У гісторыка-краязнаўчым музеі перасякліся час і творчасць. Урачыстае адкрыццё выставы «Шляхі творчасці» сабрала сяброў, калег, землякоў і прыхільнікаў таленту заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі, Ганаровага грамадзяніна Смаргоні Уладзіміра Церабуна. 11 красавіка яму споўнілася б 80 гадоў.
Уладзімір Церабун – скульптар, графік і мастак. Гэта чалавек, які зрабіў значны ўнёсак у беларускае выяўленчае мастацтва. І апорай яго творчасці заўжды была Смаргоншчына, пра якую ён гаварыў з асаблівай цеплынёй.
Зала музея напоўнілася гукамі кампазіцый у выкананні народнага ансамбля сучаснай камернай музыкі «Субіта» ДМШ імя М.К. Агінскага.
Музыка стала тонкім эпіграфам да гісторыі жыцця, якая пачалася 11 красавіка 1946 года ў вёсцы Несцяняты, што непадалёку ад Кушлян. Неўзабаве сям’я будучага творцы пераехала ў Смаргонь.
Пасля службы ў арміі і бліскучага заканчэння Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута (з адзнакай, раней за аднакурснікаў на цэлы год) Уладзімір Церабун накіраваўся ў Гродна. Там ён пражыў і тварыў 27 гадоў. Апошнія 12 – правёў на малой радзіме, у Смаргоні.
Студэнтам ён ужо заявіў пра сябе маштабнай работай – мемарыяльным комплексам «Дальва», які прынёс яму прэмію Ленінскага камсамола Беларусі.
Выстава – гэта не толькі экспанаты, але і жывыя сведчанні.
Настаўнік гісторыі і загадчык школьнага музея першай школы Віталь Лукашэвіч расказаў, як пільна майстар зберагаў памяць пра школу, у якой вучыўся. Ён прыходзіў на сустрэчы з вучнямі, прымаў актыўны ўдзел у стварэнні школьнага музея. Віталь Іванавіч адзначыў: «Гэта быў выбітны чалавек, безадказны, нераўнадушны, рознабакова развіты. У нашым музеі ёсць яго асабістыя рэчы, фотаздымкі, работы, кнігі».
У юбілейны месяц у музеі гімназіі пройдуць мерапрыемствы, прысвечаныя памяці выбітнага земляка. Пра гэта паведаміла супрацоўнік музея Тацяна Рогач.
Валянціна Бажыдай, чый муж-архітэктар разам з Уладзімірам Васільевічам працаваў над мемарыялам па лініі супрацьстаяння ў Першую сусветную вайну (1915 – 1917), выйшла да публікі са сваімі філасофскімі вершамі «Вся наша жизнь – дорога», «Закат жизни» и «Платье из вечности».
Шмат гадоў цесна супрацоўнічала з майстрам карэспандэнт газеты «Светлы шлях», сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі Галіна Антонава. Яна распавяла, што менавіта па ініцыятыве скульптара былі выдадзены кнігі пра народныя таленты Смаргоншчыны, у тым ліку пра Аляксандра Дзяругу і Лілію Трохалеву. «У маім жыцці Уладзімір Васільевіч пакінуў значны след. Мы былі з ім на адной творчай хвалі, ладзілі сумесныя мерапрыемствы, рыхтавалі да друку кнігі, – адзначыла Галіна Францішкаўна. – Гэты нераўнадушны чалавек шмат прыкладаў намаганняў, каб выхоўваць у моладзі пачуццё патрыятызму, пакідаць у памяці людзей імёны тых, хто зрабіў свой унёсак у развіццё Смаргоншчыны. Уладзімір Церабун пакінуў багатую спадчыну, важна нам, нашчадкам, яе захаваць».
Дырэктар гісторыка-краязнаўчага музея Дзіна Валодзька і навуковы супрацоўнік Вольга Самаркіна, прыпомнілі час, калі ім таксама давялося супрацоўнічаць з вядомым смаргонцам. Успаміны выступоўцаў былі настолькі шчырымі, што час ад часу ў прысутных выступалі слёзы на вачах.
За 50 гадоў творчай дзейнасці адбылося больш за 20 персанальных выстаў работ Уладзіміра Церабуна – пачынаючы ад Смаргоні, Гродна, Мінска і Ліды да Германіі і Вялікабрытаніі. Яго работы захоўваюцца ў музейных фондах Беларусі і за мяжой. А на малой радзіме – работы «Рэха вайны», «Мядзведжая акадэмія», памятныя дошкі і мемарыялы.
У фінале вядучая запрасіла ўсіх гасцей пазнаёміцца з работамі Уладзіміра Церабуна. Людзі не спяшаліся разыходзіцца. Яны ўглядаліся ў скульптуры і графіку, нібы спрабуючы разгледзець у іх рысы самога аўтара – чалавека, які зрабіў шляхі творчасці дарогамі памяці для ўсіх нас.
Выстава будзе працаваць да 7 мая.
Аляксандра ЦЫБОЎСКАЯ
Фота аўтара