Бу үсемлекләр өчен файдалымы, әллә юкмы? Белгеч киңәшенә колак салыгыз.
Кышның соңгы көннәрендә бакчачылар еш кына үсемлекләрне иртәрәк тукландыру мөмкинлегенә өмет итеп кар өстенә гранулалар сибә.
Ләкин бу алым белгечләр арасында җитди бәхәсләр уята. Чөнки ашламаларны кар өстенә салу туклыклы матдәләрне югалту куркынычы тудыра.
Әйдәгез, бу ысулның асылын һәм аның потенциаль зыяннарын тирәнтенрәк карыйк.
Алымның идеясе һәм куркынычлары
Кагыйдә буенча, кар эрегән вакытта ашлама акрынлап җиргә үтеп кереп, үсемлекләргә беренчел «старт» туклануын тәэмин итә дип уйланыла.
Тикшерүләр күрсәткәнчә, бу очракта 60-80% ашлама җиргә барып җитми, ә кар суы белән елга-күлләргә агып төшә.
Кар өстеннән нинди ашламаларны кертү тыела?
Азотлы ашламалар (мочевина, аммиак селитрасы) — алар аеруча җиңел юыла. Бу очракта туклыклы матдәләрнең 70%ка кадәре югалырга мөмкин. Азот күп булган катлаулы составлы ашламалар да шул ук проблеманы тудыра. Хлористый калий — күп кенә культуралар өчен хлор зарарлы булырга мөмкин.
Кайчан бу алым аклана?
Фосфорлы ашламалар (суперфосфат, фосфорит оны) — фосфор туфракта аз сеңә һәм су белән юылмый диярлек. Хлорсыз калийлы ашламалар (калий сульфаты) — калий туфрак кисәкчәләренә ныгып кала. Доломит оны һәм известь — туфракны аклау өчен.
Нинди шартларда бу алымны кулланып була?
Кар капламының биеклеге 15-20 см булырга тиеш. Карның акрын эреп, 7-10 көн дәвамында эреп бетүе көтелә. Дөрес технология (әгәр алымны кулланырга булсагыз).
Сроклар: ашламаны кар эри башлар алдыннан 10 көннән дә иртәрәк кертмәгез.
Норма: ашлама дозасын 30-40%ка киметегез, чөнки бер өлеше юылып китәчәк.
Ашламаны кертү: ашламаны тигез итеп, өемсез итеп таратыгыз. Урын: түбәнсу яки су агып төшә торган урыннарда ашлама кертүдән сакланыгыз. Күпкә нәтиҗәлерәк ысул — ашламаларны кар тулысынча төшкәннән соң, әмма туфрак тишелеп, кипкәнгә кадәр кертү. Кар тулысынча эреп беткәч, туфрак бераз кипкәнне көтегез. Ашламаны түтәл өстенә тигез итеп сибегез. Тырма белән 3-5 см тирәнлеккә йомшартыгыз. Әгәр яңгыр көтелсә, туфраны йомшарту кирәкмәскә мөмкин. Бу алым үсемлекләрнең туклыклы матдәләрне үзләштерүен 90%ка кадәр тәэмин итә.
Рәүзәнә Хаматнурова, әйдәп баручы агроном