Космос саноати узоқ муддатли Ой ва ундан нариги миссияларга тайёргарлик кўрмоқда, бу эса юқори самарадорлик ва катта тортиш кучига эга бўлган янги турдаги двигател қурилмаларини талаб қилади. Ракета компаниялари эса бундай вазифаларни уддалай оладиган янги ёниш технологияларини синовдан ўтказишга шошилмоқда.
Хитойнинг Mega Engine компанияси ўзининг Chi двигателини бир қатор синовлардан ўтказди, у бир неча оловли тестларда жами 1000 сония ишлади. Ёпиқ циклли керосин-кислород қурилмаси тез ишга тушиш ва барқарор ишлашни намойиш этди, шу билан бирга ускуна бутунлигича қолди, бу ҳақда компания душанба куни хабар берди.
https://x.com/raz_liu/status/2059081508384895390
Mega Engine 2024 йил бошида иш бошлаган. Унинг флагман двигатели Chi ("ёнувчи" деган маънони англатади) денгис сатҳида 35 тоннадан 75 тоннагача ва вакуумда тахминан 87 тонна тортиш кучига мўлжалланган. Қурилма ёқилғи сифатида керосин ва оксидловчи сифатида суюқ кислороддан фойдаланади.
Ракета двигателлари ёқилғи ва оксидловчини ёниш камерасига иссиқ газда ишлайдиган кичик турбина томонидан ҳаракатга келтириладиган насослар ёрдамида етказади. Очиқ циклли двигателларда чиқинди газ ташқарига чиқарилади, ёпиқ циклда эса у асосий ёниш камерасига кириб, ракетанинг тортиш кучига ҳисса қўшади ва беҳуда сарфланмайди.
Chi yopiq sikl sxemasi bo‘yicha qurilgan bo‘lib, oksidlovchi generator gazini qayta yoqish bilan ishlaydi va sozlanishi tortish kuchiga ega, ya’ni parvoz davomida yoqilg‘i komponentlarini yetkazib berishni tartibga solish orqali tortish kuchini o‘zgartirishga qodir. Dvigatel, shuningdek, bir missiya davomida qayta-qayta ishga tushirishga mo‘ljallangan.
E’lon qilingan xususiyatlarga ko‘ra, Chi o‘rta va katta raketalarning yuqori bosqichlari, shuningdek, kichik va o‘rta tashuvchilarning birinchi bosqichi uchun mos keladi. Mega Engine parallel ravishda Yan nomli og‘ir raketa tashuvchilar uchun mo‘ljallangan, 200 tonnalik kuchga ega, yopiq sikl sxemasidagi kuchliroq kerosin-kislorod dvigatelini ishlab chiqmoqda.
Kompaniyaning ishlanmalari Xitoyning suyuq yonilg‘ili raketa dvigatellarini yaratish bo‘yicha umummilliy dasturiga mos keladi va asosiy e’tibor qayta foydalanish imkoniyati va samaradorlikka qaratilgan.
2023 yilda Xitoyning Landspace startapi dunyodagi birinchi metan raketasini orbitaga chiqardi, bu Xitoy xususiy kosmik sanoatining tijorat parvozlari va kelajakdagi Oy missiyalari yo‘lidagi muhim yutug‘i bo‘ldi.
