Къарачай-малкъар халкъны маданиятында, тиширыуну жаулугъу уллу магъанагъа иеди. Ол жаланда башны жабаргъа угъай, тиширыуну даражасын, юйюнде орнун да белгилейди. Жаулукъну къысханы бла тиширыу тюрлю-тюрлю хапар айтады, сёзсюз тилде ангылатады. Эртденликде къызны жаулугъу аны жашлыгъын, тазалыгъын белгилейди. Къыз жаулукъну эки къанатын да имбашы бла сыртына атса, ол тышына (эрге) чыкъмагъанды, эрге барыргъа хазыр тюйюлдю деген магъананы тутады. Жаулукъну къысханы бла къыз кесини оюмун билдиреди, келечилени къабыл этерге хазырмыды, огъесе дагъыда сакъларгъа сюемеми деп...

Аллах адам улуна: «Сен мадар этсенг, мен къадар этерме», – деген айтыу миллетни ауузунда бурун заманладан бери эркин жюрюйдю. Бу сёзле адам улуну эсин заманнга кёре бийлегенлей турадыла. Алай, жашау баргъан къадарда, адамны дуниялыкъ къазауаты, къуллукъ, байлыкъ бола, «мадар», «къадар» деген ангыламла заманнга чюйре келгеннге ушай барадыла. Бу затланы юслеринден бизге кесини оюмун Къабарты-Малкъар илму араны гуманитар тинтиуле бардыргъан институтуну къарачай-малкъар фольклор бёлюмню илму къуллукъчусу...

Бизни халкъыбызны тарыхы терен тамырлагъа иеди. Минг жылланы ичинде ата-бабаларыбыздан бизге къарачай-малкъар адетлерибиз, тёрелерибиз жетгендиле. Биз да аланы сакъларгъа, келир тёлюлеге жетдирирге борчлубуз. Бу адетлени эм сыйлыларындан бири – къой башны къангагъа салыу таматаланы сыйлауду. Къой баш бизни халкъыбызда бек багъалыгъа саналады. Аны юлешгенде, эм уллу юлюшю – онг жаны – таматагъа бериледи. Къой башны онг жанын таматаны аллына къангагъа салгъанда, аны бла терен магъана билдиреди....