх выканання ў зале некаторы час стаяла цішыня, здавалася, вось-вось – і зноў пальюцца чароўныя словы народнай песні.