Найти тему
ТАТАРЧА ЧАТ

Чит ил машиналары нигә сыйфатлы?

 Расим Хабибуллин
Расим Хабибуллин

Ни өчен безнең “бөек держава” исеме йөреткән, бөтендөнья табигый байлыкларының 50-60 процентын тәшкил иткән ил бәләкәй генә илләрнең машиналарын сатып алырга мәҗбүр? Бездә әллә яхшы машиналар эшләп чыгарып булмый? Була, әле ничек кенә була. Ни өчен эшләмибез соң? Алай гына түгел, инде чит ил заводлары белән килешүләр төзеп, чит ил машиналарын үзебездә ясый башлагач та, ул машиналар озакка чыдамыйча ватыла башлыйлар. Сәбәбе бик гади. Машиналарның механизмнарын сызган инженер – конструкторлар һәр үлчәмгә үзләренең кимчелекле зурлыкны (величина допуска) билгелиләр. Әйтик фәлән детальнең диаметры 27мм (-015) дип куелган була. Димәк бу детальнең диаметры 27 мм дан бары бер миллиметрның йөздән унбише чаклы гына ким булырга тиешлекне аңлата. Ә бездәге технологлар шул кимчелекне 025-030 га чаклы арттыралар. Нигә алай итәсез дип сорасаң, “пойдёт, никуда не денется”, дип җавап бирәләр. Мондый деталь үзенең пары булган деталь белән бергә эшли башлагач, тиз генә ватылып чыга. Әле бит тимернең төрле сыйфатлылары бар. Әйтик конструктор тимернең Р6М18 дигәнен кулланырга кушкан булса, безнең технологлар шул тимерне башкасы, Р18 белән алыштырып куялар. Ә менә чит илдә шулай эшләгән технологларны эшеннән куалар, ә детальне үлчәменә туры китермичә ясаучының эш хакын кисәләр. Тимернең бәясен түләтәләр. Бездә киресенчә, шулай эшләгәч күбрәк эшлиләр һәм әле премия дә түлиләр.
Хөрмәтле мөселман кардәшләр! Ни өчен монда дини темага машина детальләре турында яза икән Рәсим хәзрәт, дип аптырап калгансыздыр инде. Машина детальләре хакында сезгә әйтәсе килгән сүзләрем аңлаешлырак булсын өчен мисал итеп китереп китәсем килде. Машина озакка чыдасын өчен инженер – конструктор ничек сызган һәм нинди үлчәм куйган булса, шул төгәл үтәлергә тиеш. Безнең ислам динендә дә, иманыбыз ныклы булсын өчен, Аллаһы Тәгалә безгә Үзенең Китабында нинди таләпләр куйган булса, Аның сөекле Пәйгамбәре (с.г.в.) безгә ничек итеп ислам шәригатенең кануннарын үзенең гамәле белән күрсәткән булса, шулай үтәргә тиешбез. Әмма ләкин безнең заводларыбызда “так сойдет”, дип үзенең вазыйфаларына бармак аша караган технологлар булган шикелле, имамнарыбыз арасында да Аллаһы Тәгалә тарафыннан биргән үлчәмнәрне үз белдекләре белән үзгәртеп, халыкларның иманнарын какшата, ә кайчакта гомумән ислам диненнән чыгарып җибәрә торган “үлчәмле детальләр” китереп тыгалар, ягъни, шәригатьтә булмаган гамәлләр кылырга чакыралар. Шундый имамнарга, бу гамәл ислам шәригатенә туры килмәгәнен әйтсәң, “Син кем соң әле шулкадәр? Мин инде 30 ел имам булып эшлим, безнең ата-бабаларыбыз гомер буе шулай гамәл кылганнар”, дип берне җикереп куярга да күп сорамыйлар.
Шушы дөньяда да, сыйфатсыз ясалган детальләрне үзе сызган сызымнарга туры килмәгән өчен инженер кабул итми икән инде, ничек итеп, Үзе камил итеп төзеп биргән дингә төрле “сыйфатсыз детальләр” – үз белдекләре белән китереп керткән кабахәт гамәлләрне Аллаһы Раббыбыз кабул итәр икән соң?

P.S. Җәмәгать, бу каналның барлык язмалары да фейсбуктан. Максатыбыз - биредә татар телен популярлаштыру. Хөрмәтле укучы,"ошый" төймәсенә басу һәм каналга язылу белән син дә бу эшкә өлеш кертә аласың.