Каждую пятницу – один из праздничных и важных в исламе дней – «Миллиард.Татар» продолжает публиковать тафсир Корана на русском и татарском языке. Рубрика создана при поддержке Духовного управления мусульман Татарстана.
«Татарча тафсир»: история рукописных переводов Корана на татарский язык
«Татарча Коръән тәфсире»: перевод на татарский язык суры «Фатиха» и тридцатого джуза Корана
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры Бакара на русский и татарский языки (1-95 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры Бакара на русский и татарский языки (95-190 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: «Расходуйте из [имущества], чем вас наделили, пока не настал день, когда не будет ни торговли, ни дружбы, ни заступничества»
«Әлү Гыймран» сүрәсе: «Ул – сиңа тиңсез бер Китапны [Коръәнне] иңдерүче»
«Әлү Гыймран» сүрәсе: «Расүлем! Бу Аллаһның сөендерә һәм кисәтә торган аятьләре ки, аларны Без сиңа хак белән укыйбыз»
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Ниса» (1- 88 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Ниса» (88 – 176 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Маида» (1-60 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Маида» (61-120 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Ангам» (1-83 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Ангам» (84-165 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод первой половины суры «Аль-Аграф» (1-103 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Аль-Аграф» (103-206 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Анфаль» (1-75 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Ат-Тауба» (1-64 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод второй половины суры «Ат-Тауба» (65-129 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Йунус» (1-109 аяты)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Худ» (123 аята)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Йусуф» - «Йосыф» (111 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Ра‘д» - «Әр-Рагъд» (Күк күкрәү) сүрәсе (43 аята)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Ибрахим» - «Ибраһим» сүрәсе (52 аята)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Хиджр» - «Әл-Хиҗр» сүрәсе (99 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Ан-Нахль» - «Ән-Нәхл» сүрәсе (128 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Исра» - «Әл-Исра» сүрәсе (111 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Аль-Кяхф» - «Әл-Кәһф» сүрәсе (110 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Марьям» - «Мәрьям» сүрәсе (98 аятов)
Татарча Коръән тәфсире: перевод суры «Та Ха» - «Та Һа» сүрәсе (135 аятов)
21. Сура аль-Анбия (Пророки) - Мекканская, 112 аятов
С именем Аллаха Милостивого [ко всем на этом свете], Милующего [лишь верующих на том свете].
1. Уже скоро люди будут держать отчет [в Судный день]. А они [неверующие] беспечны и отворачиваются [от веры].
2. Когда приходит к ним новое наставление от их Господа [новые аяты Куръана, который ниспосылался постепенно], они слушают его, забавляясь [и издеваясь над ним].
3. Их сердца беспечны [невнимательны к его смыслам]. И злодеи перешептывались между собой: «Разве он [Мухаммад] – не такой же человек, как и вы? Неужели вы последуете за колдовством, видя [что это колдовство]?»
4. [Мухаммад] Сказал [им]: «Мой Господь знает все, что говорят на небе и на земле. И Он – Слышащий, Знающий».
5. Но [неверующие] говорили [о Куръане]: «Это – бессвязные сны! Он просто сочинил это! Да он – поэт! Пусть он покажет нам знамение [чудо], подобное тем, с которыми направлялись прежние посланники».
6. Не уверовало ни одно из селений, которые Мы уничтожили раньше. Уверуют ли эти?
7. И до тебя Мы отправляли [пророками] только мужчин [людей, а не ангелов], которым внушали откровение. Спросите людей знания, если вы не знаете.
8. И Мы не создавали их [посланников] телами, которые не принимают пищу [они ели и пили], и они не были бессмертными [все они покинули земной мир].
9. Затем Мы выполняли данное им обещание [о спасении], спасали их и тех, кого желали [спасти из верующих], и уничтожали расточительных [тех, кто не поверил пророкам].
10. Мы уже ниспослали вам [о курайшиты] Книгу, где вы упомянуты [Куръан на вашем – арабском – языке]. Почему бы вам не подумать [и не уверовать в него]?
11. Как много селений Мы разрушили. [Их жители] Были [неверующими] злодеями. А после них Мы создали другие народы!
12. Когда [жители селений] ощущали Наше наказание, то бросались бежать от него.
13. [Ангелы же говорили им:] Не убегайте и вернитесь туда, где вам позволили вести роскошную жизнь, [вернитесь] в свои дома, и, возможно, вас [снова] будут просить [обращаться к вам с просьбами как вы привыкли]!
14. Они отвечали: «О горе нам! Поистине, мы были [неверующими] злодеями!»
15. Они продолжали повторять эти слова, пока Мы не превратили их в затухший урожай.
16. И Мы сотворили небо, землю и все, что между ними, не ради забавы.
17. Если бы Мы пожелали устроить Себе развлечение, то воспользовались бы [для этого] чем-то из того, что у Нас уже есть.
18. Но Мы бьем истиной [верой] по лжи [неверию], и она [ложь] разбивается и исчезает. Горе вам [язычники] за то, что вы приписываете [Аллаху из недостатков]!
19. Ему принадлежат все [творения], кто на небесах и на земле. А те, кто при Нем [ангелы], не проявляют высокомерия перед поклонением Ему и не устают.
20. Они возвеличивают Его [утверждая, что Господу не присущи недостатки] днем и ночью без устали [и это как дыхание, от которого никогда не устаешь].
21. Или они стали поклоняться божествам из земли [сделанным из камня, золота или серебра], которые могут воскрешать?
22. Если бы там [на небесах и земле] были боги, помимо Аллаха, то они [небеса и земля] пришли бы в беспорядок [установленный в них порядок бы нарушился, как если бы в одной местности было бы одновременно несколько правителей]. Аллах, Господь Арша, пречист от всего, что они приписывают Ему!
23. Его не спрашивают о Его действиях, но это они [творения] будут спрошены [об их поступках в Судный день].
24. Они взяли себе [других] богов [помимо Аллаха]?! Скажи [им]: «Приведите ваши доказательства [что можно поклоняться кому-то кроме Аллаха]! Вот наставление [Куръан] для тех, кто со мной [моей общины], и наставление [Таурат, Инджиль и другие] для тех, кто жил до меня [ни в одном из Писаний не сказано, что можно поклоняться не Аллаху]». Однако большая их часть не знает истину [о единственности Аллаха] и отворачивается [от размышлений об этом].
25. Каждому посланнику, которого Мы отправляли до тебя, Мы внушали: «Нет бога [достойного поклонения], кроме Меня. Так поклоняйтесь Мне!»
26. Они говорят: «Милостивый взял Себе сына». Пречист Он [от этого и любых других недостатков]! Ведь они [ангелы] – почтенные рабы [но не дети Аллаха!].
27. Они не говорят вперед Него [то есть, говорят только то, что им велено говорить] и поступают согласно Его повелениям.
28. Он знает их прошлое и будущее [то есть все, что они делали и все, что сделают]. Они заступаются только за тех, кем Он доволен [и за кого им разрешают заступиться], дрожа от страха перед Ним.
29. А кто из них скажет: «Я – бог наряду с Ним [Аллахом]», – того Мы накажем Адом. Так Мы воздаем злодеям [язычникам].
30. Неужели не видят неверующие, что небеса и земля были единым целым, а Мы разделили их и создали все живое из воды? Почему бы им не уверовать [в Мою Единственность]?
31. Мы установили на земле [неподвижные] горы, чтобы она укрепилась ими. Мы проложили на ней [земле] пути, чтобы [люди] двигались напрямик [к целям своих поездок].
32. И Мы сделали небо защитной крышей, но они [не размышляют и] отворачиваются от этих знамений [таких, как солнце, луна и звезды].
33. [Всевышний Аллах –] Тот, Кто создал ночь и день, солнце и луну. Все [небесные тела] движутся по [своим] орбитам.
34. И никого из людей до тебя [о Мухаммад] Мы не делали бессмертными [в земной жизни]. А когда ты умрешь, неужели они будут жить вечно?! [Конечно, не будут!]
35. Каждая душа [непременно] вкусит смерть [и покинет земную обитель]. Мы испытываем вас как добром, так и злом [богатством и бедностью, здоровьем и болезнями], искушая вас [чтобы выявить, будете вы благодарны или беспечны]. И [затем] к Нам вы вернетесь [для отчета, суда и воздаяния].
36. Когда неверующие видят тебя, они только смеются над тобой, говоря: «Этот [плохо] отзывается о ваших богах?» Но они сами не верят в наставление Милостивого [заявляя, что не знают, кто такой Милостивый].
37. Человек создан торопливым. Я покажу вам Свои знамения [обещанное Мной непременно сбудется], так что не торопите Меня.
38. [Неверующие] Спрашивают: «Когда исполнится это обещание, если вы говорите правду?»
39. Если бы неверующие знали о времени, когда они не смогут защитить от [адского] огня свои лица и спины, когда им никто не поможет!
40. [Наказание Аллаха] Обрушится на них внезапно и поразит их. Они не смогут избежать его, и им не будет дана отсрочка [для покаяния или оправдания].
41. И до тебя [неверующие] издевались над посланниками, но тех, кто смеялся над ними, поразило то, над чем они насмехались [наказание, также оно постигнет и тех, кто издевается над тобой, Мухаммад!].
42. Скажи [им]: «Кто сможет защитить вас от Милостивого [от Его наказания, если оно настигнет вас] днем или ночью?» [Никто не сможет!] Но они [все равно] отворачиваются от поминания своего Господа.
43. Или у них есть [другие] боги, которые могут защитить их от Нас? [Их нет!] Они [эти идолы] не способны помочь [даже] самим себе [и куда им до помощи вам], и никто не защитит их [неверующих] от Нас [Нашего наказания].
44. Но Мы позволили им и их предкам жить благополучно, и их жизнь оказалась длинной. Неужели они не видят, что Мы уменьшаем землю с краев [отдавая ее во владение верующим]? Неужели же они победят?
45. Скажи [им]: «Я только предупреждаю вас через откровение [от Аллаха, а не от себя]». Но глухой не услышит призыва, когда его предостерегают.
46. Когда почувствуется лишь дуновение наказания от твоего Господа, они обязательно скажут: «О горе нам! Поистине, мы были несправедливы [в своем язычестве и отрицании пророчества Мухаммада]!»
47. И в Судный день Мы установим справедливые Весы. Ни с кем не обойдутся несправедливо. Если будет [поступок] весом с горчичное зернышко, Мы принесем его [и положим на Весы]. Достаточно того, что Мы ведем учет [поступков людей].
48. И Мы же дали Мусе и Харуну различение [способность различать истину от лжи], сияние [Таурат] и напоминание для богобоязненных –
49. [это] те, кто боится своего Господа, не видев Его, и трепещут перед Часом [Судным днем].
50. Это [Куръан] – благодатное наставление, которое Мы ниспослали. Неужели вы отвергнете его?
51. И раньше Мы уже дали Ибрахиму верное руководство [свидетельствующее о единственности Всевышнего Аллаха и несправедливости язычества], и Мы все о нем знали [и о том, что он подходит для этого].
52. И он спросил своего отца и народ: «Что это за изваяния [идолы в облике людей], которым вы так преданны [что поклоняетесь им]?»
53. Они ответили: «Мы видели, как наши предки поклонялись им [и мы продолжили вслед за ними]».
54. [Ибрахим] Сказал [им]: «Поистине, вы и ваши предки – в очевидном заблуждении».
55. Они спросили [в ответ]: «Ты пришел к нам с истиной или [просто] развлекаешься [подшучиваешь над нами]?»
56. Он ответил: «Ведь ваш Господь [только Он заслуживает поклонения] – Господь небес и земли, создавший их. Я свидетельствую это!»
57. [Ибрахим решил:] «Клянусь Аллахом! Я обязательно придумаю хитрость против ваших идолов, когда вы уйдете и отвернетесь».
58. Затем [когда они все ушли на свой праздник] он разнес на куски [топором] всех идолов, кроме самого большого из них [главного идола, и повесил топор ему на шею], чтобы они могли обратиться к нему [спросить, что он сделал с остальными идолами].
59. Они сказали [после того, как вернулись и увидели, что случилось]: «Кто сделал это с нашими богами? Поистине, он – из злодеев!»
60. Они сказали [друг другу]: «Мы слышали, как юноша выступал против них [порицал их]. Его зовут Ибрахим».
61. Они сказали: «Приведите и покажите людям, возможно, найдутся свидетели [что это он сделал]».
62. Они спросили [его]: «О Ибрахим! Ты сделал это с нашими богами?»
63. Он ответил: «Нет! Это сделал главный из них, вот этот. Спросите у них самих [кто сделал это], если они смогут говорить».
64. Обратившись друг к другу [и поразмыслив над словами Ибрахима], они сказали: «Поистине, вы сами несправедливые [потому что поклоняетесь тем, кто не может даже говорить]!»
65. Затем они [вновь] принялись за свое [вернулись к своему неверию] и сказали: «Ты же знаешь, что они не могут говорить [так как же ты просишь нас спросить их о случившемся]».
66. Он ответил: «И вы поклоняетесь вместо Аллаха тому, что не может принести вам никакой пользы или навредить вам?
67. Тьфу на вас и на то, чему вы поклоняетесь вместо Аллаха! Почему бы вам не поразмыслить [и не понять, что эти идолы не заслуживают поклонения, а лишь Аллах заслуживает]?»
68. Они [в гневе] сказали: «Сожгите его [Ибрахима] и помогите [тем самым] вашим богам, если вы можете действовать!»
69. Мы сказали: «О огонь! Стань холодным и безопасным для Ибрахима!»
70. Они хотели навредить ему [убить его], но Мы сделали так, что они оказались в большом убытке.
71. И Мы спасли его, а также Лута. Мы привели их на землю, которую Мы сделали благодатной для миров.
72. И Мы даровали ему [Ибрахиму, который просил сына] Исхака, а вдобавок [по его просьбе] – [внука] Якуба, сделав их всех праведниками [и пророками].
73. Мы сделали их вождями [за которыми следуют в благом], которые по Нашему повелению указывали [людям истинный путь].
74. Мы внушили им делать хорошее, [полноценно] совершать намаз и выплачивать закят. И они поклонялись Нам.
75. [Вспомни, о Мухаммад, также] Лута, которому Мы дали власть [мудрость или пророчество] и знание. Мы спасли его от селения, жители которого совершали отвратительные поступки. Поистине, они были злодеями и грешниками. И Мы ввели его в Нашу милость [избавив его от его народа], ведь он был одним из праведников.
76. [Вспомни также] Нуха, который обратился с мольбами [к Нам против своего народа] еще раньше [до Ибрахима и Лута]. Мы ответили на его мольбу и спасли его и его семью [на ковчеге] от великой печали [от потопа и зла его народа].
77. Мы помогли ему против людей, которые отвергали Наши знамения. Они были плохими людьми, и Мы утопили их всех.
78. И [вспомни также] Дауда и Сулеймана, решавших дело о пашне, которую вытоптало стадо овец [забредшее туда без пастуха]. Мы были свидетелями их суда.
79. Мы помогли Сулейману разобраться в этом [деле] и дали им обоим власть [мудрость или пророчество] и знание. Мы подчинили горы и птиц для того, чтобы они славили Нас вместе с Даудом. Так это и было.
80. И Мы научили его [Дауда] делать для вас кольчуги, которые защищают вас от вашего же зла [одних людей от других]. Но разве вы благодарны [Мне за все данные вам блага]?
81. А Сулейману [Мы подчинили] сильный ветер, который дул по его повелению на благословенную Нами землю [Шам]. Мы знаем обо всем.
82. И среди шайтанов были те, кто нырял для него [в океан, чтобы доставать оттуда драгоценности] и выполнял иную работу. Мы стерегли их [чтобы по ночам они не разрушали то, что делали днем].
83. [Вспомни также] Аюба [который был испытан гибелью всех детей и бедностью], который обратился к своему Господу: «Поистине, меня коснулось зло, а Ты – Самый Милостивый из всех милостивых».
84. И Мы ответили на его мольбу, устранили постигшее его зло и дали ему семью и еще столько же [детей] в качестве милости от Нас и в назидание поклоняющимся [чтобы они также проявляли терпение, чтобы получать за это воздаяние].
85. [Вспомни также] Исмаиля, Идриса и Зуль-Кифля. Все они были из терпеливых [в поклонении и отстранении от грехов].
86. И Мы ввели их в Нашу милость [даровав им пророчество], ведь они были из праведников.
87. [Вспомни также] Зун-Нуна [Юнуса], который ушел в гневе [на свой народ из-за того, что они поступили жестоко с ним, и Аллах не разрешал ему уйти]. Он подумал, что Мы не справимся с ним. Он обратился [к Нам], находясь во мраке [чрева рыбы]: «Нет бога [достойного поклонения], кроме Тебя! Пречист Ты [от любых недостатков]! Поистине, я поступил несправедливо [и неправильно, покинув свой народ без Твоего разрешения]!»
88. И Мы ответили на его мольбу и спасли его от печали. Так [же, как Мы спасли его] Мы спасаем верующих [которые обращаются к Нам за помощью].
89. [Вспомни также] Закарийю, который обратился [с мольбой] к своему Господу: «Господи! Не оставляй меня одного [без сына-наследника], и Ты – Лучший из тех, кто остается [на земле после гибели всех творений]».
90. И Мы ответили на его мольбу, даровав ему [сына] Яхью и сделав его жену способной на это [которая до этого была бесплодной]. Поистине, они [упомянутые пророки] спешили делать добро, молили Нас с надеждой [на Нашу милость] и страхом [наказания], будучи смиренными перед Нами [в своем поклонении].
91. [Вспомни также] Ту [женщину, а именно Марьям, мать пророка Исы], которая сохранила свое целомудрие. И Мы вдохнули от Нашего духа [Джибриля] и сделали ее и ее сына [Ису] знамением для миров [для ангелов, джиннов и людей, потому что она родила сына без мужа].
92. Поистине, эта ваша община [единобожников] – единая община [в религии Ислам, и вы все должны ей следовать]. Я же – ваш Господь. Поклоняйтесь Мне!
93. И они [иудеи и христиане] впали в разногласия [разделились на секты]. Но все они к Нам вернутся [для суда и воздаяния].
94. И усилия того, кто совершал хорошие поступки, будучи верующим [ведь, поистине, хорошие поступки без правильной веры не имеют ценности], не будут отвергнуты. Поистине, Мы записываем их [хорошие поступки] для него [чтобы потом воздать за них].
95. Запрет на селения [вместе с их жителями], которые Мы уничтожили, и они не вернутся [обратно в эту жизнь].
96. [Не вернутся] Пока Яджудж и Маджудж не будут отпущены [на свободу из плена] и не устремятся вниз с каждой возвышенности [это будет ближе к концу света].
97. И станет близким истинное обещание, и неверующие будут смотреть во все глаза [на явившийся им ужас], восклицая: «О горе нам! Мы не побеспокоились об этом заранее [в земной жизни]. И мы были несправедливы [в отношении самих себя, потому что отвергли посланников]».
98. Вы [язычники] и все, чему вы поклоняетесь [идолы] вместо Аллаха, – растопка для [огня] Ада, в который вы попадете [чтобы остаться там навечно].
99. Если бы они [идолы] были богами [как вы заявляете], то не попали бы туда. Но все они [и кто поклонялся и те, кому поклонялись] – там навечно.
100. Там им [поклонявшимся идолам] будет тяжело дышать, и они ничего не будут слышать.
101. Поистине, те, кому Мы определили лучшее, будут отдалены от него [Ада].
102. Они не услышат даже малейшего отголоска и пребудут навеки [в Раю] среди того, что пожелают.
103. Их не опечалит великий ужас, и ангелы встретят их [после выхода из могил] словами: «Это ваш день, который был вам обещан [в земном мире]!»
104. В тот день Мы скрутим небо, как скручивают листы [бумаги] для книг. Как Мы создали творения в первый раз, так же [легко] воссоздадим их, выполнив обещанное Нами. Поистине, Мы сделаем это [в этом нет сомнения].
105. И Мы уже записали в свитках [предыдущих пророков] вслед за тем, что было [записано] в Наставлении [Хранимой книге], что землю унаследуют Мои [верующие и] праведные рабы.
106. Поистине, в этом [Куръане] – наставление для тех, кто поклоняется [действуя согласно ему].
107. И Мы отправили тебя [о Мухаммад] только как милость для миров [людей и джиннов].
108. Скажи [о Мухаммад]: «Мне внушено в откровении, что ваш Бог – Бог Единственный [то есть согласно ниспосланному мне откровению, нет бога [достойного поклонения], кроме Аллаха]. Может, вам стать мусульманами [следуя тому, что мне было ниспослано]?»
109. Если они откажутся [от этого], то скажи: «Я предупреждаю всех вас в одинаковой степени. Я не знаю, скоро или нескоро наступит обещанное вам [наказание].
110. Поистине, [Всевышний Аллах] знает все, что говорится [и делается] открыто, и все, что вы скрываете.
111. Я не знаю [почему вы до сих пор не наказаны], возможно, это – искушение для вас, или же вам даны блага на время [просто дана отсрочка от наказания]».
112. [Посланник Аллаха] Сказал: «Господи! Рассуди [нас] по справедливости. У нашего Милостивого Господа следует просить помощи против всего, что вы [неверующие] приписываете [Аллаху]».
21. Әл-Әнбия (Пәйгамбәрләр) сүрәсе - Мәккә чоры, 112 аять
Рәхимле һәм шәфкатьле Аллаһ исеме белән!
1. Кешеләргә [Аллаһы Тәгалә тарафыннан] хисаплары бик якынлашты. Алар исә [хисаптан, аңа әзерләнүдән] гафләт эчендәләр, [бу мәсьәләне җитдигә санамыйча] йөз чөерәләр.
2. Раббыларыннан аларга нинди яңа зикер килмәсен, алар аны уйнап [һәм таркау хәлдә] тыңлыйлар иде.
3. Күңелләре [дөньяның ялтыравыклары белән мәшгуль булганы өчен, Ахирәтне уйлаудан] гамьсез булып [вәгазьләрне тыңларлар]. [Ширек кушып] Залим булганнар [кешеләрдән пәйгамбәр җибәрелүне мөмкин түгел дип санаганнары өчен, бу мәсьәлә хакындагы] пышылдашуларын [башкалар күрә алган урыннарда ишеттермичә] яшерделәр һәм: «Бу [Мөхәммәд] сезнең кебек үк [ашый, эчә торган] бер кеше түгелмени? Инде сез [аның укыганнары күз буяу булганын] күрә торып, сихергә иярәчәксезме әллә?»
4. [Мөхәммәд [салләллаһу галәйһи вәсәлләм] аларның бу сүзләренә җавап итеп] Әйтте: «Раббым күктә дә, җирдә дә [ачык яки яшерен сөйләнгән бөтен] сүзләрне белә. Ул – [һәрнәрсәне] Ишетүче, [һәрнәрсәне] Белүче».
5. Алар әйттеләр: «[Мөхәммәднең безгә сөйләгәне] Буталчык төшләр генә! Дөресрәге, аны үзе уйлап чыгарган! Дөресрәге, ул [бик сәләтле] бер шагыйрь! [Бөтен бу дәгъва иткәннәребезне кабул итмичә, Аллаһтан җибәрелгән чын пәйгамбәр булуында киреләнсә] Ул хәлдә безгә [аҗдаһага әверелгән таяк, кояш кебек балкыган ап-ак кул, сукырларны күзле итү, үлеләрне терелтү кебек] әүвәлгеләргә [пәйгамбәрләргә] җибәрелгән нәрсәләргә охшаш бер аять китерсен».
6. Алардан алда [чамасыз могҗиза сораганнары өчен] Без һәлак иткән бер генә шәһәр дә иман итмәгән иде. Әллә [хәзер теләгәннәрен эшләсәм] болар ышаначаклармы?
7. [Расүлем, аларга белдер] «Без синнән алда да вәхи белән ир кешеләрне генә [пәйгамбәр итеп] җибәргән идек. Зикер әһеленнән [галимнәрдән] сорагыз, әгәр сез белмәсәгез».
8. Һәм Без аларны ризык ашамый торган [җансыз] җәсәд итмәдек. Алар [дөньяда] мәңге калган [үлемсез] кемсәләр дә түгелләр.
9. Шуннан соң [биргән ярдәм сүзебезне тотып] вәгъдәбездә тордык һәм аларны һәм Үзебез теләгәннәрне [инкяр итүчеләрнең башына төшкән бәладән] коткардык. [Кяфер булып] Чиктән ашканнарны исә һәлак иттек.
10. [И, Корәеш кавеме!] Һичшиксез, Без сезгә сезнең шәрәфегез булган Китап иңдердек. [Башкаларга түгел, сезгә бирелгән бу өстенлекне] Һаман аңламыйсызмы әллә?
11. [Халкы мөшрик] Залим булган ничәмә-ничә мәмләкәтне [кабат аякка баса алмаслык дәрәҗәдә] җимердек һәм алар артыннан бүтән кавемнәр мәйданга китердек.
12. Алар Безнең [каты] газабыбызны [күргән кебек] хис иткәч, алар [менге хайваннарын куалый-куалый] аннан качалар.
13. [Газап фәрештәләре аларга] «Качмагыз! Сезгә нигъмәт итеп бирелгән нәрсәләргә һәм [рәхәт яшәгән] торакларыгызга кайтыгыз! Сез соралырсыз» [дияләр иде].
14. [Кача алмаячакларын аңлаучылар:] «Ни үкенеч безгә! Һичшиксез, без залимнәр булдык!» – диделәр.
15. Без аларны урылган иген [кебек җир белән тигезләгәнче] һәм уты сүнгән [үле] кемсәләр хәленә китергәнче, бу [сүз] аларның ялварулары буларак дәвам итә.
16. Без күк белән җирне һәм икесе арасындагыларны уйнап яралтмадык.
17. Әгәр дә Без [хатын һәм бала кебек] бер күңел ачу [чарасы] булдырырга теләгән булсак, аны Үзебездән генә булдырыр идек [һәм аларны сезгә күрсәтмәс идек]. Әгәр дә Без кылырга теләгән булсак [сездән сорамыйча да эшләгән булыр идек, әмма хатын һәм бала Безгә килешә торган нәрсә түгел].
18. Без хакны [Коръән һәм Исламны] ялган [булган шайтан һәм ширек] өстенә атабыз да, ул аны җимерә, һәм ул [ялган бөтенләй] юкка чыга. [И, кяферләр! Аллаһка карата] Яла яккан [хатын һәм бала нисбәтләү кебек] нәрсәләрегез сәбәпле, сезгә үкенеч [һәм һәлакәт] бар.
19. Күкләрдә һәм җирдә булганнар – Аныкы гына. [Бар итүче белән бар ителгән арасында, мал иясе белән аның малы арасында нинди нәселдәшлек мөнәсәбәте була алсын?] Аның хозурында булганнар [бигрәк тә фәрештәләр] Аңа гыйбадәт кылудан һич кенә дә масаймыйлар һәм аз гына да арымыйлар.
20. Алар төнлә һәм көндез [Аллаһны] тәсбих итәләр. Һич хәлсезлек күрсәтмиләр.
21. Аларның [мөшрикләрнең] туфрактан алган илаһлары [үлеләрне] терелтәчәкме әллә?
22. Әгәр ул икәүдә [күкләрдә һәм җирдә] Аллаһтан башка илаһлар булса, ул икәү җимерелеп беткән булыр иде. Гарешнең Раббысы булган Аллаһ алар яла яккан нәрсәләрдән [өстен һәм] пакь!
23. Аннан [Аллаһы Тәгаләдән], кылган нәрсәләре өчен, соралмаячак. Алардан исә соралачак.
24. Алар Аннан башка илаһлар алдылармы әллә? [Расүлем!] Әйт: «[Бу хакта] Дәлилләрегезне китерегез!» Бу [Коръән ачыклаган Аллаһның берлеге] минем белән бергә булганнарның да нәсыйхәте, миннән алда булганнарның да вәгазе». Әмма аларның күбесе хакны белмиләр, шул сәбәпле алар йөз чөерәләр.
25. [Расүлем!] Без синнән алда: «Миннән башка һичбер илаһ юк. Шулай булгач, Миңа [гына] гыйбадәт кылыгыз», – дип вәхи итмичә, бер расүл дә җибәрмәдек.
26. [Фәрештәләр – Аллаһның кызлары, дип ышанган Хузага кабиләсе:] «Рахман үзенә бала алды», – диделәр. Ул [моның кебек килбәтсез сыйфатлардан] пакь! Алар – шәрәфле коллар.
27. Алар [Раббыларыннан әмер алмый торып] сүз белән Аннан алга чыкмыйлар. Алар Аның әмере белән генә эш итәләр.
28. Ул аларның алларындагыны да, артларындагыны да [үткәннәрен һәм киләчәкләрен дә, дөнья һәм Ахирәт белән бәйле нәрсәләрен дә] белә. [Фәрештәләр дә моны аңлаганлыктан, тиешенчә гамәл кылалар]. Алар [Аңардан бик курыкканнары өчен] Аның ризалыгына ирешүчеләрдән башка берәүгә дә шәфәгать итмәсләр. Алар Аңардан куркудан тетрәп торалар.
29. Аларның берәрсе: «Мин – Аннан башка илаһмын», – дип әйтсә, Без аны җәһәннәм белән җәзалаячакбыз. Без бит [үзен илаһ дип санаган яки шулай санаган берәүнең дәгъватына ияреп, Аллаһка ширек кушкан] залимнәрне шулай җәзага дучар итәчәкбез.
30. Күкләр һәм җир [бер-берсеннән аерылмаган дәрәҗәдә] ябышкан нәрсәләр иде, шуннан соң Без аларны [җир һәм күк дип, ике аерым барлык хәленә китердек, бигрәк тә җиде кат күк һәм җирдәге катламнарга] аердык. Янә Без [кешеләр, хайваннар һәм үсемлекләр кебек] бик күп җанлы нәрсәне [күктән иңдерелгән] судан яралттык. Кяфер булучылар [шуларны] күрмәделәрме әллә? Әллә [Яралтучының кодрәтенә] ышанмаячаклармы?
31. Без, селкенмәсен өчен, [су өстенә түшәлгән] җирдә какшамас таулар урнаштырдык. Һәм анда киң юллар яралттык. Бәлки, алар дөрес юлны табарлар.
32. Без күкне [төшеп китү, бозылу, таралудан] саклана торган бер түбә иттек. Алар исә аның [кояш, ай һәм йолдызлар кебек] билгеләреннән йөз чөерәләр.
33. Ул шундый Зат ки, төнне, көнне, кояшны һәм айны яралтты. Алар һәммәсе дә бер күктә йөзәләр.
34. [Расүлем! Синең үлемеңне көткән кяферләргә Безнең шушы фәрманыбызны белдер] «Без синнән алда да бер кешегә дә [дөньяда] мәңгелек бирмәгән идек. Инде син үлсәң, алар мәңге калачаклармы әллә?»
35. Һәр җан иясе үлемне татыячак. Без, коткы салыр өчен ,сезне [авыру һәм фәкыйрьлек кебек] яманлык белән дә, [саулык һәм байлык кебек] яхшылык белән дә сыныйбыз. Әмма [ахырда, хисап һәм җәза өчен] Безгә кайтарылачаксыз. [Сабыр итүегез белән шөкер итүегезнең әҗерен менә шул вакытта күрәчәксез].
36. Кяфер булучылар сине күргәч, сине мыскыл итәләр [дә сине бер-берләренә күрсәтеп, әйтәләр]: «Илаһларыгызны [начарлык белән] телгә алган кеше менә бумы?» Үзләре исә [аларга шуның кадәр нигъмәтләр биргән] Рахманның [югары сыйфатлар белән] телгә алынуын инкяр итәләр.
37. Кеше ашыгудан яралтылган. [Болай итеп ашыгу, аның табигатенең аерылмас бер төсен алган; бик тиздән] Мин сезгә дәлилләремне күрсәтәчәкмен. Сез исә Мине ашыктырмагыз.
38. Алар [сиңа һәм сәхабәләреңә каршы]: «Бу [Кыямәт кубачак турындагы] вәгъдә [гамәлгә ашасы вакыт] кайчан соң? Әгәр [газапның киләчәге турындагы сүзегездә] туры кешеләр булсагыз [аны безгә тизрәк китерегез]», – диләр.
39. Кяфер булучылар ни йөзләреннән, ни аркаларыннан утны китәрә алмаячакларын һәм үзләренең ярдәмгә ирештерелмәячәкләре вакытын белсәләр [әлбәттә, көферлекләрен ташлап, газапны ашыктырудан ваз кичәрләр] иде.
40. Ул [Кыямәт һәм җәһәннәм] аларга көтмәгәндә киләчәк һәм аларны хәйран калдырачак. Аны кире борырга көч таба алмаячаклар. Аларга [тәүбә итү һәм гафу үтенү өчен] кичектерү дә бирелмәячәк.
41. [Расүлем!] Синнән алда [җибәрелгән] расүлләрне дә мыскыл иткәннәр иде, ләкин алардан көлгән кешеләрне мыскыл иткән нәрсәләре [газап буларак] тар-мар итеп уратып алды.
42. [Расүлем! Исламны мыскыл иткән ул кяферләргә] Әйт: «[Әгәр дә Аллаһы Тәгалә сезне һәлак итәргә теләсә] Сезне Рахманнан төнлә һәм көндез кем саклый алыр?» Алар Раббыларын искә алудан [һәм уйларына китерүдән хәтта] йөз чөерәләр.
43. Юкса аларны Бездән саклый алган илаһлары бармы? Алар [табынучыларга түгел, хәтта] үз-үзләренә ярдәм итә алмыйлар. Алар Бездән дә ярдәм күрмәсләр.
44. Юк! [Аларны Без генә саклыйбыз, башка һичкем түгел!] Без шушыларны да [кяферләрне], аларның аталарын да [сөйгәнебез өчен түгел, гөнаһлары артып, газаплары арткан тәкъдир үтәлсен өчен] муллык эчендә яшәттек. Гомерләре озайды [да, алданып, хактан йөз чөерделәр һәм нәфесләре аларга бизәп күрсәткән яман эшләргә иярделәр]. Алар [янауларыбызның чынга ашачагын инкяр итеп торганда] Безнең [аларныкы булган] җирләргә [әмеребез белән] килгәнебезне һәм аны чит-читләреннән [мөселманнарны җиңдереп, Ислам җирләренә кушу белән] киметкәнебезне күрмиләрме әллә? Инде алармы җиңүчеләр [әллә Безме]?
45. [Расүлем!] Әйт: «Мин сезне вәхи [булган Коръән] белән кисәтәм. Әмма ул [хакны ишетмәүче] саңгыраулар кисәтелгән чакларында чакыруны ишетмиләр».
46. Әгәр дә аларга Раббыларының газабыннан кечкенә бер өлеш кагылса, алар [гөнаһларын танырга мәҗбүр булгач, үз-үзләренә бәддогада булып]: «Ни үкенеч безгә! Без бит [үз-үзләребезгә зарар китергән] залимнәр булдык», – диячәкләр.
47. Без Кыямәт көне өчен мизаннарны [мәхшәргә] куячакбыз. Бер генә җан да бернәрсә белән дә рәнҗетелмәячәк. [Кешенең гамәле] Бер хәрдәл [горчица] бөртеге авырлыгында гына булса да, Без аны китерербез. [Һәркемнең ни кылганын белеп] Хисап итүчеләр буларак Без җитәрлекбез.
48. Без Муса һәм Һарунга [галәйһимәссәләм] хакны ялганнан аеру мәгънәсенә килә торган] Фуркан [сыйфатына ия Тәүрат – котылу юлын яктырткан] яктылык чыганагы һәм тәкъвалык ияләре өчен бер нәсыйхәт биргән идек.
49. Ул [Китаптан файдаланган тәкъвалык иясе] кешеләр Раббыларыннан Аны күрмичә [дә] куркалар. Алар Сәгатьтән тетриләр.
50. Бу [Коръән] мөбәрәк бер үгет ки, аны Без иңдердек. Инде сез аны инкяр итәсезме әллә?
51. Без моңа кадәр [Мөхәммәдтән (салләллаһу галәйһи вә сәлләм), хәтта Муса һәм Һаруннан [галәйһимәссәләм] алда] Ибраһимга да [галәйһиссәлам] пәйгамбәрлек бирелгәнче, балигълык яшенә җиткәнче үк] хак юлны биргән идек. Без аны [бөтен бу күркәм сыйфатларга һәм югары хасиятләргә балачагыннан ук лаек булганын] да белә идек.
52. Менә ул әтисенә һәм кавеменә: «Сез бик нык табынган бу [ерткыч хайван, кош һәм кеше шәкелендә ясап табынган] сыннар нәрсәләр соң?» – диде.
53. Алар: «Без аталарыбызны боларга табынган кемсәләр хәлендә таптык [һәм аларга иярдек]!» – диделәр.
54. Ул: «Сез һәм аталарыгыз ап-ачык бер адашу эчендә булдыгыз», – диде.
55. Алар [Ибраһимның [галәйһиссәлам] бу сүзен бик гаҗәпсенеп һәм үзләрен мыскыл итә дип санап]: «Син безгә хак [һәм җитди булган бер дәгъва] белән килдеңме, әллә син [безнең белән] уйныйсыңмы?» – диделәр.
56. Ул әйтте: «Юк! [Мин сезнең белән уен уйнамыйм]. Сезнең Раббыгыз – күкләрнең һәм җирнең Раббысы, Ул аларны юктан бар итте. Мин исә моңа [дәлил күрсәтә алырлык дәрәҗәдә] шаһитлык итүчеләрдәнмен.
57. Аллаһ белән ант итәмен, сезнең [табынуыгызны туктатып, ул һәйкәлләргә] артыгыз белән борылып [бәйрәмегезгә] китүегездән соң, мин, һичшиксез, ул потларыгызга [бер] тозак корачакмын».
58. [Кавеме потлар яныннан китеп баргач] Ул [кулына балта алып, сыннар янына килде дә] аларның иң зурысыннан башкаларын ватып чәлпәрәмә китерде [һәм соңыннан балтаны иң зурысының муенына элеп куйды], бәлки, алар аңа мөрәҗәгать итәрләр [дә, ул, аларны зур потка сылтап, җиңеп чыгар].
59. Алар [бәйрәмнәреннән кайтып, потларын мондый хәлдә күргәч]: «Кем безнең илаһларыбызга моны эшләгән булса, ул – залимнәрдән», – диделәр.
60. Алар: «Без Ибраһим исемле егетнең аларны һәрвакыт [яманлап] телгә алганын ишеткән идек. [Бәлки, бу эшне ул эшләгәндер]», – диделәр.
61. [Бу хәбәрне ишеткән Нәмруд һәм аның кавеменең аксөякләре] Әйттеләр: «Аны кешеләрнең күзләре каршына китерегез. Бәлки, алар [аның сүзенә яки кылганына] шаһитлык итәрләр».
62. Алар [Ибраһимны [галәйһиссәлам] үзләре алдына чыгарып]: «И, Ибраһим! Безнең илаһларыбызга моны син эшләдеңме?» – диделәр.
63. Ул әйтте: «Юк [мин эшләмәдем]! Моны менә бу иң зурлары эшләгәндер, сорагыз үзләреннән. Әгәр алар сөйләшә торган булсалар [сезгә сөйләсеннәр]».
64. Алар үз-үзләренә мөрәҗәгать итеп: «[Илаһларыгызга моны кылган залим дидегез, ләкин] Һичшиксез, сез үзегез бит залимнәр [чөнки үзләрен дә коткара алмаган гаҗиз әйберләрне илаһ итеп алдыгыз]», – диделәр.
65. Соңыннан [элекке ялгыш фикерләренә кайтып] башларын иеп [әйттеләр]: «Син үзең дә беләсең бит, алар сөйләшә алмыйлар».
66. [Ибраһим [галәйһиссәлам] Әйтте: «Сез, Аллаһны калдырып, сезгә бернинди файда да, зарар да китерә алмаган нәрсәләргә табынасызмы әллә?
67. Сезгә дә, Аллаһны калдырып табынган нәрсәләрегезгә дә тфү! Һаман да аңламыйсызмыни?»
68. [Нәмруд һәм аның кешеләре: «Аны яндырыгыз һәм илаһларыбызга ярдәм итегез! Әгәр [аларга ярдәм] кылачак кешеләр булсагыз [Ибраһимга газапларның иң катысын бирегез]», – диделәр.
69. [Алар аны зур бер ут эченә аткан вакытта] Без: «И, ут! Ибраһим өчен салкынлык һәм тынычлык бул!» – дидек.
70. Алар аңа зур бер хәйлә кылырга теләделәр, Без исә аларны иң зур зарар күргән кемсәләр хәленә төшердек.
71. Без аны һәм [Һарун углы] Лутны [галәйһиссәлам] Гыйрактан һиҗрәт иттереп] галәмнәр өчен бәрәкәтле кылган [Шам һәм Фәләстыйн дигән] җиргә ирештереп коткардык.
72. [Бала сорап кылган догасына җавап итеп] Без аңа Исхакны [галәйһиссәлам] бирдек. Ягъкубны да [галәйһиссәлам] бер өстәмә итеп [бирдек]. Аларның һәрберсен изге кешеләр иттек.
73. Без аларны имамнар [һәм башлыклар] иттек ки, Безнең әмеребез [һәм вәхиебез] белән [алар халыкны Хакка] һидаять иттеләр. [Шулай итеп, аларны мөкәммәл коллар хәленә китердек]. Без аларга хәерле [һәм изге] гамәлләр кылуны, намаз укуны һәм зәкят бирүне вәхи иттек. Алар Безгә генә [ихластан] гыйбадәт кылучылар иде.
74. Лутка да [галәйһиссәлам] Без хөкем [пәйгамбәрлек] һәм гыйлем бирдек. Без аны [ир белән ирнең мөнәсәбәттә булуы кебек] кабахәт эшләр кылган авылдан [Сәдумнән] коткардык. Һичшиксез, алар яман бер кавем, [Безгә итагатьтә һәм пәйгамбәрләребезгә буйсынмаган] бозык кешеләр иде.
75. Без аны [дөньяда] рәхмәтебезгә керттек. Һичшиксез, ул [бөтен игелекләрне үзенә туплаган] изге кешеләрдән иде.
76. [Расүлем!] Нухны да [галәйһиссәлам] искә ал]! Менә ул моннан [Ибраһим һәм Лутның [галәйһимәссәләм] гасырыннан] алда [кавеменең һәлак ителүе өчен, Безгә дога кылып] дәште, һәм Без аңа җавап бирдек, аны да, [иман китергән] гаиләсен дә [үҗәт кавеменең башына килгән су басу бәласеннән һәм] хәсрәттән коткардык.
77. Аятьләребезне ялганга санаган кешеләрдән Без аны сакладык. Һичшиксез, алар начар кавем иде. Без [олы-кече, ир-хатын димичә] аларны барысын бергә суга батырдык.
78. Давыдны һәм Сөләйманны да [галәйһимәссәләм] искә ал]! Менә алар чит кавемнең [төнлә көтүчесез калып] сарыклары таптаган игенлек хакында хөкем бирделәр. Без аларның [пәйгамбәрләр белән аларга хөкем сорап килгән дәгъвачыларның] хөкемнәренә шаһитлар идек.
79. Без аны Сөләйманга [галәйһиссәлам] аңлаткан идек. Һәрберенә дә хөкем [пәйгамбәрлек] һәм гыйлем биргән идек. [Тәсбих белән мәшгуль булган вакытта] Давыд [галәйһиссәлам] белән бергә тауларны һәм кошларны әмергә буйсындырдык ки, алар [үз телләре белән Безне мактап] тәсбих әйтәләр иде. [Моның кебек эшләр сезгә бик кызык булса да] Без [бөек пәйгамбәрләргә моның кебек могҗизаларны бирү эшен] кылучылар булдык.
80. Сугышыгыздан сезне сакласын дип, [сугыш вакытында] кием [булган көбә ясау] сәнгатен Без аңа сезнең өчен өйрәттек. Ләкин сез шөкер итәсезме соң?
81. Сөләйманга исә [теләгенә карап кайчак җиңел, кайчак] көчле искән җилне [буйсындырдык]. Ул [аны һәм гаскәрен теләгән җиренә ирештерә, кайтышлый исә] Без бәрәкәтләндергән туфракка [үзенең йорты булган Шамга] аның әмере белән алып бара. Без [һәрвакыт бөтен барлыкларыбыз турында] һәрнәрсәне беләбез.
82. Шайтаннардан шундыйларын да [аңа итагать иттердек] ки, аның [әмерен үтәр] өчен [иң тирән диңгезләрнең төпләренә] чумалар [энҗе-мәрҗән кебек кыйммәтле әйберләр чыгаралар] һәм [кальгалар, һәйкәлләр, сарайлар, зур ләгәннәр һәм нык казаннар кебек] моннан башка [бик күп] эш эшлиләр иде. Без аларны [аның әмереннән чыкмаулары һәм кешеләргә һөҗүм итеп, фетнә чыгармаулары өчен тыеп] саклый идек.
83. [Расүлем!] Әюбне дә [галәйһиссәлам] искә ал]! Менә ул [каты чир белән авырып, еллар буена сабыр иткәннән соң, намазга тора алырлык та көч таба алмагач] Раббысына [дога белән] эндәште: «Һичшиксез, миңа бер зарар кагылды. Син исә мәрхәмәтлеләрнең иң мәрхәмәтлесесең».
84. Без [догасын кабул итеп] аңа җавап бирдек һәм аңа килгән зарарны китәрдек. Хозурыбыздан бер рәхмәт һәм гыйбадәт кылучыларга бер үгет булсын дип, [үлгән балаларын терелтеп, картаеп беткән хатынын яшәртеп] аңа гаиләсен һәм [шулкадәр үк бала, онык биреп] янында булган кадәрен [кабат] биргән идек.
85. [Расүлем! Исмәгыйльне, Идрисне һәм Зүлкифлне дә [галәйһимүссәләм] искә ал]! Аларның һәрберсе сабыр итүчеләрдән иде.
86. Без аларны рәхмәтебезгә керттек. Һичшиксез, алар изге кешеләрдән иде.
87. [Расүлем!] Балык иясен дә [искә ал]! Менә ул [Юныс [галәйһиссәлам] ярсыган хәлдә [кавемен ташлап] киткән иде дә, Без, аңа каршы хөкем бирмәячәкбез дип, санаган иде. [Утырган бер көймәдә, шобага нәтиҗәсендә, диңгезгә ыргытылуыннан соң аны йоткан балык эчендәге] Караңгылыклар эчендә: «Синнән башка һичбер илаһ юк! Син пакь! Һичшиксез, мин залимнәрдән булдым!» – дип дәште.
88. Без аңа җавап бирдек һәм аны [йоткан балыкка: «Бераздан аны диңгез ярына илтеп чыгар!» – дип әмер итеп] хәсрәтеннән коткардык. Мөэминнәрне дә шулай коткарырбыз.
89. Зәкәрияне дә [галәйһиссәлам] искә ал]! Менә ул [үзеннән соң хәерле бер мирасчы калдыра алмаячагы өчен бик өзгәләнеп] Раббысына: «И, Раббым! Минем берүземне калдырма! [Әмма Син болай тәкъдир иткәнсең икән, моңа да разыймын, чөнки] Варисларның иң яхшысы – Син», – дип мөрәҗәгать кылган иде.
90. Без аңа җавап бирдек һәм аңа Яхъяны [галәйһиссәлам] бирдек, хатынын да [кысырлыгы артыннан тудыруга яраклы итеп] аның өчен төзәттек. Һичшиксез, алар хәерле эшләргә омтылалар һәм көчле бер теләк вә курку белән Безгә ялваралар иде. Алар Безгә карата [ялварып, һәрвакыт курыккан] тыйнак кешеләр иде.
91. Гаурәт урынын саклаган [Мәрьям [радыйаллаһу ганһа] исемле] хатынны да [искә ал]! Без аның эченә рухыбыздан өрдек [аналыгында Гайсәне [галәйһиссәлам] бар иттек] һәм аны да, улын да галәмнәр өчен [чиксез кодрәтебезне күрсәткән] бер билге иттек.
92. [И, кешеләр!] Һичшиксез, бу – бер генә өммәт буларак, сезнең өммәтегез [динегез]. Раббыгыз – Мин генә, шулай булгач, Миңа [гына] гыйбадәт кылыгыз.
93. [Бөтен пәйгамбәрләр Исламга чакырганнар] Әмма алар [өммәте] эшләрен араларында бүлгәләп бетерделәр [фикер каршылыгына дучар булдылар]. Һәрбере Безгә кайтачак [һәм кылган гамәлләренең әҗерен алачак].
94. Кем, мөэмин буларак, изге гамәлләрдән берсен эшләсә, аның тырышлыгын танымау дигән нәрсә була алмый. Һичшиксез, Без аны [колыбызның гамәл дәфтәренә] яза барабыз.
95. Без һәлак иткән авылның [яңадан дөнья тормышына] кайтулары – мөмкин булмаган нәрсә.
96. [Хакны белә торып, кяфер милләтләрнең һәлак булулары шулай булачак] Ниһаять, Яэҗүҗ вә Мәэҗүҗ [чыгып, койма] ачылганчыга кадәр, алар биек урыннан [төшеп, игеннәргә, җанлыларга ташланыр өчен] ябырылачаклар.
97. [Колларның терелтелүе турындагы] Хак сүз якынлашкач [сурга өрелгәннән соң, һәркем кабереннән торгач], кяфер булган кемсәләрнең күзләре ачык калып, йомыла алмаячак. [Менә шулвакыт кяферләр:] «Ни үкенеч безгә! Һичшиксез, без [дөньяда вакытта] моннан [бу көннең булачагыннан] гафләт эчендә идек. Дөресе, без [кисәтелүебезгә карамастан, инкяр итеп, үзебезгә зарар китергән] залимнәр булдык» [диячәкләр].
98. [И, Мәккә мөшрикләре!] Сез дә, Аллаһны ташлап табынган нәрсәләрегез дә, һичшиксез, – җәһәннәм утыннары. Сез [мәхшәрдә көтеп торудан бик алҗыгач: «Утка ташлап булса да, безне тынычландыр!» – дип әйтәчәгегез өчен, сусаган хайваннарның суга йөгергәннәре шикелле] анда керәчәксез.
99. Әгәр алар [чыннан да] илаһ булсалар иде, анда кермәсләр иде. [Табынучыларның һәм табынылганнарның] Барысы да анда мәңге калачак.
100. Аларга анда [газаплары аркасында] ыңгырашудан башка берни дә калмас. Алар анда [бер-берләренең акыруын да, үзләренә кычкырганны, үзләрен сөендерә торган бер сүзне дә] ишетмәячәкләр.
101. Һичшиксез, Бездән хәерле нәрсә [булган иман белән яшәп үлә алу хөкеме] тәкъдир ителгәннәргә килгәндә, алар [җәннәткә керәчәкләре өчен] аннан [потларның һәм аларга табынганнарның дөрләп яначак ут чокырыннан] ераклаштырылачаклар.
102. Алар аның гөрелдәвен [дә] ишетмәячәкләр, күңелләре теләгән нигъмәтләр эчендә мәңге калачаклар.
103. [Кяферләр кичергән] Зур дәһшәт аларны көендермәячәк. [Каберләреннән калкып чыкканда] Аларны фәрештәләр каршы алачак. [Сәламләүдән соң аларга:] «Бу – [ия булган иманыгыз һәм итагатегез өчен, дөньяда чакта] вәгъдә ителгән көнегез!» [диячәкләр].
104. Китаплар өчен [язылган] сәхифә төрелгән кебек, күкне төрәчәк көнне [исеңдә тот]! Без әүвәлге барлык буларак [юктан бар итә] башлаган нәрсәләребез [иҗат ителгәндә һич авырлык кичермәгәнебез] кебек, аны [терелтеп, кабат тормышка] кире кайтарачакбыз. Өстебезгә алган бер сүз буларак [моны вәгъдә итәбез]. Һичшиксез, Без [комачау күрмичә, һәр теләгәнебезне] кылучылар булдык.
105. Зикердән [Тәүраттан] соң Зәбүрдә дә яздык инде, ул җиргә [Мәһди һәм Гайсә [галәйһиссәлам] чорында] Минем изге колларым мирасчы булачак.
106. Һичшиксез, монда [бөтен теләкләре Аллаһка коллык иткән, биш вакыт намазны җәмәгать белән кылган] гыйбадәт кылучылар өчен җитәрлек хәбәр бар.
107. [Расүлем!] Без сине [җеннәр, фәрештәләр, кяфер һәм мөселман барча кешеләрне кертеп] бөтен галәмнәр өчен бер рәхмәт итеп җибәрдек.
108. [Расүлем!] Әйт: «Миңа илаһыгызның бер генә булганы [шуңа күрә Аның гына хөкемнәренә иярелергә тиешлеге] вәхи ителде. Инде сез [бу вәхигә ияреп] мөселманнар түгелсезме?»
109. Әгәр алар [вәхигә игътибар итмичә, Исламнан] йөз чөерсәләр, [аларга] әйт: «Мин [үземә әмер ителгән нәрсәләрне, арагыздан беркемне дә аермыйча] сезгә тигез итеп белдерәм. Әмма сезгә [мөселманнарның җиңүе һәм Исламның хакимлек итәчәге турындагы] вәгъдә ителгән нәрсә якындырмы, ерактырмы – мин белмим.
110. Һичшиксез, Ул [Раббым Исламга каршы кулланылган] ачык сүзләрне дә белә, [ачу һәм нәфрәт белән] яшергән нәрсәләрегезне дә белә.
111. Белмим, бәлки ул [җәзагызның кичектерелүе] – сезнең өчен сынау һәм [тәкъдир ителгән әҗәлегез белән бәйле] якын бервакытка кадәр яшәтүдер».
112. [И, мөшрикләр! Минем пәйгамбәрем сездән чиккән җәфалардан Миңа сыенып] Әйтте: «И, Раббым! [Минем белән ул газапны ашыктырган Мәккә мөшрикләре арасында] Хак белән хөкем бир! Сезнең [Ислам байрагының күтәрелмәячәге һәм дәүләтнең һәрвакыт кяферләр кулында булачагы кебек мактана-мактана] сурәтләп аңлаткан нәрсәләрегезгә каршы Рахман булган Раббыбыздан ярдәм соралырга тиеш.»
Подробнее: https://milliard.tatar/news/tatarca-koran-tafsire-perevod-sury-al-anbiya-al-anbiya-surase-112-ayatov-9871