Кадыкшылдың аадаңы

💥Кулча 📢Кулча хөй кезиинде аяңнарга, делгем ховуларга хөй үнер. Чайның ортаа үезинде кулчаның чемижин чыггаш, кургадып алыр. Ону кургадырга, янзы-бүрү курттар дезип чоруй баар, а өл турда соктап алырга, ол куртчугаштар көзүлбейн, кады чуурлуп болур. Ынчангаш кургадыры чугула. Кургадып каан кулчаны өл-ааржыга холуй туткаш, төгерик-төгерик хевирлиг кылгаш, хүнге кадырар. Шала кадып чорда, чоон ине тевене-биле ортузундан үттей иткеш, хендирни шургуткаш, өг ханазының бажынга азып каар. Чоорту када бээр. Өл-ааржыга кады тудуп каан кулча шынарын чидирбес, үр ажыг­латтынар. Кулчаны өл-ааржыга кады тутпайн, соктааш, хаптап ап база болур. Кулчаны манчыга, тыртканга, мүнге холуур. / Материалды болгаш чурукту «Тыва культура өнчүзүнүң ном саңы» деп сайтыдан алган. “Шын” №31 2026 чылдың август 13

Гингко-билоба – «мөңгүн абрикос» азы «дириг казымал байлак» Ону бо-ла «дириг казымал байлак» деп адаар, ол дээрге хөөредиг эвес-тир: ол үнүш динозаврлар тыптып келбээнде-ле турган болгаш сөөлгү 270 сая чылда барык өскерилбейн, бо хүннерге чедир ол-ла бурунгу хевири-биле арткан. 🌳 Ооң дугайында элээн каш кайгамчык фактылар бо-дур. ♾️Амгы үеде дириг  үнүштер аразында ооң чоок төрелдери чок. Ол дээрге Ginkgophyta-ның бүдүн бөлүүнүң дириг арткан чаңгыс төлээзи-дир. Алызында ол папоротниктер биле ине бүрүлүг ыяштар аразында харылзаштырыкчы көвүрүг болур. ♾️Ыяш 2000-3000 ажыг чыл чурттап болур. ♾️Гинкго кайгамчык шыдамык.  ♾️1945 чылдың атомнуг частыышкынының соонда Хиросимага гинкго деп алды ыяш дириг арткан.  ♾️Олар эпицентрден 1-2 км радиуска турган, өрттенген, ынчалза-даа чазын катап ногаарарып үнүп келген, ам-даа өзүп турар. ♾️Ады япон ginkyo деп сөстен укталган, ол дээрге «мөңгүн абрикос» дээн уткалыг. ♾️Гинкго бүрүлеринде онзагай бүдүмелдер бар – гинкголидтер болгаш билобалидтер, олар ам бөмбүрзекте оон өске чаңгыс-даа үнүште чок.🌍 ♾️Кыдатта болгаш Японияда гинкго ыдыктыг ыяш, узун назынның, быжыг туруштуң ыдык демдээ, символу деп санаттынып турар. ♾️Гинго-билоба кижиниң угаан-медерелинге, чүвени сактып алырынга ажыктыг. #Тывам #кадыкшыл #солунфактылар

💧 Тыва ижер суг бүдүрүкчүлери бүгү-российжи мөөрейге шаңналдарны алган.🥉🥉 Россияның биотехнология университединге (РОСБИОТЕХ) «РОСГЛАВВОДА — Россияның Кол Суу» мөөрейниң делегей чергелиг дегустация жюризиниң хуралы болуп эрткен. Үнелелге 33 эксперт, ооң иштинде 7 эртем докторлары болгаш 9 эртем кандидаттары, эртем болгаш бизнес-ниитилежилгениң төлээлери киришкен. Россияның 60 бүдүрүкчүлеринден ниитизи-биле 157 суг болгаш арага чок продукция үлегерин амзаан. Мөөрейниң түңнели-биле хары угда Тыва Республикадан ийи компания шаңналдарны алган: 🥉 «Бай-Хаак» КХН — «Газ чок ижер суг» категорияда хүлер шаңнал. 🥉 "ОЗУН" КХН - «Газ чок ижер суг» категорияда хүлер шаңнал. Компаниялар боттарының продукциязының шынарын бүгү-российжи деңнелде бадыткаан👍👍

Какао мээниң дүрген ажылдаарынга дузалаар деп япон эртемденнер тодараткан. Ооң салдары дамырларны алгыдып, хан агымын экижидер флаванолдар-биле тайылбырлаттынар, ооң ачызында мээ хөй кислород алыр, медээни дүрген шиңгээдир болгаш шоолуг шылавас. Ооң түңнелинде кичээнгей болгаш шиитпир хүлээп алырының дүргени улгадыр, а стресстиң деңнели кудулаар. Шенеп көрүңерем, бир стакан чылыг сугга азы сүтке үш шопулак какао четчир. #кадыкшыл #какао